Etiquette van het rijk van God

Preek op de 22e zondag door het jaar in het weekend van 30 augustus/1 september 2019 in de Mariakerk en Willibrordkerk

‘Alwie zichzelf verheft, zal vernederd worden en wie zichzelf vernedert zal verheven worden’ horen we de Jezus zeggen in het Evangelie van deze zondag 1)
Lieve zusters en broeders, de evangelist Lukas vertelt dat Jezus bij een vooraanstaand lid van de Joodse gemeenschap op de sabbat na de synagoge op de maaltijd. uitgenodigd  was. Daar neemt hij waar dat alle gasten proberen een belangrijk plaats uit te zoeken. Bijvoorbeeld dicht bij de gastheer, of bij een gast die het meest in aanzien staat. Dat verhoogt het eigen aanzien. Dan kunn je tegen je vrienden zeggen: ik heb laatst die en die ontmoet en gesproken. Zo vijzelen iedereen zijn gevoel van eigenwaarde een beetje op.
Het is voor Jezus aanleiding om de aandacht van de aanwezigen bij de maaltijd te vestigen op het koninkrijk van God. Daar gaat het anders toe. Hij probeert dus niet de tafelmanieren te veranderen. Maar door middel van een gelijkenis leert hij ons iets anders, de etiquette van het rijk van God, dat wij, mensen, eigenlijk allemaal te gast zijn, uitgenodigd op het feest van het leven en de schepping, gasten van God: “wanneer u door iemand op een bruiloft wordt uitgenodigd, ga dan niet aanliggen op de voornaamste plaats”. Alle aanwezigen begrijpen dat Jezus met die gastheer God bedoelt. En met ‘de bruiloft’ het feest  waarnaar we op weg zijn, het samen genieten van Gods heerlijkheid.
Doe dan niet alsof jij recht hebt op een hogere plaats, dan anderen. Want dan zou het kunnen dat de gastheer tegen iemand die in jouw van minder betekenis was, zegt: “vriend, kom hoger op”. Dan moet jij genoegen nemen met de geringste plek. Wat een afgang!
Jezus constateert dat veel mensen die in de godsdienst en in de samenleving een belangrijke rol vervullen, de verleiding niet kunnen weerstaan om zichzelf belangrijker en beter te voelen dan anderen die lager op de ladder stonden of zelf nog de eerste schrede niet bestegen hebben. Iedereen denkt bij zichzelf: als God deze rangorde niet zo gewild had, had hij daar wel een stokje voor gestoken. De andere mensen waren dus in zijn ogen toch kennelijk minder geschikt of minder waardig.
Jezus houdt de aanwezigen op het diner voor dat in het rijk van God het totaal anders toe gaat. De rechtvaardigen, de heiligen, degenen die het dichtst bij God staan, zijn niet degenen die zichzelf op een voetstuk plaatsen. Integendeel. Ze zijn verwonderd dat God hen uitverkoos om door zijn genade een bijzonder leven te leiden, een leven vol liefde. Daardoor hebben ze juist te doen met mensen die door het leven getekend waren en misstappen hebben begaan. Ze gedragen zich als verpleegkundigen die zich over gewonden ontfermen om hun wonden te verbinden en te helpen genezen. Zij achten dus de ander op wie anderen misschien neerkeken, belangrijker dan zichzelf.
Hoe kunnen we deze boodschap van de Heer op onszelf betrekken als mensen die leven in deze tijd? Hoe kan iets van Gods koninkrijk zichtbaar worden in ons eigen leven? Hoe kunnen we er zelf vreugde aan beleven dat in verwachting zijn van het bruiloftsfeest van Christus en zijn gemeente waarnaar we op weg zijn?
In de eerste plaats natuurlijk doordat we zelf in praktijk brengen dan we onszelf nooit hoger achter dan anderen. Dat we innerlijk bewogen zijn met mensen die het minder getroffen hebben dan wij, of dat nu materieel is, bijv. omdat iemand diep in de schulden zit.  Of door ziekte of beperking kwetsbaar is. Of moreel, dat iemand er niet in is geslaagd een algemeen geaccepteerd burgerlijk leven te leiden. We mogen dat niet allemaal aan de politieke een maatschappelijk instellingen overlaten door onze belasting te betalen en naar de stembus te gaan. Of overlaten aan nuttige initiatieven als de Voedselbank waarvoor we die weekend weer de inzameling hoeden. Dat is ook belangrijk, maar het is ook nodig dat we zelf in persoonlijk contact laten blijken hoe kostbaar de ander in onze ogen is, die ander die over het hoofd wordt gezien, genegeerd, geen kansen krijgt. Bedenk dat die ander juist ook kostbaar is in Gods oog en in zijn ogen een ereplaats verdient in zijn rijk.
Maar laten we ook aan onszelf werken. Er is misschien in elke tijd, maar zeker in onze tijd een trend om ons zelf te presenteren van onze beste kant. Vroeger kon de adel en de patriciërs en de society de show stelen terwijl de rest van de mensen toekeek. Nu is dit gedemocratiseerd door de sociale media, de selfies. We worden aangespoord om te laten zien hoe geslaagd we wel niet zijn. Op Facebook en Instagram laten mensen zien hoe trots ze zijn met hun prestaties en zichzelf. Alleen de positieve kanten worden belicht. Maar we weten dat we allemaal ook onze mindere kanten en tekortkomingen hebben. Dat er dingen zijn waar we ons voor schamen. Dat we vaak op het nippertje behoed zijn voor een misstap of een verkeerde weg.
Iemand die nooit een auto-ongeluk heeft gehad, kan zich wel op de borst kloppen een goede rijder te zijn. Maar als je al je bijna-ongelukken overziet over de jaren, door eigen onoplettendheid, dan zing je toch een toontje lager. Zo is het ook met ons moreel gedrag. Als we eerlijk zijn, moeten we erkennen dat we heel vaak uitgegleden zouden zijn als onze engelbewaarder er geen stokje voor gestoken had.
Deze week las ik een roman over twee broers waarin deze zin mij trof: ‘het leven hangt van als, als, als aan elkaar’.
We hoeven niet met onze zwakheden te koop te lopen, maar we zouden er als persoon en samenleving erg mee gebaat zijn als we wat minder met onze deugdzaamheid pronkten. Op persoonlijk, maatschappelijk en politiek terrein. Het zou een verademing zijn als we wat meer begrip hadden voor elkaars zwakheden en tekorten. Het maakt het menselijk leven leefbaarder. Laten we als gelovigen steeds de wijze les van Jezus voor ogen houden: “Alwie zichzelf verheft, zal vernederd worden en wie zichzelf vernedert zal verheven worden’. We begrijpen die woorden nu beter. Ze zijn tot troost en bemoediging bedoeld. Zo is het koninkrijk van God. Amen

(c) Martin Los pr.
1) Leesrooster voor zon- en feestdagen r.k. kerk: 22e gewone zondag door het jaar: Evangelie: Lukas 14: 1,7-14

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.