{"id":520,"date":"2012-12-18T21:28:49","date_gmt":"2012-12-18T21:28:49","guid":{"rendered":"http:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/?p=520"},"modified":"2012-12-20T09:04:07","modified_gmt":"2012-12-20T09:04:07","slug":"oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\/","title":{"rendered":"Oh, kom er eens kijken wat ik in mijn schoentje vind III"},"content":{"rendered":"

De eerste stap in de verbale wereld<\/strong><\/p>\n

Een kind dat leert lezen, is als Alice in Wonderland die plotseling door een gat in de werkelijkheid valt, en in duizelingwekkend vaart in een andere wereld terecht komt waar alles en iedereen er anders uitziet.
\nLettertekens zijn liggende en staande strepen en bogen. Op een bepaalde manier gegroepeerd \u00a0vormen die streepjes en haaltjes het woord \u201chond\u201d en roepen een beeld op.
\n\u201cDe hond springt tegen de boom op en blaft\u201d is een minifilmpje. Letters vormen een venster op een andere wereld. Elk kind is daardoor gefascineerd. Het krijgt toegang tot de wereld van het boek. Een wereld vol verbeelding en avontuur.<\/p>\n

Maar niet alleen de roman opent een oneindige wereld van verbeelding. Ook het schoolboek en later het wetenschappelijke boek. Want het wetenschappelijke boek beschrijft, verklaart, argumenteert, discussieert.\u00a0 De lezer neemt daardoor deel aan een gesprek met vele onzichtbare, meest onbekende discussiegenoten.
\nDie wereld van verbeelding en kennis is een geestelijke wereld. Het is een binnenwereld, niet van \u00e9\u00e9n mens, maar van vele mensen samen 1)<\/p>\n

Toch is er meer aan de hand. Het kind dat leert lezen, treedt een wonderlijke nieuwe wereld, van schrift en betekenis, binnen. Maar ook de eigen vertrouwde wereld is nooit meer dezelfde. Want wat gebeurt er als we kunnen lezen? De gesproken woorden worden vanaf dat moment en die tijd potentieel geschreven woord. Klank en letter, tot dan toe, voor de prae-alfabeet 2), twee gescheiden werelden, vallen samen. Wij kunnen ons de woorden die we horen, niet meer voorstellen zonder letters. Elk woord is in zichzelf een klein dictee.<\/p>\n

Dit heeft ingrijpende gevolgen voor het woord dat we horen. Ooit was elk woord direct een opdracht, een belofte, een aanwijzing, een troost, een beloning, een sanctie. Het woord drong onmiddellijk via het oor tot de hoorder door.
\nOorspronkelijk had het woord niets met schrift te maken. Taal heeft in het Grieks glossa, in het Latijn lingua, in het Frans langue. Deze woorden betekenen\u00a0 eerst \u201ctong\u201d dan \u201ctaal\u201d want woorden klinken door de beweging van de tong<\/p>\n

De Romeinse centurion die Jezus vertelt dat zijn knecht ernstig ziek thuis ligt, zegt: \u201cHeer, waarom zou u moeite doen om met mij mee te gaan. Spreek slechts \u00e9\u00e9n woord en mijn knecht zal genezen zijn. Want zelf ben ik een ondergeschikte, maar als ik tegen mijn knecht zeg \u201cdoe dit\u201d dan doet hij het\u2026\u2026..\u201d (Evangelie naar Johannes)<\/p>\n

Een woord is een macht en een kracht. Het Hebreeuws woord voor woord Dabar betekent \u201cwoord dat teweegbrengt wat het zegt\u201d
\nHoe ver zijn we hiervan verwijderd in het spreekkoor van FC Feyenoord: \u201cgeen woorden, maar daden\u201d.<\/p>\n

Een gesproken woord verliest veel van zijn kracht doordat de spreker zijn woorden zelf niet waarmaakt of doordat mensen hun oren kunnen sluiten voor wat ze horen.
\nMaar op een ander\u00a0 nivo hebben woorden ook heel veel van hun kracht verloren omdat woorden sinds de verbreiding van het schrift woorden uit een woordenboek geworden zijn.
\nMet andere woorden, er is iets tussen het woord dat de mond spreekt en het oor dat het woord hoort, gekomen: het schrift dat uit letters bestaat. Alsof het gesproken woord gevangen wordt in een net van letters en ontcijfert moet worden door de hoorder. Het oog lijkt tussen woord en hoorder te komen. Woorden worden veelmee een zaak van zien dan van horen, ook de gesproken woorden.<\/p>\n

In zekere zin kunnen we zeggen dat ook gesproken woorden informatie zijn geworden. Er is een afstand gekomen tot het woord dat we horen. Het woord nodigt uit tot nadenken in plaats van onmiddellijk gevolg geven.<\/p>\n

Taal verliest haar spontaniteit op het moment dat taal en schrift samenvallen. Mensen verliezen een deel van hun oorspronkelijk spontaniteit als ze binnengetreden zijn in de wereld van het schrift. Om te beginnen bij kinderen die leren lezen.<\/p>\n

De wereld waarin het kind dat leert lezen binnentuimelt als een Alice in Wonderland, is de moderne wereld waarin we afstand nemen tot de dingen. We gaan minder met de dingen om. We bezitten en verwerven informatie over de wereld om ons heen.
\nHet is als een ruimtevaarder die van grote hoogte de aarde gezien heeft als een bol. Als hij weer voet op de aarde zet, loopt hij niet meer op een plat vlak maar op een bol.<\/p>\n

Deze overwegingen hierboven zijn wat mij betreft geen bewijs van nostalgie naar een kinderlijke wereld. Het schrift betekent inderdaad verlies, maar ook een enorme winst.
\nWaar ik de aandacht op wil vestigen is dat de letters die we ons kind leren haar\/zijn beleving van de werkelijkheid en de beleving van eigen bestaan grondig veranderen. Schrift is veel meer dan een handig hulpmiddel dat je gebruikt als het je uitkomt. Door het schrift verandert ons hele bestaan en onze wijze van verstaan van onszelf en onze wereld<\/p>\n

O, kom er eens kijken wat ik in mijn schoentje vindt:\u00a0 een letter van banket: de eerste schrede in de verbale wereld.<\/p>\n

1)\u00a0 \u00e9\u00e9n van de krachtigste argumenten tegen degenen die de geest terugbrengen tot een fysiek proces in de hersenen van het individu is dat dit proces nooit in staat is te verklaren hoe alle mensen aangesloten kunnen zijn op een gemeenschappelijk geest die zich uit in de taal als gemeenschappelijke gegeven, de cultuur en vele andere uitingen
\n2) het begrip analfabeet (iemand die niet kan lezen) is zo beladen, dat ik het liever vervang door de term prae-alfabeet. (iemand die nog niet kan lezen)
\nEen kind een analfabeet noemen is een anachronisme<\/p>\n

Wordt vervolgd \u00a9 Martin Los<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De eerste stap in de verbale wereld Een kind dat leert lezen, is als Alice in Wonderland die plotseling door een gat in de werkelijkheid valt, en in duizelingwekkend vaart in een andere wereld terecht komt waar alles en iedereen … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[6,11],"tags":[],"class_list":["post-520","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gespreksstof","category-rituelen"],"yoast_head":"\nOh, kom er eens kijken wat ik in mijn schoentje vind III - Gedachten lezen<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Oh, kom er eens kijken wat ik in mijn schoentje vind III - Gedachten lezen\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"De eerste stap in de verbale wereld Een kind dat leert lezen, is als Alice in Wonderland die plotseling door een gat in de werkelijkheid valt, en in duizelingwekkend vaart in een andere wereld terecht komt waar alles en iedereen … Lees verder →\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Gedachten lezen\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/pastoor.los?epa=SEARCH_BOX\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/pastoor.los?epa=SEARCH_BOX\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-12-18T21:28:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2012-12-20T09:04:07+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Martin Los\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@martinuslos\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@martinuslos\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Martin Los\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Martin Los\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0b9eabadc0b9b19a5db60fdfacd43a47\"},\"headline\":\"Oh, kom er eens kijken wat ik in mijn schoentje vind III\",\"datePublished\":\"2012-12-18T21:28:49+00:00\",\"dateModified\":\"2012-12-20T09:04:07+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\\\/\"},\"wordCount\":924,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0b9eabadc0b9b19a5db60fdfacd43a47\"},\"articleSection\":[\"gespreksstof\",\"rituelen\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\\\/\",\"name\":\"Oh, kom er eens kijken wat ik in mijn schoentje vind III - Gedachten lezen\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2012-12-18T21:28:49+00:00\",\"dateModified\":\"2012-12-20T09:04:07+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Oh, kom er eens kijken wat ik in mijn schoentje vind III\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/\",\"name\":\"Gedachten lezen\",\"description\":\"Persoonlijk Blog van Martin Los pr.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0b9eabadc0b9b19a5db60fdfacd43a47\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0b9eabadc0b9b19a5db60fdfacd43a47\",\"name\":\"Martin Los\",\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/pastoor.los?epa=SEARCH_BOX\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/martinuslos\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/martinlos.nl\\\/mijnblog\\\/author\\\/mlos25pr\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Oh, kom er eens kijken wat ik in mijn schoentje vind III - Gedachten lezen","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Oh, kom er eens kijken wat ik in mijn schoentje vind III - Gedachten lezen","og_description":"De eerste stap in de verbale wereld Een kind dat leert lezen, is als Alice in Wonderland die plotseling door een gat in de werkelijkheid valt, en in duizelingwekkend vaart in een andere wereld terecht komt waar alles en iedereen … Lees verder →","og_url":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\/","og_site_name":"Gedachten lezen","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/pastoor.los?epa=SEARCH_BOX","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/pastoor.los?epa=SEARCH_BOX","article_published_time":"2012-12-18T21:28:49+00:00","article_modified_time":"2012-12-20T09:04:07+00:00","author":"Martin Los","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@martinuslos","twitter_site":"@martinuslos","twitter_misc":{"Geschreven door":"Martin Los","Geschatte leestijd":"5 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\/"},"author":{"name":"Martin Los","@id":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/#\/schema\/person\/0b9eabadc0b9b19a5db60fdfacd43a47"},"headline":"Oh, kom er eens kijken wat ik in mijn schoentje vind III","datePublished":"2012-12-18T21:28:49+00:00","dateModified":"2012-12-20T09:04:07+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\/"},"wordCount":924,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/#\/schema\/person\/0b9eabadc0b9b19a5db60fdfacd43a47"},"articleSection":["gespreksstof","rituelen"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\/","url":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\/","name":"Oh, kom er eens kijken wat ik in mijn schoentje vind III - Gedachten lezen","isPartOf":{"@id":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/#website"},"datePublished":"2012-12-18T21:28:49+00:00","dateModified":"2012-12-20T09:04:07+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/oh-kom-er-eens-kijken-wat-ik-in-mijn-schoentje-vind-iii\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Oh, kom er eens kijken wat ik in mijn schoentje vind III"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/#website","url":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/","name":"Gedachten lezen","description":"Persoonlijk Blog van Martin Los pr.","publisher":{"@id":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/#\/schema\/person\/0b9eabadc0b9b19a5db60fdfacd43a47"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/#\/schema\/person\/0b9eabadc0b9b19a5db60fdfacd43a47","name":"Martin Los","logo":{"@id":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/#\/schema\/person\/image\/"},"sameAs":["http:\/\/martinlos.nl\/mijnblog","https:\/\/www.facebook.com\/pastoor.los?epa=SEARCH_BOX","https:\/\/x.com\/martinuslos"],"url":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/author\/mlos25pr\/"}]}},"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p2OFiN-8o","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/520","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=520"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/520\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":531,"href":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/520\/revisions\/531"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=520"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=520"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/martinlos.nl\/mijnblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=520"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}