Preek op het Pinksterfeest 2014 zondag 8 juni Mariakerk

voorgeschreven lezingen voor het Hoogfeest van Pinksteren volgens het wereldwijde r.k. lectionarium: 1e lezing Handelingen der apostelen 2:1-11. 2e lezing 1e Brief aan de Korinthieërs 12:3b-7.12-13. Evangelie: Johannes 20:19-23

Lieve zusters en broeders, we mogen vandaag allemaal tegen elkaar zeggen: “van harte gefeliciteerd”.
Ik zie sommigen van u denken: “elkaar feliciteren….is er iemand jarig?”
Ja, er is iemand jarig vandaag. Die jarige is niemand minder dan de Kerk zelf.
“Er is er één jarig, hoera, hoera. Dat kun je wel zien: dat is zíj”.
Op deze dag is de Kerk geboren. En die geboorte vond zoals geen enkele geboorte, ongemerkt plaats. Bij de geboorte van een mens klinken de eerste kreten van een kind. En uitroepen van geluk van moeder en de vader.
Zo vond ook de geboorte van de Kerk niet ongemerkt plaats.
De leerlingen waren bijeen in Jeruzalem.  Nadat Jezus voor hun ogen ten hemel was opgestegen, waren ze teruggekeerd naar de bovenzaal waar ze voor het laatst met hem samen waren geweest bij het laatste avondmaal.
Jezus had hen beloofd dat hij hen niet als wezen zou achterlaten. Hij zou hen een andere helper zenden. Maar wat moesten ze daar bij voorstellen? “Een andere helper? Niemand kon toch Jezus vervangen?”
Plotseling daalt de heilige Geest op hen allen neer. Windvlagen, vurige vlammen, allerlei klanken en talen. Een onbeschrijfelijke gebeurtenis. De geboorte van de Kerk.
Eerst is er nog niets. Alleen maar verwachting. En opeens is alles anders. Iets volstrekt nieuws is geboren.

Iéts nieuws? Nee, niet íets. Een nieuw wézen is geboren. Een levend wezen: de Kerk.
Laten wat dat nooit vergeten. De Kerk is geen menselijke uitvinding. Ze heeft wel allerlei menselijke kanten, mooie en minder mooie. Maar allereerst is zij een schepping van God.
Hij die de planten en de bomen schiep, alle soorten dieren, Hij die ook de mens schiep, schiep ook de Kerk als een levend wezen.
Alles wat leeft, de planten, de dieren en de mensen, heeft een levenskracht in zich. Die levenskracht is meer dan de som van alle moleculen of delen van een plant of een lichaam bij elkaar. Het is die onzichtbare, ingrijpbare kracht die maakt dat al wat leeft groeit en beweegt en bloeit en zich voortplant.
Zo is ook de Kerk een levend wezen. De levenskracht die de haar doet leven, die haar beweegt, die alles bijeenhoudt, is de heilige Geest.

Het verhaal van de schepping van de mens vertelt dat God de mens zijn eigen adem in de mens blies. Dat betekende ook dat hij de mens op hem deed gelijken en naar hem deed verlangen.
Hierdoor begrijpen we ook beter wat er gebeurt wanneer Jezus als verrezen Heer aan zijn apostelen verschijnt:“Hij blies over hen en zei: ontvangt de Heilige Geest”.
Wat betekent dit anders dan dat de Kerk een nieuwe schepping is? Zij is een nieuwe mensheid. Ze is beeld en voorloper van heel de mensheid die weer op God gericht is.

We hebben dus alle reden om blij te zijn op deze geboortedag van de Kerk. Want de Kerk is een levend wezen. Ze is vervuld van goddelijk leven. Ze kan ook door niets of niemand te gronde worden gericht.
Een mooie anecdote in dit verband is deze. Napoleon wilde door de paus tot keizer gekroond worden. De nuntius deelde hem mee dat dit niet zou gebeuren. Daarop antwoordde Napoleon boos: “als de kerk niet instem zal ik haar vernietigen”. Toen zei de nuntius met een glimlach: “Ach Sire, dat hebben wij christenen zelf door de eeuwen ook herhaaldelijk geprobeerd. Maar u ziet: het is ons ook niet gelukt
Alle menselijke instellingen, zelfs landen en wereldrijken gaan voorbij. Maar de Kerk kan niet voorbijgaan.  Haar levenskracht is de heilige Geest. Zij is voorbode van het rijk van God.

Het is zo belangrijk dat we dit altijd voor ogen houden. En daarom is het goed dat het iedere jaar Pinksteren is.
Want wij zijn als christenen zo vertrouwd met de kerk, dat we soms uit het oog verliezen dat ze niet van ons is, maar van God. En we zijn vaak zo druk met de kerk dat we vergeten dat ze niet van ons afhangt, maar van de heilige Geest.
Of we zijn zo teleurgesteld in de kerk dat we over het hoofd zien dat alle menselijke fouten en soms zonden in de kerk haar niet kapot kunnen krijgen. Dat de Kerk ondanks alles nog steeds bestaat en vitaal is, laat zien dat Jezus Christus de Kerk niet in de steek laat.
“Ik zal u niet als wezen achter laten. Ik zal u een andere helper zenden” heeft de Heer beloofd. We zien die belofte overal en altijd in vervulling gaan.

Maar we roepen vandaag ook: Er is er één jarig hoera, hoera. Dat kun je wel zien: dat zijn wjj!
Want de Kerk zijn we ook allemaal zelf. Door de doop en het geloof mogen we deel uit maken van de Kerk. De Geest die heel de Kerk tot levend wezen maakt, bezielt ook ons allen samen als kinderen van God.
Laten we daarom niet achter over leunen vanuit de gedachte dat de Kerk van God is en dat hij zijn kerk wel in stand houdt.
Als we in de handen klappen van vreugde om de Kerk als unieke schepping van God, voelen we die zelfde handen jeuken om zelf ook mee te doen aan de opdracht van de kerk: de blijde boodschap van Jezus handen en voeten geven in het leven van alle dag.
“Zoals de Vader mij gezonden heeft, zo zend ik ook u!” zegt Jezus tot zijn apostelen nadat hij zijn adem over hen geblazen heeft.

Daar is echt persoonlijke wilskracht en inzet voor nodig. Vroeger behoorde je tot de kerk omdat je familie christelijk was. Of je dorp. Of de baron in wiens dienst je stond. Of als werknemer bij een christelijke firma. Zo werden gelovigen toen bij elkaar gehouden. Je dreef als het ware met de stroom mee.
Die verbanden zijn weggevallen. Het komt er nu echt op aan dat we zelf persoonlijk kiezen voor Jezus en voor de Kerk. En dat we in die keuze volharden. Dat past ook helemaal bij deze tijd. Want deze tijd vraagt in alle opzichten persoonlijke keuzes. We zijn er trots op.

Ja, misschien is juist de Kerk in deze tijd wel een nieuw thuis voor velen, want voor velen er is niets meer om echt met hart en ziel bij te horen. De oude verbanden zijn weggevallen. Als moderne mensen dreigen we dus allemaal onderdeel te worden van een grote massa. Misschien is juist deze tijd wel de tijd waarin mensen de Kerk als enig echt duurzaam thuis vinden.

Het begint ermee dat we persoonlijk Jezus erkennen als onze Heer. Zoals Paulus zegt: “Niemand kan zeggen “Jezus is de Heer, tenzij door de Heilige Geest”.
Als je persoonlijk zegt: “Jezus, u bent mijn Heer” dan is de heilige Geest die in ons werkt.
Als we dat in onszelf herkennen, zullen we dat ook in alle anderen herkennen. Daarom hebben we altijd alle reden tot blijdschap om elkaar te herkennen en te ontmoeten als broeders en zusters.
Ook al kennen we elkaar niet eens persoonlijk, we herkennen elkaar in de Heer. Ook al spreken we verschillende talen.
En waar die herkenning en vreugde is, zullen we ook blij zijn met elkaars talenten. Daar waar wij oprecht Jezus liefhebben hem als de Heer belijden, is de Kerk. En daar waar de Kerk is, zullen mensen Jezus oprecht liefhebben en voor hem uitkomen.
Het kan niet anders of daar bloeit en groeit de Kerk door de kracht van de liefde.

“Er is er één jarig, hoera, hoera. Dat kun je wel zien dat is zij, de Kerk” juichen we vandaag. Maar we mogen ook zingen: “Er is er één jarig, hoera, hoera. Dat kun je wel zien dat zijn wij!”
En toch denk je dan: Is dat zo? Kunnen we dat werkelijk aan elkaar zien? Kunnen anderen dat aan ons zien?
Koesteren we echt de vreugde van het geloof. Genieten we echt van de liefde van God. Gunnen we alle mensen dat ze ook Jezus leren kennen?
We kunnen altijd nog groeien daarin. Als er we maar iets daarvan in ons bespeuren, is het niet alleen vandaag Pinksteren, maar alle dagen
Van harte gefeliciteerd Kerk, van harte gefeliciteerd medegelovigen, van harte gefeliciteerd mens en wereld.  Amen

(c)  Martin Los, pastoor