Preek op de avond van Witte Donderdag 28 maart 2013 in kerk van O.L.V. ten Hemelopneming te De Meern toen het Evangelie van de voetwassing gelezen werd.

Lieve zusters en broeders,  wij vinden het een prachtig beeld: Jezus die zijn kleed aflegt, een schort voordoet en zijn leerlingen de voeten wast.
Onze nieuwe paus Franciscus heeft vanmiddag in een gevangenis in Rome jonge gevangenen de voeten gewassen. Iedereen die je hoort, vindt dat fantastisch.
Het ís een mooi beeld: de voetwassing door Jezus. En het is heel verrassend dat paus Franciscus vandaag ditzelfde aan gevangenen doet die hun straf uitzitten in een Romeinse gevangenis.
Maar wàt zegt Jezus aan het eind, als hij zijn bovenkleed weer heeft aangedaan en met de leerlingen aan tafel zit?
“Als ik, de Heer en leraar, jullie voeten hebt gewassen, dan behoren óók jullie elkaar de voeten gewassen. Ik heb jullie een vóórbeeld gegeven, opdat jullie zouden doen zoals ik jullie gedaan heb”.
Wanneer we echt de nieuwe paus prijzen om zijn eenvoud en dat hij ten teken daarvan vandaag in de voetsporen van Jezus gevangenen de voeten wast, dan is dat toch een opdracht aan ons allemaal? De opdracht om elkaar lief te hebben en te dienen?
Of haken we dan toch af, omdat we wat we in Jezus en vandaag in de paus prijzen van onszelf teveel gevraagd vinden?

Misschien toch goed om ons nog even te verplaatsen in de leerlingen. Die vonden het helemaal niet zo’n prachtig beeld dat hun meester hen de voeten waste. Ze zeiden niet: “wat mooi, meester, dat u dit doet!” Nee, ze schrokken ervan. Ze geneerden zich. Petrus weigerde zelfs eerst heftig.
Waarom? Omdat een ander de voeten wassen het werk van een slaaf was. Jezus maakte zichzelf dus tot slaaf om zijn leerlingen te dienen.
Hij legde zijn bovenkleed af. Hij stond dus in zijn hemd. Hij knielde voor hen neer. En met zijn handen waste hij het vuil van hun voeten. Het stof en het vuil van de straat. Want men liep allemaal op open sandalen. Vies, nederig werk. Met de knieën op de harde vloer ook nog eens pijnlijk.
Het deed de leerlingen zeer dat hun meester zich zo voor hun ogen vernederde. Ze schaamden zich.
Pas als we realiseren, dat de ander de voeten wassen, geen lolletje is, maar vervelend en pijnlijk, dan zijn we eerlijk. En pas als we ons bewust zijn, van de moeite die het kost, om de ander de voeten te wassen, zijn we in staat om een reële in schatting te maken, van wat het van onszelf vraagt, om te doen wat Jezus van ons vraagt.
Een ander onecht dat hij jou aandeed, vergeven is niet gemakkelijk. Het is het werk van een slaaf. Een ander verdragen terwijl je moeite hebt met zijn gedrag, is hard werken, nederig werk, het werk van een slaaf.
Maar het komt wel ineens binnen handbereik, want het is werk. En werk dat kun je doen. Mooie illusies koesteren brengt je niet verder, maar wel concrete arbeid zoals vergeving.
Mooie woorden over liefde leiden tot niets als we niet beseffen dat het werk is. Maar dan kunnen we aan de slag.

De voetwassing door Jezus was het werk van een slaaf. Maar het verwijst naar het veel ingrijpendere, unieke werk van een slaaf dat Jezus deed door aan het kruis te sterven om zo aan heel de wereld Gods liefde te openbaren. Dat is zijn dienstwerk aan de wereld. Ons Gods helende liefde schenken.

Zo vraagt Jezus niet van ons om elkaar letterlijk steeds de voeten te wassen. Maar wel dat we zo leven als mensen die elkaar in liefde dienen. Niet omdat die ander zo lief en aardig is, maar omdat wij die andere liefhebben.

Na de voetwassing brak Jezus het brood en liet de beker rondgaan met de woorden: “Dit is mijn lichaam…”en “Dit is mijn bloed” en “doet dit tot mijn gedachtenis…..”
Zo gaf Jezus zijn leerlingen niet alleen een voorbeeld van de ander in liefde dienen. En hij gaf ons niet alleen de opdracht om elkaar te dienen. Hij gaf ook zichzelf ,als blijvend voedsel voor onderweg in deze wereld.
Laten we de eucharistie waarvan we vanavond de instelling weer gedenken altijd vol respect en liefde vieren, omdat de Heer daarin zichzelf aan ons geeft. En omdat hij ons daarmee dient en eert als degenen die hij zo lief heeft dat hij zichzelf voor ons gegeven heeft.
Elke eucharistie mogen we ervaren dat de Heer ons in liefde dient en dat hij ons door zijn liefde nieuw maakt.

Maar dat betekent ook dat we zelf zijn opdracht tot liefde in praktijk brengen, naar elkaar als broeders en zusters. Want daar zal de wereld ons ook op afrekenen of we als christenen die de mond vol van Gods liefde hebben, ook inderdaad elkaar liefhebben.

Respect voor de eucharistie betekent ook dat we onze naaste dienen en daarvan genieten ondanks dat het hard werk is.
Maar juist omdat het werk is, kunnen we het. Want werk is iets wat wij als mensen heel goed kunnen.
Het blijkt elke dag in ons dagelijks werk en ons dagelijks bezigheden. Laten we dan ook werk maken van vergeving, van belangeloos helpen, van verdraagzaamheid, van alles wat liefde van ons vraagt. Amen

Pastoor Martin Los