Preek tijdens de eucharistie op de 24e zondag door het jaar
in het weekend van 15 september 2013 Mariakerk De Meern
Voorgeschreven lezingen tijdens de H. Mis uit het r.k. lectionarium voor deze zondag: Exodus 32:7-11.13-14  Eerste Brief aan Timotheus !:12-17 Evangelie: Lukas 15:1-10

Lieve zusters en broeders, de herder die het verloren schaap gevonden heeft “legt het vol vreugde op zijn schouders”  vertelt Jezus in de gelijkenis.
Het oudste beeld dat we van Christus kennen is het beeld van een knappe jonge man die een schaap op zijn schouders heeft.
Zo mooi om te zien. Met zijn beide handen houdt de herder het schaap vast. En het schaap heft zijn kop fier omhoog. Alsof het wil zeggen: “Kijk eens wie mij gered heeft. Hij is de beste herder van de hele wereld. En ík mag bíj hem horen”.

Het is een beeld van innige vreugde. Is het u opgevallen dat in de twee korte gelijkenissen over de goede herder en de vrouw die haar zilverstuk terugvindt vijf maal het woord “vreugde” klinkt?
Dat is echt niet voor niets. We mogen de vreugde méevoelen. De herder gaat met het schaap op zijn schouders naar zijn buren en vrienden. Hij roept ze bij elkaar en zegt: “deelt in mijn vreugde want mijn schaap dat verloren was geraakt, heb ik gevonden”.
En ook de vrouw die haar zilverstuk vindt, roept haar vriendinnen en buurvrouwen bij elkaar en zegt: “deelt in mijn vreugde want het zilverstuk dat ik verloren had, heb ik gevonden”.

Jezus is in de wereld gekomen om de mensen aan te raken met Gods liefde. Wat fijn als je die liefde van God door Jezus zelf ervaren hebt.
Misschien hebben sommigen onder ons ook wel een keer die ervaring gekend, dat je door de uit  een put van doffe ellende omhoog getrokken bent, en wist: dit is de Goede Herder! Of dat je achter de puinhopen van een gebroken bestaan weggehaald bent. Dat je even op zijn schouders uitgerust hebt. En dat je de innige vreugde daarvan ervaren hebt.
Dat is de onuitsprekelijke vreugde van dat je niet íets hebt terug gevonden, hoe kostbaar ook, maar dat jezélf teruggevonden bent. Teruggevonden door Hem die jou het kostbaarste vindt dat er is. Door Hem die de Goede Herder die daar niet iets voor over heeft gehad, hoe kostbaar ook. Maar die zichzelf daarvoor over heeft gehad.

Dat was in elk geval de ervaring van de Paulus, de grote apostel: “Christus Jezus is in de wereld gekomen om zondaars te redden. En de eerste daarvan ben ik” zegt hij.
Hij had het geloof in Christus bespot. Hij had christenen vervolgd. Hij was van de partij toen Stephanus in Jeruzalem gestenigd werd.
En juist hij was daarna uitgekozen door de Heer om aan alle mensen te verkondigen dat Jezus de Goede Herder is die door zijn kruis de mensen redt en met Gods liefde overstelpt.
Wie zal met meer liefde over Jezus spreken dan degene die het meest zijn liefde en genade heeft ervaren? Paulus is er een sprekend voorbeeld van: “mij is barmhartigheid bewezen omdat ik, nog ongelovig, handelde in onwetendheid. En ik werd in rijke overvloed de genade van onze Heer deelachtig”

Ook de heilige Augustinus had die ervaring. Hij had een innige gelovige moeder. Toch had hij zijn heil in de wereld gezocht. En gevonden!
Tot hij tot de ontdekking kwam dat hij kostbare tijd verloren had. De liefde, de schoonheid en de waarheid van God had hij links laten liggen. Maar de aantrekkingskracht ervan bleek te groot. Hij gaf zich aan Gods liefde gewonnen. Hij had grote spijt dat hij dat niet eerder gedaan had.
Maar juist die spijt over de verloren tijd, die tijd zonder God, maakte dat hij des te gelukkig was dat hij die ontdekt had.
“O Felix culpa” roept Augustinus uit. “O gelukkige schuld” die mij de liefde van God des te krachtige doet voelen naarmate ik zelf in liefde tekortgeschoten ben.
De man of de vrouw die zich vanwege eigen verleden het meest verbaast over Gods liefde, zal met des te meer vreugde en liefde over God spreken.

Als wij zelf met weinig vreugde over God spreken zou dat dan misschien komen omdat we vinden dat God eigenlijk blij moet zijn met ons.  En als we zelf te weinig warm lopen voor zijn liefde zou dat misschien komen omdat we vinden dat we zijn liefde eigenlijk verdienen.

De leiders van de religieuze groeperingen ergeren zich eraan dat Jezus omgaat met allerlei mensen op wie van alles aan te merken is. Allemaal mensen die zich waarschijnlijk zelden in de tempel lieten zien. Was wat Jezus deed, niet een belediging voor God?
Jezus beantwoordt hun verontwaardiging met de gelijkenis van de herder die zijn schapen achterlaat om het ene verloren schaap te redden.
Mensen die het gevoel hebben het verst van God te staan of die misschien God helemaal hebben opgeheven, kunnen het diepst geraakt worden als ze in aanraking komen met God.
Zij zullen het meest verwonderd en verheugd zijn. En dat is reden tot vreugde voor iedereen. Zelfs “is er vreugde bij de engelen van God over één zonder die zich bekeert”.

Onze nieuwe paus roept de priesters en de gelovigen op om zich niet terug te trekken uit de wereld. Zit niet verongelijkt bij elkaar in de kerk vanwege het krimpende aantal gelovigen, zegt hij. Begeef je onder de mensen. Breng ze met God in aanraking door de vreugde en de liefde die in toch in ieder aanwezig is die in Jezus gelooft.
De kerk lijkt hier en daar het omgekeerde van de gelijkenis, zegt de paus. De herder verkeert bij een kleine groep gelovigen terwijl de grote meerderheid van de schapen buiten dwaalt.

Laten we niet verongelijkt zijn als gelovigen die zich in de steek gelaten voelen door de mensen en uiteindelijk ook door God. Laten we onze verheugen over zijn liefde en die niet onder kerkstoelen en banken steken. Laten we overal vreugde uitstralen omdat we zelf geraakt zijn door de liefde van God in Jezus christus. Want geloof in Jezus kan toch niet bestaan zonder dat je hart vervuld is van vreugde en liefde?

Zelf sta ik echt verbaasd over de welwillendheid waarmee onkerkelijke mensen toch met groot respect naar kerk en geloof kijken. Via Twitter nam een moeder van een meervoudig gehandicapt kind deze week contact met mij. Ze is zelf niet kerkelijk. Maar ze meende het oprecht toen ze vroeg: Ligt er niet een taak voor de kerk in verband met de WMO nu zoveel mensen in problemen komen door de crisis.
Vrijdagavond was er een laagdrempelige openluchtviering bij het Boerendoolhof op het terrein van de familie Klever aan de Meerndijk. Meteen kwamen er vragen van oprecht geïnteresseerde journalisten waarom we dat deden.

Ook voor ieder van ons liggen er in het dagelijks leven allerlei kansen. In de eerste plaats natuurlijk om als christen vreugde uit te stralen zodat de mensen door die vreugde al iets ervaren van Christus.
Maar laten we ons geloof ook niet wegstoppen voor anderen met wie we omgaan. Kleinkinderen bijvoorbeeld zijn vaak zonder dat ze het laten blijken geïnteresseerd in waarom u een kaarsje bij het Mariabeeld aansteekt of waarom u een palmtakje achter het kruisbeeld hebt. Het kan in hun latere leven plotseling tot hen gaan spreken. Telkens melden zich jonge mensen aan voor de volwassenendoop die als motief aangeven dat ze geraakt zijn door het gelovige leven van hun grootmoeder of grootvader.
Maar ook uw oprechte zorg voor de noden van andere mensen kan het beeld van kerk en geloof zo veranderen dat ze zich daardoor door God gezien voelen. En oprechte belangstelling voor hun passies en idealen kan hun respect en interesse voor  het geloof wekken.

Jezus nodigt ons allemaal uit op zijn feest, het feest van Gods liefde en barmhartigheid. Hij nodigt ons uit als het verloren schaap dat gered is, of als de vrienden van God die genodigd worden om te delen in de vreugde. Maar dat maakt niet uit. Schaap of gasten. Gered of genodigd.
Er is alleen maar reden tot vreugde om ieder die een nieuw mens wordt door de liefde van God. Vreugde bij de Heer zelf en bij allen die hem toebehoren, hier op aarde en bij de engelen in de hemel. Amen

Pastoor Martin Los