Preek op de 20e zondag 14 augustus 2022 Tiel
“Vuur ben ik op aarde komen brengen en hoe verlang ik dat het reeds oplaait” zegt Jezus tegen zijn leerlingen 1). Hoe vernietigend vuur kan zijn, zien we in onze tijd van klimaatverandering op veel plaatsen in de wereld, ook in Europa, waar enorme bosbranden woeden. Maar ook onder mensen kan de vlam in de pan slaan. Denk aan revolutionaire bewegingen. Denk aan nationalisme. En niet te vergeten religieus fanatisme dat mensen tegen elkaar opzet en van elkaar vervreemdt. Helaas hebben we daar deze week weer een gruwelijk voorbeeld van gekregen in de aanslag op schrijver Salman Rushdie.
Het is dus niet zo gek dat we ons wat ongemakkelijk voelen bij de woorden “Vuur ben ik op aarde komen brengen en hoe verlang ik dat het reeds oplaait”. Maar als gelovigen die vertrouwd zijn met het Evangelie weten we dat Jezus beslist geen haat tussen mensen predikt, maar liefde. En als christenen mogen we uit ervaring weten dat Jezus ons de kracht geeft om zelfs onze vijanden lief te hebben. In die richting moeten we denken, geen vuur dat verwoest, maar het vuur van de liefde.
De leerlingen van Jezus legden soms wel wat fanatisme aan de dag. Toen hij eens op weg was om het Evangelie te verkondigen, kwamen ze in een dorp van andersdenkenden, Samaritanen. Deze weigerden Jezus de doortocht door hun gebied. Daarop zeiden de leerlingen: “Meester, zullen we vuur van de hemel afroepen dat hen verdelgt?” Waarop Jezus zijn leerlingen bestrafte en naar een volgend dorp ging. Fanatisme en Jezus volgen gaan absoluut niet samen.
Het is opvallend dat Jezus zijn verlangen naar het oplaaien van het vuur op aarde uitspreekt tegenover zijn leerlingen en niet tegenover de menigte die hen dagelijks omgeeft. Hij vertrouwt hen dus iets heel persoonlijks toe. Iets waar zij om zo te zeggen, recht op hebben op grond van hun intieme, persoonlijke relatie tot hun meester.
Jezus heeft dertig jaar geleefd met een groot geheim in zich. Hij heeft een persoonlijke relatie met God, de Vader. Hij is gegroeid in zijn roeping. Maar pas op zijn dertigste kreeg hij bij zijn doop in de Jordaan groen licht om zijn missie ten uitvoer te brengen. Hij is vol verwachting en vol vuur. Het gloeit in zijn binnenste.
Tegelijkertijd wil hij niet eigenmachtig optreden. Hij zoekt telkens in gebed, in de stilte van de avond, contact met God, de Vader om af te stemmen hoe hij zijn zending kan voltooien. Elke dag is voor Jezus op een bepaalde manier ook weer een verrassing wat God, de Vader, met hem voor heeft. Hij vertrouwt zijn leerlingen zijn heel persoonlijk passie toe, de spanning, het blijde vooruitzicht wat er gaat gebeuren, een zekere mate van ongeduld van hoe het moment zou verlopen waarop hij God en mensen met elkaar mocht verzoenen. Wat er zou gebeuren als de liefde van God door hem echt de harten van de mensen zou bereiken. Hij wilde hen deze innerlijke spanning en vreugde die hij voelde niet onthouden. Hij was er vol van en toch moest ook hij afwachten. Hij kon niet forceren of op de ontwikkelingen vooruitlopen. Te vaak hebben we een idee dat Jezus zijn weg al helemaal al uitgestippelde had, een soort invuloefening. Maar de enige weg die Jezus volgde was wat de Heilige Schriften hem vertelde zoals bijvoorbeeld het lot van Jeremia die uit de weg geruimd werd, maar toch gered 2). En de tekenen die Hij van de Vader ontving.
Als wij als mensen die geloven en die Jezus willen volgen, dus niet precies weten hoe ons leven verder zal gaan, maar uitzien en vertrouwen hebben, ja benieuwd zijn, zijn we op de goede weg.
Wel voorziet Jezus dat zijn manier van leven en zijn boodschap weerstand zal oproepen. Weerstand die dwars door gezinnen en families zal gaan. Maar dat moet geen reden zijn om terug te schrikken.
Jezus waarschuwt zijn leerlingen al vooraf, zodat ze bij onenigheid en tegenstand, niet opgeven of denken dat ze zich vergist hebben. De weg van Jezus, zijn uitnodiging aan de mensen om Gods liefde te omarmen, zijn uitdaging om het met Gods liefde te wagen in de omgang met andere mensen, zal niet door iedereen begrepen worden. Ze zal niet door iedereen geaccepteerd worden als wijze van leven in de wereld. Maar dat moet geen reden zijn om bang te zijn of Jezus voor de voeten te werpen dat hij ons met een onrealistische opdracht de wereld in heeft gezonden. Het is niet allemaal rozengeur en maneschijn. Maar laat ons dat niet tot de conclusie leiden dat we op het verkeerde paard gewed hebben. Integendeel. Het innerlijk vuur van de liefde van God bezielt ons. Niet op een fanatieke manier. Niet met dwang, onheilig vuur en geweld. Maar geduldig luisterend naar Jezus, met zijn voorbeeld voor ogen. De tijd nemend voor gebed en bezinning. Het koninkrijk breekt zich baan als een vuur. Maar tegelijkertijd zijn het kleine stappen die het rijk van God dichter bij brengen. Geef niet op, sla niet door. Bid en luister. Pluk de dag, grijp de kansen die er zijn
“vrede geef ik u, mijn vrede geef ik u” zegt de Heer 3). Moge dat zo zijn. Amen
Martin Los, pr
Schriftlezingen tijdens de Eucharistie op de 20 reguliere zondag door het jaar 14 augustus 2022
1) Evangelielezing: Lukas 12:49-53
2) 1e lezing: Jeremia 4-10
3) gebed voor de vredeswens