Homilie op de zondag in het oktaaf van Kerstmis, het feest van de H. Familie 27 december 2015

Preek op het feest van H. Familie, Jozef, Maria en Jezus, op 27 december 2015 in de Mariakerk

voorgeschreven Schriftlezingen uit het universele lectionarium van de r.k. kerk: 1e lezing I Samuel 1:20-22,24-28; 2e lezing Johannes 3:1-2,21-24; Evangelie: Lucas 2:41-52

Lieve broeders en zusters, vanaf het begin van de kerk is het gebruik dat wij als christenen elkaar beschouwen als broeders en zusters.
Daarmee tonen we dat we een bijzondere band met elkaar hebben als kinderen in één gezin. We zijn één grote familie. En we erkennen hiermee dat we allemaal gelijk zijn, omdat we voor God, onze Vader, gelijk zijn.
Er zijn in de kerk geen dames en heren. Er zijn geen heren en knechten.
Natuurlijk zijn er leidinggevende functies. En de één bekleedt in de liturgie of in de gemeenschap een opvallender plaats dan de ander. Maar ook dan zijn en blijven we zusters en broeders van elkaar. Zo behoren we ook met elkaar om te gaan.

Het is een eer voor het menselijk gezin dat de kerk zichzelf ook beschouwt als een gezin, het gezin van God. Doordat de kerk familie van God wordt genoemd, wordt ook de waardigheid van het gewone menselijke gezin benadrukt.
Deze waardigheid van het gezin wordt op een heel nadrukkelijke manier onderstreept doordat Jezus Christus zelf in een gezin opgroeide, het gezin van Maria en Jozef.
Het was een uniek gezin omdat Jezus in dit gezin geboren werd en opgroeide. Maar in alle andere opzichten was het een gewoon gezin.
In elk gezin ontdekken vaders en moeders dat hun kinderen groot worden en een eigen wil hebben en een eigen weg gaan. En dat doet vaak pijn: “Kind, waarom heb je ons dit aangedaan? Denk toch eens met wat voor pijn je vader en ik naar je gezocht hebben?” verwijt Maria de twaalfjarige Jezus als ze hem vinden in de tempel te midden van de rabbijnen daar.

vluchtnaaregypteRembrandt2015

Vlucht naar Egypte. Rembrandt van Rijn

Ook al hebben ouders en kinderen elkaar lief, dat betekent niet dat er soms geen conflicten of tekorten zijn.
Het ideale gezin is niet het gezin, waarin nooit iets fout gaat in de opvoeding of in de verhouding ouders en kinderen.
Waar het omgaat, is dat de gezinsleden in liefde elkaars fouten vergeven en elkaars tekorten aanvaarden en steeds zoeken naar een nieuwe harmonie.

Ook de omstandigheden  waarin gezinnen verkeren zijn heel vaak niet ideaal. Ook daarop maakt het gezin van Jozef en Maria geen uitzondering. De geboorte van Jezus vond plaats onder barre omstandigheden. Niet in een veilig huis, maar in een onderkomen voor dieren. En de wieg van Jezus was een voederbak.
Maar denk ook aan de vlucht van Jozef en zijn gezin naar Egypte omdat koning Herodes besloten had alle pasgeboren kinderen in Bethlehem te doden.
Ook nu zijn vele gezinnen op de vlucht voor vervolging, terreur, oorlogsgeweld. Veel gezinnen zijn daardoor verscheurd. Over de hele wereld. Maar ook aan de grenzen van Europa.

Ondanks dat het gezin bestaat uit mensen met hun beperkingen en eigenaardigheden heeft God er niet voor teruggedeinsd om zijn Zoon aan een menselijk gezin toe te vertrouwen. Dat is niet alleen een pluim op de hoed van Jozef en Maria. Maar het is ook een teken van vertrouwen in alle die jonge mannen en vrouwen die het aandurven een gezin te stichten en ook gastvrijheid verlenen aan de kinderen die zij zelf krijgen of door adoptie opnemen.
In onze tijd mag er soms nogal eens neerbuigend gedaan worden over het gezin vanwege de gebreken die er aan ouders kleven. Maar weet iemand een betere weg? Soms zijn inderdaad instanties nodig als een gezin het echt niet redt. Maar ook instanties maken fouten. En soms komen daar ook misstanden aan het licht.
In plaats van cynisch te doen over het gezin vanwege de menselijke tekorten, zouden we eerder ons petje moeten afnemen voor al die vaders en moeders die zich inzetten voor hun kinderen, en naast hun werk tijd moeten vinden voor hun gezin. Ze verdienen onze steun en ons gebed.
Ze verdienen ook steun van de overheid door passende wetten en maatregelen. God is er niet voor teruggeschrokken om zijn Zoon, die niets minder is dan het heil van de wereld, toe te vertrouwen aan een menselijk gezin.
Ondanks dat gezinnen op allerlei manieren getroffen worden door oorlogen en rampen, door verlies en door scheiding. Juist de gezinnen die het daardoor extra moeilijk hebben verdienden steun en begrip van alle kanten.

Met dit feest van de Heilige Familie betrekt de kerk ons opnieuw op het grote mysterie van Kerstmis, dat God mens geworden is, geboren uit een vrouw zoals alle mensen. Maar ook dat Jezus, de Verlosser van de wereld, is verzorgd door ouders en opgegroeid in een gezin.
Jezus deelt ons menselijk lichaam door zijn geboorte, maar ook ons sociale lichaam door zijn geboorte en opvoeding in een gezin, in een familie, en gemeenschap van mensen daarom heen.
Zo deelt Jezus in ons menszijn in alle opzichten.
Het is ook een teken van Gods grote liefde voor het dagelijks bestaan van ons, mensen, in de gezinnen, waaruit we allen geboren zijn.
Alle ouders die liefde en respect hebben voor hun kinderen – en dat zijn verreweg de meesten – beschouwen hun kinderen als en geschenk.
Ze zien hun kind niet als hun product of eigendom of als een verlengstuk van zichzelf. Ze zien ze als zelfstandige wezens die ze begeleiden tot ze op eigen benen kunnen staan. Want elk kind heeft een eigen hart en geest, en is in die zin ook een mysterie voor de eigen ouders.

Als christenen mogen wij dit op een bijzondere manier beleven en doorgegeven. Want door het geloof in Jezus, als de Zoon van God, noemt God ons zijn kind.
Wij mogen dat door de doop en het geloof doorgegeven aan onze kinderen en zeggen: lief kind van ons, jij bent ook Gods kind.
Op die manier zullen we hun eigenheid en bestemming nog meer voor ogen houden en respecteren.
Ja, ouders en kinderen zijn voor God gelijk: broers en zusters van elkaar.
Vanuit christelijk perpectief zijn ouders geen baas over de kinderen, maar een oudere broer en zus. Als zodanig dragen zij verantwoordelijkheid en hebben ze een leidinggevende plek in het gezin.
Zo leren we al vroeg dat we niet alleen broers en zusters van elkaar zijn in het menselijk gezin. We zijn als mensen ook broeders en zusters van elkaar door het geloof in God die ons zijn kinderen noemt: “We worden kinderen van God genoemd en we zijn het ook” zegt Johannes.  Daarom moeten we ook elkaar liefhebben als broeders en zusters: “Dit is God gebod: van harte geloven in zijn zoon Jezus Christus en elkaar liefhebben zoals Hij ons opgedragen heeft”.
Samen zijn we als huisgezin van God op weg naar het rijk van God, in alle wisselvalligheden van het leven, net zoals het menselijk gezin. Eens zegt Johannes: “Zullen we aan God gelijk zijn omdat we Hem zullen zien zoals Hij is”.
Hier mogen we al op God gelijken door onze liefde, door de hoop en de vreugde die in ons is, en die we ook uitstralen. Amen

Martin Los

1 thought on “Homilie op de zondag in het oktaaf van Kerstmis, het feest van de H. Familie 27 december 2015

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.