Brengt je grenzen opzoeken je tot de kern? Heroes of the Frontier

Dave Eggers: Heroes of the Frontier. uitgeverij Hamis Hamilton 2016

EggersHeroes0001Je grenzen opzoeken brengt je tot de kern. Dat is volgens mij de samenvatting van Heroes of the Frontier, het nieuwste boek van Dave Eggers. Dat deze Amerikaanse auteur de aandacht van de lezer kan vasthouden bleek uit zijn roman The Circle. Door dit boek werd hij ook in Nederland bekend. In The Circle voert Eggers de invloed van de sociale media en van de firma(s) erachter op tot in een sciencefictionachtige toestand. De impact van The Circle blijkt hieruit dat sommige lezers daarna Facebook voor gezien hielden. Maar bij iedereen is wel de slogan van de Googleachtige firma blijven hangen: Privacy is diefstal. En het thrillerachtige verhaal heeft in elk geval velen aan het denken gezet. In The Cirkel speelt een jonge vrouw de hoofdrol net als in Heroes of the Frontier. Nu is de heldin een moeder. De natuur in The Cirkel – beschrijvingen van de baai en de kajakvarende ambitieuze vrouw, haar ontmoeting met robben, als spiegel van haar innerlijk – is nog veel aperter in Heroes. De natuur is op elke bladzijde aanwezig als spiegel van de ziel, als voedster van innerlijke vermogens, als louteringsproces. Ze culmineert in een klein bergmeertje dat bijna letterlijk een ovalen spiegeltje is, zeker in de stilte na de storm. In zekere zin toont de natuur ook haar gezicht in de twee kinderen, vier en acht, Ana en Paul, die hun moeder, Josie vergezellen. Zij vertonen allebei de natuurlijke onschuld, spontaniteit, veerkracht, wijsheid die we als volwassenen dreigen te vergeten in onszelf.
In de context van ons actuele wereldbeeld zou je verwachten dat Heroes of the Frontier het verhaal vertelt van reddingswerkers die vluchtelingen met gevaar voor eigen leven redden op de Middellandse zee, of op de grens van Amerika en Mexico. Niets daarvan in Eggers boek. Er is inderdaad iemand op de vlucht, Josie, met haar niets vermoedende kinderen. Maar zij heeft niet huis en haard in Ohio verlaten, om burgeroorlog of armoede te ontvluchten. Ze is min of meer op de vlucht voor zichzelf, voor haar leven dat ze tot nu toe geleid heeft. Een man die ze invertebrate noemt – zonder ruggengraat. Een tandartsenpraktijk die haar helemaal in beslag neemt, en haar schuldgevoelens als moeder van schoolgaande kinderen, dagelijks voedt. Onzekerheid over de rol van haar ouders, haar eigen jeugd, haar rol naar anderen toe. Ik verwacht dat vele veertigers, vrouwen en mannen, zich herkennen in deze gevoelens van onzekerheid, tekortschieten, innerlijke eenzaamheid. De aanleiding tot haar vlucht naar het verre en onherbergzame Alaska – in de USA kun je nog vluchten in eigen land – is een nieuw huwelijk van haar ex die haar kinderen bij de plechtigheid, helemaal in Florida, verwacht. En een vriendelijke patiente die haar niettemin een letselschadeproces aandoet waarmee haar hele praktijk op het spel staat, op grond van het feit dat zij, de tandarts, een mondkanker niet tijdig heeft geconstateerd. Is dat dan de taak van een tandarts?
De vlucht van Josie naar en vooral in Alaska waar ze een aftandse kamper huurt, doet denken aan een pelgrimstocht. Al je zekerheden achter je laten. Vertrouwen in de mensen die je pad kruisen. Bovenal je overgeven aan het leven zelf. De kracht van de elementen, hevig onweer, enorme bosbranden, ervaren als aansporing om zelf krachtig te worden en moed te verzamelen, te máken, smeulend innerlijk vuur en passie op te porren.
De indruk die het boek bij mij achterlaat is dat het een modern sprookje is. Net als The Cirkel is Heroes of the Frontier een verhaal met een boodschap. Durf je oude leven af te leggen als een slangenhuid om opnieuw geboren te worden. Als iemand het gevoel heeft langs zichzelf heen te leven onder invloed van sociale omgeving, zoek dan weer aansluiting bij wat kracht en inspiratie geeft.
Heroes heeft eigenlijk een religieuze ondertoon en een born-again achtergrond die in de USA overal aanwezig zijn. Zelfs het gevoel van Josie dat haar leven zich afspeelt in een musical met een schitterende finale past hierbij. Het programmatische en daardoor wat voorspelbare van Heroes wordt gelukkig vergoed door de prachtige natuurbeschrijvingen en de heel authentieke waarnemingen van David Eggers door heel het boek heen van menselijke situaties. Zonder de lichte humor, vooral door de beide kinderen, zou ik de nieuwste Eggers misschien niet helemaal doorgekomen zijn. Als vakantieboek – feelgoodgevoel – is het geslaagd want schrijven kan Eggers. Maar je blijft wel zitten met de vraag of je grenzen zoeken je echt tot de kern van jezelf voert of een modern sprookje is.

(c) Martin Los