afscheid vieren voor het komt

Korte overweging op maandag in de Goede Week tijdens de eucharistie
bij de lezingen van de dag volgens het Romeinse lectionarium: 1e lezing Jesaja 42:1-7 lied van de Knecht van de Heer
Evangelie: Johannes 12:1-12 Zalving van de voeten van Jezus door Maria, de zus van Lazarus


In deze coronatijd met zijn vele doden staat de begrafenis meer dan anders in de belangstelling. Vooral omdat zelfs op begrafenissen en afscheid van stervenden beperkende maatregelen van toepassing zijn. Niet meer dan dertig personen en alleen eerstelijns familie. De blijken van trots en de liefde voor de overledene die familie normaal toont en de aanwezigheid van vrienden en bekenden moeten nu achterwege blijven. Dat maakt het afscheid extra verdrietig.
We maken ons in deze week op voor de herdenking van de misschien wel de bekendste begrafenis ooit: die van Jezus die als een misdadiger stierf aan het kruis, maar begraven werd in het graf van een rijk man, Jozef van Arimathea. Het graf waaruit Jezus verrezen is op de derde dag. Hij werd beweend door zijn vrienden en door de vrouwen die hem gevolgd waren en zorg voor hem hadden gedragen, waaronder Maria, de zus van Martha en Lazarus. Zij hadden ook niet normaal afscheid kunnen nemen.
De evangelielezing van deze maandag in de Goede Week bevat al verwijzing naar de begrafenis van Jezus die zijn schaduw al vooruit werpt. Hij is in het huis van Lazarus die hij uit de doden heeft opgewekt, of liever teruggeroepen uit de dood in het leven want Lazarus bleef de sterveling die hij was. De tegenstanders van Jezus maakten dan ook plannen om :Lazarus te doden, omdat ze jaloers waren op Jezus en zijn populariteit.
Opeens haalt Maria een kruik kostbare balsem tevoorschijn en zalft de voeten van: de weg die Hij gegaan is en nog zal gaan. Een gebaar van grote liefde. We moeten bedenken dat een begrafenis ook in die tijd een kostbare aangelegenheid was. Vooral ook omdat men liefst lichamen balsemden om ze te bewaren tot de jongste dag, de verrijzenis van de rechtvaardigen. Daarvoor was kostbare balsem nodig. Om familieleden niet te belasten probeerde men voor zijn eigen begrafenis de benodigde balsem te vergaren. Zoals wij als het kan voor de kosten voor onze begrafenis zelf sparen om anderen niet te belasten.
Wat Maria dus voor haar eigen begrafenis al had vergaard giet ze uit over Jezus. Om haar Heer al voor zijn dood als het ware de laatste eer te brengen en haar liefde voor hem te tonen. Het is eigenlijk een voorbereiding op het sterven voor de begrafenis uit.
Het doet me denken aan de ziekenzalving aan een stervende. Dan wordt ook de zieke gezalfd. En de zieke kamer hangt vol van een geur van liefde voor de stervende die zelf heel troostend werkt. Helaas moeten veel mensen die vanwege corona sterven, deze ziekenzalving missen door de beperkende maatregelen en ook de snelheid waarmee de dood in veel gevallen komt.
Gelukkig is het sacrament van de zieken geen toegangskaartje tot de hemel, alsof je zonder dat toegangsbewijs buiten zou moeten blijven. Nee, God kent de harten en weet wat onze diepste verlangens en intenties zijn. Dat neemt niet weg dat de ziekenzalving veel sterkte kan geven aan de stervende en de familie. Ook een teken dat liefde sterker is dan de dood.
Jezus erkent dat Maria hem gezalfd heeft met balsem vooruitlopende op zijn begrafenis. Dat het een bewijs is van haar grote liefde voor hem, niet alleen als mens en vriend, maar als wie Hij is, de Messias, de gezalfde van God. De knecht van God zoals Jesaja hem beschrijft in de zgn. Liederen van de knecht des Heren. Ze bezingen de Messias. “Het geknakte riet zal hij niet breken en de kwijnende vlaspit niet doven”.
Deze liederen van de Knecht van de Heer maken dat mensen verheugd uitzagen naar zijn komst. De liederen zijn ook een soort profiel waarmee het volk van God op zoek kan gaan naar de beloofde Verlosser. Tot Hij komt. Maria heeft in dat profiel Jezus herkent en grijpt de gelegenheid aan om haar liefde te tonen en zijn dood te verkondigen. Niet als het einde van alles, maar als het begin van het heil van alle mensen.
In elke eucharistie roepen ook wij uit liefde uit: “Wij verkondigen uw dood en wij belijden tot Gij wederkeert dat Gij verrezen zijt”. Amen.

Martin Los

afbeelding Arvo Pärt

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.