Bewijs van ultieme liefde

Preek op Witte Donderdag 28 maart 2018 Mariakerk

‘Hij gaf hen een bewijs van zijn liefde tot het uiterste”. Lieve zusters en broeders, we treden vanavond de intimiteit binnen van de bovenzaal van Jeruzalem waar Jezus met zijn leerlingen het Paasmaal vierde. Een dag eerder dan alle andere Joodse mensen in Jeruzalem.
Het doet me denken aan restaurants waar het personeel, de koks en de kelners eerst eten voordat de gasten komen. Het zou niet goed zijn als de bedienden de hele avond rondliepen om te bedienen met een hongerige maag. De Heer wist wat hem te wachten stond. Hij zou met Pasen niet het Paaslam eten met zijn leerlingen, maar hijzelf zou het Paaslam zijn, dat in alle onschuld geslacht zou worden om allen die in Hem geloofden door zijn bloed te verlossen. Zo stond het in het eerbiedwaardige boek Exodus: ‘”Als ik het bloed van het lam aan uw huizen zie, zal ik u voorbijgaan”. Voorbijgaan is in het Hebreeuws Pesach waar ons woord Pasen vandaan komt. Pasen betekent dat dood en bederf aan de deur van ons menselijk leven voorbijgaat.
In een eerder stadium had Jezus tegen Martha gezegd: “Ik ben de verrijzenis en het leven. Wie in Mij gelooft zal leven ook al is hij gestorven. En wie leeft in geloof in mij, zal in eeuwigheid niet sterven’. Alleen Hij die de ware Zoon van God is, die het Lam Gods dat wegneemt de zonden der wereld is, kan dit zeggen. Met Pasen maakt Hij het waar. Van zijn leerlingen en volgelingen wordt geloof verwacht. Wat niet wil zeggen dat ze het niet erg moeilijk zullen hebben en hun geloof op de proef zal worden gesteld. Denk aan Petrus die op deze avond nog enthousiast is: “Heer, was dan niet alleen mijn voeten maar ook mijn hoofd”. Niet veel later zal hij zijn Heer tot driemaal verloochenen. Maar juist daarna is zijn geloof nog inniger. Want hij beseft dat de Heer niet voor hem zijn leven gegeven heeft omdat Petrus zo volmaakt was, maar om zijn zwakheid te hulp te komen.

Nu wij de intimiteit van de bovenzaal zijn binnengetreden, beseffen we dat dit ook voor ons geldt. Jezus vraagt niet van ons dat we als volgelingen perfecte mensen zijn, maar dat we in Hem geloven, en dat we zijn goddelijke liefde aanvaarden. “Hij gaf hen een bewijs van zijn liefde tot het uiterste toe”. Het was geen laatste opwelling, vol weemoed vanwege zijn einde dat naderbij kwam. Hij deed dit teken ‘in het volle bewustzijn dat zijn uur gekomen was dat hij uit deze wereld naar de Vader zou over gaan’.
Dat teken was dat Hij de voeten waste van zijn leerlingen. Een teken is altijd een verwijzing. Het verwees naar zijn dood aan het kruis als een slaaf. Daar zien we Hem die de dienaar van alle mensen is geworden, die onze voeten wast. Hij heeft onze plaats ingenomen om ons het leven te schenken waar dood en bederf geen macht meer over hebben. We hebben deze week ook iemand gezien die de plaats innam van een andere. De luitenant-kolonel in Frankrijk die het leven van een gegijzelde caissière redde door haar plaats in te nemen in het bewustzijn dat het slecht met hem kon aflopen. Jezus heeft de plaats van ons allen ingenomen om ons te dienen.

De vraag op Witte Donderdagavond is of wij ons de voeten willen laten wassen.
Geloven we echt dat Christus ons tot nieuwe mensen kan maken, en steeds opnieuw?
Dat we daar moeite mee hebben is niet zo vreemd, want we zagen al dat de leerlingen bij monde van Petrus zich daarvoor geneerden. Een Heer die zichzelf tot slaaf maakt. Waar blijf je dan met je respect. We respecteren meestal wat hoger is en kijken neer op wat lager is. We doen er in de maatschappij bijna dagelijks allemaal aan mee.
Vorig jaar heb ik in verschillende werkgroepen in de parochie de vraag gesteld wat ze ervan zouden vinden als wij in de Witte Donderdagviering het ritueel van de voetwassing weer zouden invoeren. Het staat in het Missaal als vast onderdeel van de liturgie. Zonder uitzondering was de reactie: “doe dat alsjeblieft niet”. Het argument was echt niet dat de viering een kwartier langer zou duren. Maar men gaf aan zich opgelaten te voelen als de priester voor hen zou knielen en hun voeten zou wassen, maar ook als ze het zouden moeten aanzien van anderen.
Toch zou het een mooi beeld zijn: de voetwassing voorafgaande aan de instelling van de Eucharistie.

Paus Franciscus knielt ook vandaag weer neer om de voeten te wassen van gevangen en andere mensen die in de marge van de maatschappij leven. Dat gebaar zegt soms meer dan vele preken en mooie woorden en gezangen bij elkaar.
Maar ook al hebben we moeite met het ritueel van de voetwassing in ons eigen midden, laten we wel de voetwassing door de Heer aanvaarden door in Hem te geloven als het Lam Gods dat de zonden der wereld wegneemt. Dat de dood niet het laatste woord heeft over ons leven, maar de liefde van God.
En laten we vooral zijn opdracht in ons dagelijks leven in praktijk brengen: “Ik, de Heer en leraar, heb u de voeten gewassen, dan behoren jullie ook elkaar de voeten te wassen” . Dat wil zeggen: elkaar in liefde dienen, elkaar vergeven, elkaars tekorten aanvullen, niet wachten tot de ander begint, maar zelf het initiatief nemen. Daar begint het leven waarover de dood geen macht meer heeft. Daar richt God ons weer op en zet ons op onze voeten het nieuwe goddelijke leven tegemoet. Amen

Pastoor Martin Los
Evangelie voor Witte Donderdag: Johannes 13:1-15
1e lezing: Exodus 12:1-14

2 thoughts on “Bewijs van ultieme liefde

  1. Dag Martin Los,

    Dank voor deze prachtige Verkondiging!

    Een gezegend Paasfeest gewenst.

    Met vriendelijke groet,

    Alice van Eldik

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.