Homilie op de 5e zondag door het jaar C-cyclus

op zaterdag 9 en zondag 10 februari 2013 in de kerk van O.L.V. ten Hemelopneming te De Meern
Bij de Evangelielezing: Lukas 5:1-11

Lieve zusters en broeders, Petrus was een ervaren visser die zijn vak verstond. Hij en zijn broers voeren als vissers op een geweldig groot meer met bergen rondom. Kleine verschillen in temperatuur veroorzaakten plotselinge valwinden en hoge golven Het was een hard en gevaarlijk beroep. Mannen als hij waren echt niet gauw bang.
En toch horen we dat Petrus enorm geschrokken is. De man die anders zo stevig op de grond staat, staat te trillen op zijn benen vanwege de onverwachte grote vangst die hij deed. Dat gebeurde op aanwijzing van Jezus.
Waarom zou iemand die voor niets en voor niemand bang is, ineens met knikkende knieën staan te kijken bij de enorme vangst die hij deed?  Was die onwaarschijnlijk grote vangst  niet eerder reden tot grote blijdschap?

Sommigen zeggen: “Petrus was zo geschrokken omdat hij inwendig een beetje gelachen had toen Jezus hem opdroeg om naar het diepe te varen, omdat hij niet geloofde dat dit iets op zou leveren”.
Dus toen er zoveel vissen in de netten zaten, schaamde hij zich, en daarom zei hij: “Heer, ga weg van mij, want ik ben een zondig mens.
Maar ik hoor in het verhaal niets over “van binnen een beetje uitlachen”.  We horen Petrus zeggen “meester, we hebben de hele nacht gezwoegd en niets gevangen. Maar op uw woord zal ik de netten uitgooien”.  Dat klink heel eerlijk. En er klinkt groot respect uit. Dus ik zie geen reden om aan te nemen dat Petrus achteraf stond te beven van schaamte als iemand die betrapt is. Hij was een man uit één stuk.
En toch is hij ontzettend geschrokken. En hij roept uit de grond van zijn hart uit: “Heer, ga weg van mij, want ik ben een zondig mens!”

Petrus schrók zo enorm omdat de grond onder zijn voeten wegzakte. Hij werd plotseling geconfronteerd met een andere werkelijkheid dan de zijne. Hij begreep dat God hier aan het werk was. Hij voelde zich nietig. Waar God aan het werk was, daar had een mens niets meer te zoeken. Daar kun je als mens alleen nog maar eerbiedig buigen en je uit de voeten maken vanwege je schamele verschijning als mens. God is geen partij voor een mens.
Zo dacht men toen. En zo denken velen nu. Toen dacht men: “als je als mens in aanraking komt met de werkelijkheid van God, dan heeft je laatste uur als mens geslagen. Want God is zo heilig. In het aangezicht van zijn heiligheid verschrompel je onmiddellijk tot niets”.  Dat was de angst van Petrus, een soort doodsangst!

Ook nu denken velen dat er voor God en mens samen geen plaats  is. Alleen nu omgekeerd.
Vroeger dacht men: waar God is is geen plaats voor de mens. Nu denken velen: waar de mens is, is geen plaats voor God.
Ons hele bestaan moet uitgelegd kunnen worden zonder dat er sprake is van God. En de laatste herinneringen aan God moeten nog worden uitgewist om het laatste stukje twijfel nog uit te bannen. God mag geen basis meer zijn voor de wetenschap. God mag geen basis meer zijn voor de maatschappij. God mag geen meer basis zijn voor de waarden in het leven.
Waarom? Omdat men denkt te weten wie God is. Een product van het verleden. Een verzinsel uit de tijd dat de mens nog niet beter wist. We zijn eindelijk mondig geworden. De mens hoeft voor niets en niemand meer te buigen. En zeker niet voor een God die je niet kunt zien.

Maar zou het misschien ook zo kunnen zijn, dat we God nog nauwelijks kennen zoals Hij is? Dat we telkens opnieuw moeten ontdekken wie Hij is? Als Jesaja in zijn tijd God opnieuw moest ontdekken, en als Petrus in zijn tijd God opnieuw moest ontdekken, zouden wij dan in onze tijd dan ook niet God op een nieuwe wijze kunnen leren kennen?
Aan Petrus laat Jezus zien dat God anders is dan Petrus denkt: “wees niet bevreesd. Voortaan zult ge visser van mensen worden!” zegt hij.
Petrus aanschouwde een wonder waardoor de grond onder zijn voeten wegzakte van angst omdat er voor zijn beleving hem geen plaats was in die wereld van God. Jezus nodigt Petrus uit om die wereld binnen te treden. Die onbekende wereld waarin God en mens geen concurrenten zijn maar bondgenoten. De wereld van Gods liefde.
In de leerschool van Gods liefde zal Petrus een visser van mensen worden. Als hij straks het Evangelie verkondigt zullen mensen geraakt worden door de boodschap van Gods liefde die in Jezus Christus in de wereld gekomen is.
God is inderdaad de Enige, de volstrekt onvergelijkbare, de Heilige. Maar zijn heiligheid staat niet tegenover zijn liefde. Ze staat niet los van zijn liefde. Zijn heiligheid blijkt juist uit zijn mateloze liefde die zijns gelijke niet heeft. Als we die werkelijkheid van God binnentreden, treden we een wereld binnen waarin liefde het laatste woord heeft.

Wie kan zeggen hoe die wereld eruit ziet? Wie kan zeggen dat hij die wereld al helemaal verkend heeft? Niemand. Je kunt daarin alleen maar in groeien, en groeien en groeien. En telkens als je gegroeid bent in de liefde komt je tot de ontdekking dat je nog veel meer kunt groeien.
God afschaffen? God verleden tijd verklaren omdat we God kennen en omdat we het boek God wel zo’n beetje uit hebben?
Mensen, we staan nog maar aan het begin. Ieder mens staat opnieuw aan het begin van het avontuur met God. En samen staan we telkens opnieuw aan het begin.

Dit weekend vieren velen Carnaval. Even de sleur doorbreken. Even de wereld op een andere manier bekijken. We zuchten soms onder de regeltjes, de herhaling, de voorspelbaarheid alsof het leven, en elk moment dat we leven niet een uniek avontuur is. Daarom even een beetje uit de band springen en de bloemetjes buiten zetten.
Hoewel je je kunt afvragen of we met de vakanties, festiviteiten, sportevenementen, koopzondagen, t.v.shows en wat niet al, niet het hele jaar door Carnaval vieren. Dan wordt zelfs dat sleur. Alle dagen Kermis betekent nooit meer Kermis.

Maar het echte avontuur van het leven begint pas als we God ervaren zoals Jezus ons wil laten doen. De wereld binnentreden waarin echt liefde het laatste woord heeft. Waar we voor die liefde zelfs alles over hebben.
Dan mogen we allemaal God en ons eigen leven op een nieuwe manier ontdekken als mensen die gevangen zijn door Gods oneindige liefde en zelf  “vissers van mensen” zijn geworden. Amen

(c) Martin Los

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.