De eerste dag of de éne dag?

“Toen was het avond en morgen geweest: de eerste dag” zo luidt ongeveer de tekst in de meeste vertalingen van het eerste hoofdstuk van Genesis over de schepping.
Vertalers denken kennelijk algemeen:  het scheppingsverhaal vertelt over een tweede dag, een derde dag, dus is dag één de eerste dag.
Maar in het Hebreeuws staat niet “de eerste dag” want er is nog maar één dag. Het is nog helemaal niet gezegd dat er een tweede dag komt.
De huidige Paus Franciscus wordt pas Franciscus I genoemd als er ooit een tweede paus met die naam komt. Nu is het nog zondermeer Franciscus.

Er staat in de Hebreeuwse tekst over de schepping eenvoudigweg:  “Het was avond en het ochtend één dag”.
Waarom is het nou zo belangrijk om daar op te wijzen?
Omdat die ene dag de basis vormt van alle andere dagen die straks volgen. In die zin zijn alle dagen aan die ene dag gelijk. Elke dag heeft als kenmerk dat hij begint in het duister en eindigt in het licht.

Dat trouwens alweer een heel belangrijke constatering. In onze 24/7 agenda begint de dag met 00.00 uur. En voor ons eigen gevoel begint de dag wanneer we opstaan.
Maar de dag “die God heeft geschapen” begint met de avond en eindigt in het licht.

de ene dag in de zeven dagen

Het is goed om dat tot ons te laten doordringen. Het wezen van de dag is, dat ze in het duister begint en uitloop in het licht. Als een tulp die groeit vanuit de bol in de grond. Als een kaars die uitloopt op de vlam van licht.

Dat gaat tegen alle deprimerende gevoelens en weemoed in. Vanuit dat gevoel eindigt elke dag teleurstellend in het donker.
Maar vanuit Bijbels bewustzijn eindigt de dag in het licht: één dag. De dag eindigt niet in het duister. Met het duister begint weer die ene dag die groeit vanuit de rust van het donker naar het licht. Wat er ook gebeurt op een dag: die dag kan niet stuk.
Die ene dag plant zich voort in alle dagen van de week.

Nodeloos te zeggen hoe ongelukkig het is vanuit deze visie is om de week te laten beginnen op maandag in onze 24/7 agenda’s. Daarmee is alle nadruk komen liggen op werk en planning. Maar leven is meer. We leven allemaal bij de ene dag of liever in de ene dag die ons geschonken wordt.
Natuurlijk moeten we efficiënt met onze tijd omgaan, maar dag één is de zondag, zowel in de Joodse als Christelijke indeling van de week.
De zondag als de ene dag van duister naar licht plant zich voort in alle andere dagen die ook dag zijn omdat ze die basis gemeen hebben met de ene dag die God aan het begin schiep.

Nu begrijpen we beter waarom het Paasfeest een hele week duurt. In de liturgie van de katholieke kerk wordt elke dag van de Paasweek (Paasoctaaf) gevierd als de ene dag waarop de Heer is verrezen.
Er is een nieuwe schepping aangebroken. In deze nieuwe schepping plant de ene dag van de verrijzenis zich voort en de andere dagen. Ze delen nu allemaal in het nieuwe karakter van de dag die verwijst naar het licht van de eeuwige dag die met de verrijzenis van Christus is aangebroken.

Dus elke dag bidt de priester in dit Paasoktaaf in het voorwoord tot het eucharistisch gebed:  “….zullen wij uw Naam verkondigen al onze dagen, maar vooral op deze dag op deze dag die Gij gemaakt hebt, bezingen wij U”.  De dag “die gij gemaakt hebt” is de ene dag van het begin en nu de dag van de verrijzenis van Christus.

Ik vraag niet de aandacht voor deze visie op de dag uit een soort wereldvreemde nostalgische overwegingen. En ik koester ook geen illusie dat de agenda’s en roosters aangepast zullen gaan worden.
Maar voor onze spirituele beleving is het nuttig en noodzakelijk dat we ons opnieuw bewust worden van deze fundamentele visie op de dag: ze begint met donker en rust en eindigt in licht. Alle dagen eindigen in het licht. Eindigen niet in de zin van ondergaan, maar hun voltooiing vinden. Als verwijzing naar de dag die komt: de dag die eindigt in het eeuwige licht.

(c) Martin Los

4 thoughts on “De eerste dag of de éne dag?

  1. Martin,
    Die Bijbel , waar ik toch al zo’n veertig jaar mee bezig ben, laat mij steds weer nieuwe dingen zien door mensen als jij. Voor mij begint de nieuwe dag al jaren bij zonsondergang. Die Joodse gewoonte/traditie/ heb ik me al jaren geleden eigen gemaakt. Het is rustgevend in onze 24/7 maatschappij, waar we helaas in leven. Bedankt voor je preek op je blog

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.