overdenking Palmzondag 2 april 2023 r.k. kerk Maurik
Dierbare zusters en broeders, wat een enorm verschil tussen de opgetogen intocht van Jezus in Jeruzalem, de stad van David, én zijn veroordeling en kruisiging buiten de poort van de stad. Toch gedenken we die beide gebeurtenissen vandaag op Palmzondag in één viering die uit twee vieringen bestaat: de intocht en het lijdens verhaal. Want Jezus is dezelfde. Degene die op een ezel reed en met palmtakken verwelkomd werd, én degene die zijn kruis droeg en bespot werd.
Hij was niet een heerser die hoog te paard gezeten zijn plek in de geschiedenis opeiste, én hij was niet een verliezer die op het verkeerde paard gewed had. Hij was zachtmoedig, degene die op een ezel kwam, en degene die alle smaad en hoon onderging als een onschuldig lam dat wordt geslacht.
Hij was steeds dezelfde, maar de massa liet zich opzwepen en veranderde op slag als een blad aan de boom. Eerst was het de uitzinnige menigte die riep: “Hosanna, de Zoon dan David, Gezegend, welkom, hij die komt in de naam van de Heer. Een dag later zwol het geschreeuw in Jeruzalem aan: kruisigt hem”. Jezus bleef kalm en waardig, de menigte liet zich meeslepen van de ene emotie naar de andere.
Een massa kan zo omslaan. Kijk maar naar de massal Demonstraties die vaak vreedzaam beginnen, maar niet zelden in chaos eindigen. Een vol voetbalstadion kan aandoenlijk stil zijn bij het gedenken van een overleden clublid, maar op andere dagen zijn tijdens een wedstrijd discriminerende spreekkoren niet van de lucht. Niet voor niets hebben veel mensen een dubbel gevoel bij massa’s en massa bijeenkomsten.
Zo zien we ook Jezus vandaag omgeven door de massa. Hij is alleen tegenover de velen, maar tegelijk is hij die ene in plaats van allen, die ene mens die zijn leven voor allen overheeft.
Want Jezus koos er bewust voor om deze weg te gaan om de wereld Gods liefde te verkondigen en om de mensen terug te voeren tot God.
Geen mens zou dit hebben kunnen bedenken. Het kruis is dwaasheid in de ogen van de wereld. Maar de apostel Paulus zegt: “wat dwaas en aanstootgevend is in de ogen van de mensen, is de wijsheid van God”. En voor allen die geloven in Jezus is hij bron van eeuwig heil geworden
Menigeen heeft van nature moeite met de gedachte dat één iemand moet sterven voor de hele wereld. Al gebeurt dat anders ook op vele manieren. De soldaten in Oekraine bijvoorbeeld die hun leven geven, niet voor zichzelf, maar voor hun volk en land. En mogelijk zelfs voor de vrije wereld.
Mannen en vrouwen die bij de uitoefening van hun beroep als advocaat, brandweerman, politieagent hun leven wagen voor de veiligheid en het leven van vele anderen.
Jezus gaf zijn leven om de Wil van de Vader te doen. Zijn liefde tonen. De gekwetste mensheid in haar lijden onvoorwaardelijk omarmen. Door zijn lijden en sterven de mensheid uitzicht geven op Gods barmhartigheid.
Het kruis van die ene die zijn leven gaf voor velen, voor ontelbaren, voor allen die in hem geloven, is genoeg om altijd vol hoop te zijn. Dat het kwade, het onrecht, en de dood niet het laatste woord hebben. Als wij onze ogen opslaan naar de kruisigde Heer, worden we genezen van alle cynisme en zinloosheid en crisisgevoel. Het geeft ons de kracht om zelf het kwade te overwinnen door het goede. Laat anderen ons maar voor ezels verslijten. Die ezel bij de intocht mocht in elkaar geval de redder van de wereld dragen. Amen
Martin Los, emeritus pastoor
Tag archieven: bamhartigheid
Preek op As-woensdag Mariakerk 10 februari 2016
Preek op As-woensdag Mariakerk 10 februari 2016
Lieve zusters en broeders, met het opleggen van het as-kruisje tonen we dat we stof zijn en tot stof zullen wederkeren.
Veel mensen zullen hun hoofd schudden en zeggen: “wat een trieste bezigheid”.
Toch is dit ritueel dat we ons tooien met as, bedoeld als medicijn. Een medicijn is altijd bedoeld om er beter van te worden, om weer gezond te worden.
Aan welke ziekte lijden we dan, zal men vragen? We lijden aan de zucht om onze menselijke sterfelijkheid uit te bannen. Daardoor vergeten we dat we zelf kwetsbare mensen zijn.
Niet voor niets verschijnt in onze tijd de ene Glossy na de andere. En we fotoshoppen onze eigen foto’s waardoor elk rimpeltje of oneffenheid weg geretoucheerd wordt. Het is een symptoom waaruit blijkt dat we grote moeite hebben met onze lichamelijkheid die sterfelijkheid inhoudt. Daardoor vervreemden we van onszelf.
We vervreemden niet alleen van onszelf maar ook van elkaar. Jonge en krachtige mensen hebben de neiging de ontmoeting met ouderen uit de weg te gaan. Want de ouderen met hun verweerde huid en grijze haren en lichamelijke gebreken herinneren eraan dat we allemaal sterfelijke wezens zijn.
We lijden aan vervreemding van onszelf, ons eigen lichaam en van elkaar, door niet vertrouwd te zijn met onze kwetsbaarheid en onze sterfelijkheid.
We vergeten dat die kwetsbaarheid ons juist maken juist tot de mensen die we zijn. “Gedenk o mens dat je stof bent en tot stof zult wederkeren” is een oproep om onszelf zoals we gemaakt zijn uit het stof van de aarde niet uit de weg te gaan, en om elkaar niet uit de weg te gaan.
Het is een appel om onszelf te aanvaarden zoals we zijn en daardoor echte mensen te zijn, vol warmte en bewogenheid, met een hart voor elkaar, en vol respect te zijn voor ouderen, zieken en gebrekkigen, armen en vluchtelingen.
Woorden als ‘humaan” en “humanitair” voor menselijk zijn verwant aan het woordje “humus”. Humus is dat laagje vruchtbare aarde onder onze voeten. We zijn van nederige komaf als menselijke wezens. Als we dat herkennen blijven we zelf humaan en menselijk door rekening te houden met elkaar als mensen met fouten en gebreken, met allerlei eerste levensbehoeften.
Want als we niet alleen de foto van onszelf retoucheren en fotoshoppen, maar ook onszelf alleen nog maar aanvaarden als we ideale onkwetsbare mensen zijn, dan kunnen we ook niet meer omgaan met onze fouten en gebreken en met die van elkaar. Als we ons sterfelijkheid voor ogen houden zullen we ook weer gaan beseffen dat lang niet alle fouten voorkomen kunnen worden. Dat niet alles maakbaar en dus als het fout gaat verwijtbaar is. We zullen weer tragiek leren accepteren.
Paus Franciscus heeft dit jaar uitgeroepen tot Jaar van de barmhartigheid. Het is een uitnodiging aan ons allen om de liefde van God serieus te nemen, de barmhartigheid van God die Jezus ons toont.
Godsdienst is niet iets voor ideale mensen, als een soort erekrans voor perfecte mensen. Godsdienst is het geloof in de barmhartigheid van God voor zondige onvolmaakte mensen. Dat vieren we samen met elkaar en dat verkondigen wij.
Maar het betekent ook dat we onszelf dan durven zien als onvolmaakte mensen, en ook elkaar. Dat we elkaar vergeven, zorg en aandacht schenken, te eten geven aan hongerigen, naakten kleden.
Kortom, het as-kruisje, is het geneesmiddel dat we nodig hebben om weer echte mensen te worden. Geen bedriegelijke gefotoshopte ego’s die bang zijn ontmaskerd te worden als kwetsbare mensen die barmhartigheid nodig hebben.
Laten we blij zijn dat we zo gemaakt zijn dat we barmhartigheid nodig hebben. Want pas dan zijn we echte mensen. Laten we ook weer ontdekken hoeveel vreugde het schenkt om anderen barmhartig te zijn.
Dat is het leven waartoe Jezus christus ons door zijn kruis en verrijzenis uitnodigt. Pas het leven in al zijn eindigheid en gebrokenheid kan worden tot eeuwig leven. Zo mogen we elkaar een goede tijd van voorbereiding op Pasen toewensen. Amen
Pastoor Martin Los