Werelddierendag viel dat jaar op een zondag. Een goede reden om in de Mis bijstil te staan. Want de vierde oktober is op de heiligenkalender gewijd aan Sint Franciscus.
Die preekte tot de tot de vogels. Ook de vissen hingen aan zijn lippen. Hij voegde ook de os en de ezel toe aan de kerststal.
De liefde van Franciscus voor de natuur en de dieren was een goede aanleiding om de dag van deze heilige uit te roepen tot Werelddierendag.

Franciscus van Assisi heeft een enorme invloed heeft gehad op de beleving van het Evangelie door mensen in zijn tijd en nog heel lang daarna. Hij maakte God op een bijna kinderlijke manier toegankelijk voor de mensen. Hij leek in zijn tijd op een eigentijdse Jezus.
Werelddierendag heeft de heilige aardig verdrongen.

Ik besloot aandacht te besteden op die zondag aan Sint Franciscus en zijn liefde tot de dieren. De kinderen mochten hun knuffeldieren meenemen naar de kerk.
Levende honden, kippen, konijnen en andere dieren vielen helaas af.
Liever geen stress voor de dieren zelf en voor de mensen die door hun geblaf niet meer in staat zouden zijn de kerkdienst te volgen.
Om niet te spreken over mogelijke uitwerpselen.

De kinderen zetten hun knuffels trots op de communiebanken. Bij een beeldje van St. Franciscus uit een nis van de kerk dat ik daar voor die gelegenheid had neergezet. De kerk met haar muren van schoon metselwerk en stoere pilaren zag er even aaibaar uit als een kinderkamer.

Een paar minuten voor de viering kwam een vrouw met een grote kooi de kerk in. Had ze niet begrepen dat alleen knuffeldieren waren toegestaan?
Ze zette de kooi tussen de knuffels.
Ik kende de vrouw. Ze woonde in bij haar tante. Het was de kanarie van haar tante.

De tante had een poosje terug op hoge leeftijd haar man verloren. Het echtpaar was kinderloos gebleven. Ze hadden nog een hondje gehad, maar toen die stierf besloot ze geen nieuwe meer te nemen. Ze wilde straks geen hondje alleen achterlaten.
Ze kwam de deur nooit meer uit. Haar lichamelijke toestand liet dat niet meer toe. Ze was  min of meer gevangen in huis als in vogeltje een kooi. Op de tafel voor het raam waar ze zat stond de kooi met de kanarie.
Ze genoot van deze gevederde vriend. Hij kon prachtig zingen. Hij was een zonnestraal in haar eentonige leven.
Maar ze moest hem wel tot zingen verleiden door heel lief tegen hem te spreken. Ik had het met eigen ogen gezien en met eigen oren gehoord.

Deze tante had haar nichtje naar de kerk gestuurd had met de kanarie in zijn kooi.
Ze luisterde elke zondag naar de Heilige Mis via de kerkradio. Ook vandaag zou ze natuurlijk  luisteren.
De kanarie zat heel stil in zijn kooi. Hij keek zijn ogen uit naar de vele knuffeldieren om hem heen.

De viering begon. Het kinderkoor zong. De gebeden klonken.
Iedereen luisterde geboeid naar het Evangelieverhaal. Daarin wijst Jezus zijn leerlingen op de vogels in de lucht: “ze zaaien niet, ze maaien niet en ze verzamelen niet in schuren. Jullie hemelse Vader voedt ze. Hoeveel te meer zal hij dan niet voor jullie zorgen……”

Al die tijd had de kanarie gezwegen. Schijnbaar helemaal niet onder de indruk wipte hij heen en weer in zijn kooi. Soms bleef hij minutenlang onbewogen zitten.
Innerlijk hoopte ik zo dat hij zijn prachtige stem zou laten horen. Dan zou de vrouw in haar huiselijke kooi thuis de kanarie zelf kunnen horen.
Dat zou een geweldige verrassing voor haar zijn. Wat zou ze blij zijn.
Zelf kon ze niet meer naar de kerk. Nu was vanwege Werelddierendag haar kanarie in Gods huis.
Maar zou hij zijn oorverdovende meeslepende zang laten horen? Zij zelf, bazin van de kanarie maar zelf ook gekooid was er nu niet om hem tot zingen te verleiden.
Tot dan toe had niets de vogel uit zijn tent kunnen lokken om te zingen. Ook niet de zang van de kinderen, of het orgelspel.

De preek begon. Ik riep alle kinderen bij me. Ik vertelde hen over de Heilige Franciscus. Zijn liefde voor de arme mensen, de kinderen, de natuur en de dieren.
De kinderen luisterden geboeid net als de andere mensen in de kerk.
Toen ik Amen had gezegd gingen de kinderen weer naar hun ouders. Ik ging zelf ook nog even zitten om alles te laten bezinken.
Het was een ogenblik muistil. Je kon een speld horen vallen.

Op dat moment begon de kanarie aan een solorecital dat enige minuten duurde. Zijn geluid klonk de hele kerk door. Dat kleine vogeltje in zijn kooi vulde de hele ruimte van die grote kerk. We waren allemaal even sprakeloos.
Ook de kinderen begrepen dat dit een uniek moment was. Je hoorde zelfs geen kuchje.
Hij zong ononderbroken tot er nog één hoge noot kwam.
Toen bleef het stil.

Het bleef nog even stil in de kerk tot iemand begon te klappen. Iedereen klapte mee. Hij hipte wat heen en weer op zijn stokje. Met wat fantasie zou je daarin een poging kunnen zien dat hij voor zijn bewonderaars een dankbare buiging maakte.

De viering ging daarna verder. Ze duurde nog ongeveer en half uur. Al die tijd zweeg de kanarie verder.
Dat maakte zijn soloconcert achteraf nog indrukwekkender.
Na afloop kwamen de kinderen hun knuffels op halen. Ze keken nog even bewonderend naar de kanarie. Hij bleef stil en keek trots voor zich uit.

Een paar minuten later liep ik mijn werkkamer binnen. De telefoon ging. Het was de oude mevrouw. Ze kon nauwelijks uit haar woorden komen zo ontroerd was ze.
Haar kanarie had in de kerk het hoogste lied gehad. Ze had het zelf via de kerkradio gehoord. Zij kon nooit meer naar de kerk. Maar hij had daar Gods lof gezongen waar iedereen bij was.

Zij was in haar huis opgesloten vanwege haar ziekte. Maar haar hart was vol blijdschap. Die blijdschap deed haar even alle aardse beperkingen vergeten.
De boodschap van de kanarie was immers dat God voor haar zorgde zoals zij voor hem.

© Martin Los