in het weekend van 5en 6 januari 2013 H. Willlibrord Vleuten
Lieve zusters en broeders, het Driekoningenfeest is sinds kort toegevoegd aan het historisch Nederlands erfgoed. Op plaatsen waar het gebruikelijk is dat kinderen verkleed als de driekoningen met een ster op een stok langs de deuren gaan, moet de gemeenschap er op toe zien dat deze traditie gehandhaafd blijft.
Dat is een aardig besluit en een sympathiek gebaar naar de christelijke traditie in ons land. Het staat natuurlijk wel in schril contrast met de wil van de meerderheid van de Tweede Kamer om de zondag als bijzondere dag af te schaffen. Alsof de zondag niet een nog veel fundamentelere uiting van de christelijke traditie is, dan de Driekoningenoptocht. Dat komt dan toch een beetje over als een doekje voor het bloeden.
Vandaag gaan op veel plaatsen in het Zuiden van ons land kinderen als de Driekoningen met hun ster langs de deuren. Elk huis waar ze welkom zijn, wordt door hen gemerkt met hun initialen C.M.B. en het nieuwe jaartal 2013
Wat betekent dit? De Driekoningen zijn op zoek naar het koningskind. Ze hebben inmiddels begrepen dat ze aan het paleis in Jeruzalem aan het verkeerde adres waren. Ze trekken nu langs de huizen van de gewone mensen om het kind te zoeken.
Overal waar de deur opengaat, blijft de ster stil staan, zoals het verhaal van Mattheus vertelt. En waar ze stil blijft staan en de deur opengaat, is het Christuskind in de kerststal. Elk huis is in principe een huis waar Christus zijn intrek genomen heeft onder de mensen. De als Driekoningen verkleedde kinderen bevestigen dat door als de deur voor hen opengaat hun voorletter op de post van de deur te schrijven. En zij wensen de bewoners een Zalig Nieuwjaar.
Het is ook kenmerkend dat kinderen en jongeren als Driekoningen langs de deuren gaan. Kinderen en jongeren kijken op een andere spontanere manier dan volwassenen. Dat herinnert ons eraan dat we toen we jong waren allemaal ooit idealen hebben gehad. Idealen over wie we zelf zouden willen zijn: een piloot of een verpleegkundige, een sporter of een uitvinder. Idealen ook die anderen mensen in onze ogen vertegenwoordigden. Onze ouders, een vriendelijke oom, een lieve presentatrice op de t.v. Allemaal stralende sterren. Als kind zie je eigenlijk in ieder mens nog iets bijzonders.
In de pubertijd gaan we de zwakke kanten zien van de volwassenen. Plotseling voldoen ze niet meer aan onze idealen. Ouders vallen door de mand omdat ze ook maar gewone mensen zijn. Gewoon en dus beperkt. Die sympathieke oom wilde misschien toch ook meer aardig gevonden worden dan dat hij zelf echt aardig was. En was de glimlach van die presentatrice eigenlijk niet heel gemaakt voor de camera.
Dan komen in de plaats van de oorspronkelijk helden nieuwe idealen: idolen op alle gebieden van zangers tot bepaalde politieke leiders. Maar ook zij blijken op den duur gewone mensen die niet kunnen voldoen aan al onze verwachtingen. Dan groeit de onverschilligheid en het cynisme dat onder volwassenen zo wijd verbreid is. Wie durft er nog te hopen en te vertrouwen op anderen als we zo vaak teleurgesteld zijn?
Ach, op den duur is geen mens bestand tegen de overspannen verwachtingen die anderen koesteren. En we zijn ook vaak teleurgesteld in ons zelf omdat we wilden voldoen aan de verwachtingen van anderen, en in hun ogen tekortgeschoten zijn. Van heel veel mensen is daardoor het zelfvertrouwen verminderd.
Vaak lijkt onze wereld een grote concurrentieslag. Niet alleen op economisch gebied of politiek terrein. Maar ook in de omgang van mensen met elkaar. Vinden anderen je aardig? Waarom heb jij meer vrienden op Facebook dan ik?
In die wereld komen de als Driekoningen verkleedde kinderen met hun ster langs de deur. Hun ster blijft stil bij uw en bij mijn woning. Daar is kennelijk iets te vinden wat wel in staat is om aan al onze verwachtingen te voldoen: het christuskind in de kribbe.
In dat kind kijkt de Heer ons aan die in de wereld gekomen is om ons Gods liefde te verkondigen en die liefde zelf te zijn.
Plotseling geen concurrentie meer, maar aanvaarding. Geen overspannen verwachtingen meer, maar waardering en begrip. Geen chronisch gebrek aan zelfvertrouwen meer, maar besef dat jij er toe doet al ben je niet perfect.
De ster die de Driekoningen volgden, is stil blijven staan bij jou omdat je plaats inruimt in je leven voor God die mens geworden is als jij. Een die zegt: “jij bent mijn kind!” Hoger is voor geen mens toch weggelegd, dan een kind van God te zijn?
In zo’n klimaat van liefde en geloof durf je het beste in jezelf boven te laten komen. Niet bang om afgeserveerd te worden door je omgeving. In zo’n sfeer durven we het beste in elkaar boven te laten komen. Niet bang dat we gemeten aan anderen niks voorstellen. Want door mens te worden zegt God tegen ons: jij bent mijn kind, wat er ook gebeurt en wat de wereld ook van je denkt en zegt. Vertrouw mij maar. Ik zal je nooit teleurstellen.
Op dit feest van de Driekoningen spreek ik aan het begin van dit Nieuwe jaar de wens uit dat we als geloofsgemeenschap zo met elkaar omgaan.
Geen onrealistische verwachtingen waaraan niemand kan voldoen. Ook geen cynisme alsof we niets meer van elkaar verwachten. Nee, een liefdevol klimaat waarin we mogen groeien. Waarin we elkaar niet beoordelen op wat we niet kunnen of niet goed doen, maar op wat we wel goed doen en wat we wel kunnen.
Het zou prachtig zijn wanneer we als mensen en als gelovigen mogen groeien in dit Nieuwe jaar. Persoonlijk en als gemeenschap. In waardering voor elkaar en in het besef van je eigen waarde.
Wat mooi als er zo ook een heilzame invloed kan uitgaan van ons naar onze omgeving. Dan dragen we bij aan een samenleving die menswaardig is.
Dat is de boodschap van Driekoningen. Wij mensen komen als mens pas echt goed tot ons recht, als er plaats is voor God in ons leven en in de wereld en als we zijn liefde leren kennen. Leren kennen door het er mee te wagen in het jaar dat voor ons ligt: het jaar van onze Heer 2013. Amen
(c) Martin Los