Mediator of Middelaar

overdenking op donderdag in de 4e week van de 40-dagentijd 26 maart 2020

In onze tijd is mediation –  ondanks de engelse klank en oorsprong – een ingeburgerde term. We beschouwen tegenwoordig de gang naar de rechter in allerlei situaties zoals echtscheiding of andere conflicten tussen burgers als minder geschikt. Geschillen zouden voor de rechter onnodig op de spits worden gedreven.  Er zou te weinig oog hebben voor het belang van een vreedzame oplossing die alle partijen recht. Door dit alles zouden rechtszaken ook te lang duren en te hoge kosten met zich meebrengen. Mediation lijkt een betere manier om geschillen op te lossen. Er wordt door beide partijen die een conflict hebben iemand aangezocht – of door de rechtbank aangewezen – die probeert een oplossing te presenteren die voor allen aanvaardbaar is.
Eigenlijk kenden we dit woord al als een gewoon Nederlands woord: Bemiddeling. Zolang mensen leven hebben we conflicten. Gelukkig proberen we die niet altijd met elkaar uit te vechten met uiteindelijk alleen maar verliezers. Sinds mensenheugenis zoeken verstandige mensen bemiddelaars om een conflict te bezweren met vreedzame middelen en min of meer uit eigen beweging. De bemiddelaar is geen deel van één van de strijdende partijen. Trouwens in de tijd van gearrangeerde huwelijken speelden huwelijksbemiddelaars een belangrijke rol. Zij hadden er slag van om de onderlinge wensen en belangen van toekomstige bruidegoms en bruiden op een goede manier onder woorden te brengen. Ook daar moesten partijen bij elkaar gebracht worden door iemand in wie beide partijen vertrouwen hadden. Een uniek woord dat lijkt op bemiddelaar is Middelaar. Dat begrip is veel minder bekend. Het is een woord uit de christelijke traditie. Het lijkt op bemiddelaar, maar is noch iets geheel anders. Anders dan de bemiddelaar die geen deel uit maakt van de conflicterende partijen is de Middelaar een persoon die tot beíde partijen behoort. Mozes was aan de ene kant de leider van Israel dat hij met Gods hulp uit Egypte had gevoerd. Aan de andere kant kwam hij van de kant van God.
Dat wordt gesymboliseerd door door het verhaal dat we net gelezen hebben, dat Mozes op de berg Sinai bij God was en vandaaruit afdaalde om aan het volk duidelijk te maken dat ze het verbond met God schonden door voor een gouden stierkalf te dansen en deze uit te roepen tot veroorzaker van hun bevrijding en heil. Die gouden stier is beeld van de eigen kracht van het volk dat zichzelf op de borst slaat. De potentie die het volk zichzelf toeschrijft. Een soort Nationalisme eigenlijk. Mozes vertegenwoordigde het volk van God bij de levende God en hij vertegenwoordigde God bij zijn volk. De verwijdering ging dwars door hem heen. Hij wilde zijn volk niet in de steek laten maar ook wilde hij God trouw blijven. Hij stelde zichzelf in de waagschaal. Dus een soort Middelaar. Meer dan een mediator. Als Hij God voorhoudt dat deze zijn toorn niet moet laten gaan want dan gooit Hij zijn eigen glazen in. Dan zullen de volkeren zeggen: “dat nou die God van Israel. Hij heeft hen bevrijd om hen te laten omkomen inde bergen”. Mozes gaat dus tegen God in, maar niet om Hem terecht te wijzen, maar als een vriend en als één die God trouw is gebleven, die één is met God.
Mozes zou een voorafbeelding kunnen noemen, zoals een schaduw die iemand voorafgaat, van Jezus Christus. Daarom zegt Jezus tegen zijn tegenstanders: jullie bestuderen de Schriften in de mening daar eeuwig leven te vinden, maar juist deze Schriften spreken over Mij – bedoeld is: als Mozes’. Jezus is de nieuwe Mozes zou je kunnen zeggen, maar dan op een nieuwe unieke manier. Hij is ook van God in de wereld gekomen nu om een nieuw verbond te sluiten, voor eeuwig, om de mensen met God te verzoenen. De gemeenschap met God komt Jezus herstellen. Als Middelaar. Als lam van God dat wegneemt de zonden der wereld.
We zijn op weg naar Pasen. Het feest van de verzoening en de verrijzenis, Goede Vrijdag en Pasen, kruis en opstanding. Mogen wij ons in deze dagen voor Pasen die zo anders zijn dan anders door het coorona-virus ons één voelen met Jezus in zijn lijden. Vooral doordat we ons verenigen met alle mensen die het moeilijk hebben vooral vanwege de epidemie en de gevolgen daarvan. Verenigen in gebed, en vasten en daadwerkelijke ondersteuning. Laten we voor ogen houden dat deze wereld ook Gods wereld is. God is een groot mysterie voor ons allen. Vaak onbegrijpelijk, maar daarom niet minder trouw en bron van hoop. Uiteindelijk de liefde zelf. Dat is de boodschap van Jezus waarvoor Hij zijn leven offerde. Daardoor is hij het gelaat van God voor ons. Amen

Martin Los
schriftlezingen volgens het r.k. lectionarium voor de weekdagen in de 40dagen tijd
1) Exodus 32:7-14
2) Evangelie: Johannes  5:31-47

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.