Homilie op de zondag na Kerstmis. Feest van de h. familie (Jozef. Maria en Jezus) op zondag 29 december 2013 Mariakerk De Meern

Preek op de zondag van de Heilige Familie in het weekend van 28 en 29 december 2013 in de Mariakerk in De Meern
Schriftlezingen volgens het r.k. lectionarium voor deze zondag. 1e lezing Jezus Sirach 3:2-6,12-14, 2e lezing Kolossenzen 3:12-21  Evangelie: Mattheus 2:13-15, 19-23

Lieve zusters en broeders, denkt u ook niet “Er is niets nieuws onder de zon” wanneer je hoort over de vlucht van Jozef met Maria en het kind naar Egypte. Koning Herodes beraamt een moord op alle pasgeboren kinderen in Bethlehem. Typische paranoia van de macht.

Er ís niets nieuws onder de zon wat dit betreft. Want hoeveel ouders met hun kind zijn ook in onze tijd niet op de vlucht voor moordende machthebbers of rebellen voor wie een mensenleven niet telt? Zie de onmetelijke kampen van vluchtelingen uit Syrië en Soedan.

 Wat beweegt vaders en moeders om met hun gezin te vluchten uit hun land, met achterlating van alles? Meestal zal het een plotselinge ingeving geweest zijn om te vluchten. Een besef van nu of nooit. Een gevoel van we zijn niet bestemd voor de dood maar voor het leven.
In het geval van Jozef was het een engel van de Heer die in een droom aan Jozef verscheen en sprak: “Sta op, neem het kind en zijn moeder en vlucht naar Egypte”

 Vaak zullen vluchtelingen die alle ontberingen overleefden, als ze terugblikken, zeggen: “De hand van God heeft ons geleid”.
Ik weet dat het verstand zegt “en al die anderen dan die het niet overleeft hebben?”  Bij zo’n tegenwerping kunnen we alleen maar de ogen neerslaan uit respect voor de kritische vraagsteller, maar nog meer uit respect voor de velen die het geweld inderdaad niet overleefd hebben.

Toch zijn er mensen die alle geluk van de wereld gehad hebben. Ze hebben schijnbaar onmogelijke gevaren doorstaan als vluchteling, die God danken dat zijn hand hen bewaard heeft. Ook zulke verhalen kunnen we alleen maar vol respect beluisteren.

Wat vertelt ons het verhaal van de vlucht van Jozef met zijn gezin naar Egypte?  Het vertelt dat Gods plannen nooit gedwarsboomd kunnen worden door de macht van mensen, zelfs niet als ze tot het uiterste gaan.
Gods plan is de redding van de wereld door zijn Zoon. De redding van de wereld door het mysterie van zijn dood aan het kruis. Niets kan deze missie verhinderen.
En deze dood, nu niet van het kind Jezus, maar van de volwassen Jezus zou de overwinning en de liefde en de macht van God laten zien over alle brute wereldse macht.  Door dit offer van zijn leven zou Jezus troost en uitzicht geven aan vele slachtoffers van geweld, van vluchtelingen en ontheemden, door alle tijden. Het kruis zet de goddelijke barmhartigheid voorgoed op de kaart van de mensheid.

Bescherming van kinderen is één van de belangrijkste taken van het gezin. Daarom verdienen gezinnen altijd extra steun van de omgeving en de maatschappij. En de internationale wereld heeft een plicht om de gezinnen van vluchtelingen op te vangen en te helpen.
Maar het gezin heeft  niet alleen van buitenaf steun en bescherming nodig. Ook van binnenuit is het nodig dat we het gezin onderhouden en bouwen.

Want het gezin is uit zichzelf niet perfect. En waarom niet? Omdat het uit mensen bestaat die zelf ook niet perfect zijn.
Dat is het nu niet. En dat was het ook vroeger niet. De woorden van Jezus Sirach in de eerste lezing uit de tijd  voor Christus herinneren ons eraan: “wie zijn vader respecteert, krijgt vergiffenis van zonden. En als iemand die schatten verzamelt, is hij die zijn moeder eert” en “wie de Heer vreest, eert zijn ouders”.
Deze aansporingen zouden niet nodig zijn geweest, als respect van opgroeiende kinderen voor hun ouders in alle tijden volstrekt normaal was geweest.
We weten allemaal dat we als kleine kinderen onze ouders als reuzen zagen waar je tegenop keek. Maar op weg naar de volwassenheid zagen we voornamelijk hun tekortkomingen en gebreken. We schaamden ons  misschien zelf wel eens voor hen. Pas als je zelf ouder bent geworden, ga je ontdekken wat ze voor je betekend hebben.

Omdat het gezin bestaat uit tekortkomingen en zwakheden is onderling respect hard nodig. Juist in het gezin is het van levensbelang we de waarschuwing van Jezus ter harte nemen dat we wel  de splinter in het oog van de ander zien, maar niet de balk in eigen oog.
Respect voor elkaar in het gezin is nodig om een veilige sfeer te scheppen waar emoties een grote rol spelen en emoties ook plotseling hoog op kunnen laaien.

Omdat  we in het gezin geconfronteerd worden met elkaars tekortkomingen en hebbelijkheden is het van levensbelang voor gezinnen dat we respect voor elkaar leren.
Maar dat is ook in het belang van de samenleving. Want hoe beter we met elkaar leren omgaan in het gezin, des te beter kunnen we met andere mensen omgaan in de maatschappij.

Gezinnen verdienen daarom in onze samenleving respect en steun. Niet omdat ze volmaakt zijn. Maar omdat het gezin voor ieder mens de ozo belangrijke fase in de leerschool van het leven zelf is. Jezus, onze Meester,  heeft zelf voor het gezin niet de neus opgehaald. Zelfs niet voor een gezin dat als zovelen toen en nu moest vluchten

 De apostel Paulus houdt ons bovendien als gelovigen voor dat het gezin de plaats is waar we dagelijks de liefde van God in praktijk mogen brengen.
“Waar twee of drie in mijn naam bijeen zijn, daar ben ik in hun midden” heeft Jezus gezegd. Op een heel bijzondere manier geldt dat van onze huisgezinnen waar we met elkaar bidden en waar we  voor elkaar bidden. Waar we proberen als navolgelingen van Jezus met elkaar te leven. We doen dat met het oog op elkaars welzijn. Maar we doen ook met het oog op de uitstraling naar de wereld om ons heen. Als we de liefde van Christus naar elkaar proberen waar te maken in het gezin waar we het leven met elkaar delen, laten we zien hoe aantrekkelijk het geloof is.

 Natuurlijk struikelen we over Paulus’ oproep in de 2e lezing aan de christelijke echtgenotes om hun man onderdanig te zijn. Het woord “onderdanig”alleen al doet ons de haren te bergen rijzen. Het roept gedachten op aan bangigheid en onvrijheid. Dat is uiteraard niet de bedoeling van Paulus. Het gaat hem erom dat man en vrouw in liefde een echt team vormen, zich voegen naar elkaar vanwege een bepaald doel, als een strategie. Als gelijken. Niet uit angst of superioriteitsgevoel. We zouden zo’n woord als “onderdanig” nooit meer gebruiken. En Paulus zou als apostel, denk ik, de eerste zijn, om te zeggen: in de 21ste zou ik zo’n woord niet meer gebruiken.

Tegenwoordig heerst in de meeste gezinnen een cultuur van overleg om samen een team te kunnen vormen. De agenda’s liggen geopend naast elkaar.
Maar ook in onze moderne  gezinnen moeten er vaak beslissingen genomen worden waarbij soms de ene partij en de soms de andere iets inlevert. Dat vraagt om een bepaalde strategie. En de beste strategie is die van de liefde.
Voor ons christenen is daarbij van belang, dat we in onze gezinnen niet alleen vragen “wat vind ik er zelf van?” maar dat we ook aan God vragen: “Wat vindt u ervan dat we deze of die beslissing nemen?”
En het is van belang dat we wat we doen op de een of andere manier altijd tegen het licht van de liefde van Christus houden, om te zien of we op de goede weg zijn.

Het gezin is niet ideaal. Ook het christelijke gezin niet. Het gezin is kwetsbaar. Bedreigd van buiten af zoals de bij de vluchtelingen. En bedreigd van binnen uit door menselijke zwakheid. Maar beter is er niet. Het verdient ons respect. Het is ook de plek waar God zelf ter wereld kwam.
Van Godswege wordt het gezin dan ook bijzonder geëerd doordat de gemeenschap van alle mensen “gezin” wordt genoemd. Huisgezin van God. Verenigd rondom de heilige familie: Jozef, Maria en Jezus. Verenigd en vereeuwigd. Amen

(c) Martin Los, pastoor

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.