voorgeschreven Schriftlezingen voor deze zondag uit het universele lectionarium van de r.k. kerk voor zon- en feestdagen. 1e lezing: Deuteronomium 4:1-2,6-8; 2e lezing Jakobus  1:17-18, 21-22,27 Evangelie: Marcus 7:1-8, 14-15, 21-23

Lieve zusters en broeders, een groot deel van ons leven besteden we aan schoonmaken. Kuisen, noemen de Vlamingen dat. De afwas, onze huizen. Hier in Rome worden de straten schoongespoten van stof en alles wat toeristen en kooplieden achterlaten op straat. We hebben zelf ook even onder de douche gestaan en stof en zweet van ons afgespoeld. Voor schoonmaken zijn verschillende redenen: hygiëne, maar ook uit schoonheid, dat alles er weer als nieuw uitziet. En reden dat we schoonmaken is ook liefde voor iets. In mijn parochie zijn er een paar vrouwen die elke maand alle zilveren en koperen voorwerpen in de was zetten en weer doen glanzen. Daar spreekt liefde uit voor het huis van God. Net als van de schoonschipploeg die telkens de kerk schoonmaakt.

Maar er is meer. Het gekissebis van de Farizeeën over handenwassen, elke keer als je thuis komt om als het ware de besmetting met de buitenwereld af te wassen, grijpt Jezus aan om aandacht te vragen voor iets dat nog veel belangrijker is dan lichaam wassen, en voorwerpen en de straat en de kerk schoonmaken. Dat is onze innerlijke vernieuwing: “Niets kan de mens bezoedelen wat van buiten af in hem komt. Maar wat uit de mens komt, dat bezoedelt de mens”.
De zaken die Jezus noemt, liegen er niet om. In totaal noemt hij twaalf ernstige ontsporingen op.
Als die allemaal vanuit de mens zelf komen, waar komen ze dan eigenlijk vandaan. En als die allemaal van binnen uit de mens komen, wat kun je er dan tegen doen?

Als de mens slechte dingen doet, en dat komt van binnen uit, is er dan iets misgegaan toen God de mens schiep? Nee, dat is niet de reden. Al onze emoties zijn gegeven om het leven te beleven en aan te kunnen. Zelfs emoties die wij als negatief ervaren zoals bijvoorbeeld angst of jaloezie. Zouden we geen angst kennen dan zouden we dwars een snelweg overlopen waar het verkeer overheen raast, zonder de overkant te halen. Maar onnodige angst dat we tekort komen, maakt dat we onszelf verrijken eventueel ten koste van anderen. Dat noemen we hebzucht.

Afgunst is op zich ook een nuttige emotie. Echtgenoten die hun partner verloren hebben, kunnen plotseling een steek van pijn voelen als ze een stel zien dat gelukkig is met elkaar.
Op weg hiernaar toe zag ik met mijn medepelgrims in het Metrostation terwijl wij met de roltrap naar beneden gingen op de lege roltrap omhoog een stel in innige omstrengeling. Wat zouden mensen die hun partner verloren nu denken, dacht ik. Logisch dat je schrikt bij jezelf als je op z’n moment een steek van binnen voelt. Want je gunt die anderen hun geluk.
Waarom dan toch even dat gevoel van jaloezie? Om je te stimuleren dat je niet in somberheid vervalt, of gevoelloos wordt, maar denkt: “als anderen gelukkig zijn, is er dan voor mij nog een kans om gelukkig te zijn. Doordat ik iemand vind die bij me past, of door vrijwilligerswerk te doen, of gewoon thuis bij mezelf te zijn en met wat ik kan en doe”.
Het gaat pas mis als je over die anderen die je ziet stralen van geluk, roddelt en hen benadeelt omdat je hun geluk niet kunt uitstaan.

Het zou al veel helpen als we onszelf beter kenden. Als we onze emoties herkenden als boodschappen die ons iets willen leren. Maar ook met diep zelfinzicht blijven we mensen met onze tekortkomingen.
Daarom is Jezus niet alleen één van de vele leraren die het kwade aanwijst en vertelt waar het vandaan komt. Jezus is geen moralist die zelf aan de kant blijft staan. Hij mengt zich midden onder de mensen, en maakt zichzelf tot medicijn.
Wanneer wij in hem geloven als de Zoon van God die in de wereld is gekomen, dan maakt dat geloof ons tot kinderen van God. Dan komt de heilige Geest onze geest te hulp om te strijden tegen innerlijke aanvechtingen. Hij helpt ons om spontaan het goede te doen.
“Neem met zachtmoedigheid het woord van God aan dat in u geplant werd en de kracht heeft uw zielen te redden” horen we Jacobus zeggen. Geloof heeft het hout nodig. Als we niet steeds hoeven te vechten tegen kwalijke neigingen komt ook alle energie vrij om niet alleen aan onszelf te denken, maar anderen te helpen: “zuivere vroomheid in de ogen van onze God en Vader is: wezen en weduwen opzoeken in hun nood” zegt diezelfde Jacobus. Kortom de mensen die gebrek lijden en voor wie niemand opkomt. Dan zal ook onze vroom en godsdienst mooi zijn in de ogen van de wereld. Aantrekkelijk en aanstekelijk: “Dat machtige volk is wijs en verstandig” zullen de mensen dan zeggen volgens Mozes (1e lezing)

De meesten van ons die hier vanmorgen in de Friezenkerk zijn, zijn denk ik, pelgrims die gekomen zijn om hier in Rome iets bijzonders te beleven, de ontmoeting met je eigen hart, met anderen mensen en door alles heen met die ene Ander die we God noemen.
Wat mooi als we onszelf weer met nieuwe ogen mogen zien door de bijzondere ervaringen hier, door de ontmoeting met de wereldkerk, ook de Nederlandse gemeenschap hier, ja de ontmoeting met Jezus Christus zelf.
Wat een voorrecht dat we vervuld worden van de vreugde van het geloof door al die ontmoetingen en belevenissen. En dat we daarmee terug gaan naar huis om als vernieuwde mensen te leven. Innerlijk vernieuwd.
Als kinderen die gehoor vinden bij God, de hemelse Vader, zusters en broeders die de eenheid ervaren met onze Heer Jezus Christus die alles nieuw maakt.

In het openingslied zongen we dat verlangen al uit: “Vernieuw Gij mij, o eeuwig licht. God, laat mij voor uw aangezicht. Geheel van U vervuld en rein, naar lief en ziel herboren zijn”.
Of zoals dat andere lied dat we hier in Rome zingen: “Neem mij aan zoals ik ben. Zuiver uit wie ik zal zijn. Druk uw zegel op mijn hart en leef in mij”. Amen

(c) Martin Los, pastoor