geluk begint bij het leven als duurzaam geschenk ervaren

Het zal u opgevallen zijn dat de woorden van de profeet Jeremia en de woorden van Jezus in het Evangelie op elkaar rijmen. Bij Jeremia wordt een mens vergeleken met een boom. Een boom kan prachtig groeien en bloeien en vruchten dragen als hij op een goede plek staat waar zijn wortels voldoende water in zich kunnen opzuigen. Zelfs als de zon dan brandend schijnt, blijft hij fris en krachtig.

Maar staat de boom op een plek waar het zelden regent en waar de wortels geen water krijgen, dan leidt hij een armetierig bestaan.
Jezus verrast zijn leerlingen en allen die het horen, door alle mensen te feliciteren die eenvoudig en onopgemerkt leven, mensen die het gevoel hebben dat ze met lege handen staan en ontvankelijk zijn voor alles, mensen die treuren omdat ze wet hebben van kostbaar verlies. In zijn ogen zijn zij de mannen en vrouwen die deel hebben aan het echte leven. Zij zullen niet beschaamd staan. Zij zullen niet bedrogen uitkomen zoals die boom die op de goede plek staat en met zijn wortels gevoed wordt door het water in de grond.
Maar Jezus schudt ook zijn hoofd om alle mensen die zelf voldaan zijn, de mensen die vinden dat ze het gemaakt hebben, die mensen die zich in de  handen wrijven en verkneuteren, de mensen die zichzelf steeds een schouderklopje geven omdat ze vinden dat ze alles aan zichzelf te dank hebben: “wee u, rijken, want wat u vertroost, hebt ge al ontvangen!” Met andere woorden: nu lijkt het heel wat, maar uiteindelijk trek je aan het kortste eind, want wat blijft ervan je over als mens als je al die rijkdom uit handen moet geven? Sta je dan niet in je hemd. Sta je dan niet helemaal alleen?  In Jezus’ ogen zijn mensen die vinden dat ze het gemaakt hebben en dat ze innerlijk alles aan zichzelf te danken hebben, als een boom die op een plek staat waar geen water in de grond is, dorre woestijngrond.
Jezus leert de mensen niet dat rijkdom verkeerd is, maar zelfvoldaanheid. Rijkdom is op zich niet verkeerd. Ze kan je in de schoot vallen. Dan heb je alle reden om verwonderd en dankbaar te zijn. En je hebt ook nog eens de gelegenheid om veel mensen gelukkig te maken. Want je kunt mensen in dienst nemen en hen een goed loon geven en je kunt armen ondersteunen. 
En Jezus verheerlijkt niet armoede op zich. Want niet alleen is armoede hard. Ze kan ook mensen verongelijkt en opstandig maken. Alsof een mens helemaal aan zichzelf is overgeleverd en helemaal niets meer te verwachten heeft. Dan lijkt hij eigenlijk op de zelfvoldane rijke die ook eigenlijk vindt dat hij aan zichzelf is overgeleverd  en van niemand iets te verwachten heeft, dan van zichzelf.  Nee, Jezus prijst de armen van geest zalig. Dat zijn allen die omdat ze het gevoel hebben met lege handen te staan, zelf het kleinste weten te waarderen als een geschenk uit de hemel.
Waar het eigenlijk om gaat, is de vraag: wat is echt leven? Leef je op je zelf gericht, dan kun je heel ver komen, maar uiteindelijk heb je geen deel aan het echte leven. Je bent veel te berekenend bezig. Je onttrekt je op een bepaalde manier aan het leven zelf. Je durft het eigenlijk niet aan. Daardoor trek je je  op je zelf terug als op een eiland. Je leeft wel maar je gaat met het leven om als een buitenstaander. 
Maar leven is een geschenk. Het grootste en liefste geschenk dat je ooit gekregen hebt. Een geschenk van God. Geef je eraan over. Geniet ervan. Waardeer alles om je heen tot in kleinste detail. En leef ook mee met anderen die het moeilijk hebben. Wees mild en gul. Durf zelf ook weerloos te zijn en troost en bemoediging van anderen te ontvangen. Dat is echt leven zoals God het bedoeld heeft. Wat je dan ook overkomt, je leeft echt. Je bent als de boom die geplant is vlak bij een rivier die altijd gevoed wordt en er fris bijstaat en vruchten draagt.
Leven is níet berekenend bezig zijn alsof jouw belangen en verlangens alleen maar veilig zijn bij jouzelf. Leven is je toevertrouwen aan het leven zelf, aan het leven als geschenk van God, aan het leven als verbonden zijn met onze medemensen, ook ieder die het moeilijk heeft.
Jezus houdt ons dit les voor, maar niet alleen in woorden. Hij is zelf het volmaakte voorbeeld van de boom die aan de rivier staat en altijd fris erbij staat en iedereen laat genieten van zijn vruchten. Het kruis van Jezus is de levensboom die ons uitnodigt te proeven van wat hij voortbrengt en er zelf mee aan de slag te gaan.. We mogen zelf vruchten aan zijn boom zijn door het te wagen met zijn woorden. En zo mogen we steeds mee deel krijgen aan zijn leven uit God, leven dat nooit vergaat, eeuwig leven.
Deze komende tijd wordt op veel plaatsen carnaval gevierd. De teugels worden even gevierd. Even wordt er de spot gedreven met de controle die de instituten die ons leven beheersen, overheid, kerk, moraal.
Tijdens carnaval worden even de teugels gevierd om weer de stroom van het leven te ervaren. Zonder de controle mechanismen die normmaal nodig en nuttig zijn. Maar die ook het leven in een keurslijf persen. Het is goed om af en toe weer even te hartenklop van het leven te voelen en om verliefd op het leven te zijn als iets waar je je met het volste vertrouwen aan over kunt geven.
Als mens kun je berekenend bezig zijn. Ook als samenleving kun je berekenend bezig zijn door allerlei controlemechanismen. Maar het leven is altijd meer en rijker. Waarachtig leven is uit God. Als je daar eenmaal de smaak van te pakken hebt, is dat kostbaarder dan wat dan ook. Gefeliciteerd, zegt Jezus. En wij kunnen alleen maar hartgrondig instemmen en zeggen: Amen

(c) Martin Los

Schriftlezingen tijdens de eucharistie op de 6e zondag door het jaar 17 februari 2019
1e lezing: Jeremia 17:5-8; 2e lezing I Korinthiers15:12,16-19; Evangelie: Lukas 6:17,20-26

1 thought on “geluk begint bij het leven als duurzaam geschenk ervaren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.