In Gods naam gelukkig

Preek op het feest van H. Willibrord 7 november 2021 in Mariakerk en Willibrordkerk

Lieve broeders en zusters, toen Jezus bij zijn hemelvaart zijn leerlingen de wereld in zond begon een adembenemend avontuur. dit avontuur: alle mensen de liefde van God verkondigen die zij nog niet kenden, mensen die door die verkondiging geraakt werden door de doop en het geloof opnemen in de kerk als het lichaam van Christus, en samen dat nieuwe leven van onderlinge liefde en ondersteuning als broeders en zusters van elkaar genieten en onderhouden.
Door deel te nemen dit avontuur zouden ze ervaren dat Jezus zelf altijd bij hen was: “Zie Ik ben bij u tot aan de voleinding der wereld” 1). Ze zouden zijn nabijheid op talloze manieren mogen ervaren, door wonderlijke tekenen gebeurtenissen, door de wijsheid onder hen, door de vreugde en saamhorigheid, door daden van edelmoedigheid en door voortdurende vernieuwing en jeugdigheid. Ze zouden het samen tastbaar mogen ervaren wanneer ze de eucharistie zouden vieren en gehoor geven aan de opdracht van de Heer bij het Laatste Avondmaal: “Blijft dit doen om Mij te gedenken”. Daarin is Hijzelf in ons midden, elke keer als wij dit doen. En zo is het gegaan. Meer dan twee duizend jaar lang.
Het is een geweldig avontuur. Ik spreek niet over een avontuur waar we vol bewondering naar kijken als een film op een scherm voor ons. Ik spreek over een avontuur dat we zelf meemaken. We zijn zelf onderdeel van dat ongelofelijke avontuur. Wanneer we deze traditie níet ervaren als een verrassend avontuur- en daar kunnen allerlei hele menselijke oorzaken voor zijn. vermoeidheid, twijfel, teleurstelling  – ontgaat ons veel van de vreugde en verwondering en gevoelens van geluk die horen bij het avontuur van het geloof in Jezus.
Daarom is het goed dat we ieder jaar op deze dag, zijn sterfdag, de Ierse monnik Willibrord gedenken die met zijn metgezellen dertienhonderd jaar geleden het geloof bracht aan onze voorvaders die leefden in dit moerasgebied onder de zeespiegel boven de grote rivieren.

Hij  was met zijn vrienden als de vreugdebode over wie de profeet Jesaja 2) spreekt, de boodschapper van de vreugde die het goede nieuws kwam brengen aan onze voorouders die Jezus nog niet kenden.  Zij leefden als het ware nog in het duister. Dat wil niet zeggen dat zij slechte mensen waren, maar zij kenden God nog niet als Vader van Jezus, als Vader in de hemel
We stellen ons Willibrord, zijn leven en persoon, voor ogen om ons eraan te herinneren dat ooit het avontuur van het geloof van de apostelen hier ook in het Utrechtse begon. We volgen daarmee de raad op van de schrijver van de Hebreeenbrief die zoals we hoorden zegt: “Gedenkt uw leiders die u het eerst het woord van God hebben verkondigd. Haal weer hun leven voor de geest” 3) .  Willibrord verkondigde het geloof, de vrijheid van Gods kinderen en het eeuwige leven hier dertienhonderd jaar geleden. Van generatie op generatie. Nemen we aan dat het ongeveer vijfentwintig jaar duurt voor de volgende generatie begint, dan zijn er ca drieënvijftig generaties voorbijgegaan. Wij zijn de vierenvijftigste.  Elke generatie heeft het geloof in vrijheid ontvangen en in vrijheid doorgegeven. Ze hebben het gevierd. Ze hebben eruit geleefd. Telkens werd Jezus Christus doorgegeven als de Heer die beloofd had: “Zie Ik ben u alle dagen tot aan de voleinding der wereld”. Elke generatie is een nieuw begin, zoals elke geboorte van een mens een nieuw begin is. Het oude gaat voorbij. Wordt de boodschap opgepakt en overgenomen door de nieuwe generatie? Dat is het avontuur, het wonder van het geloof waaraan wij deel mogen hebben. En net als de vorige generatie willen wij dat mooie geloof dat ons gelukkig maakt, doorgeven. Geïnspireerd door Willibrord van wie geen geschriften zijn overgeleverd maar wel een snipper papier met de uitroep “In Gods Naam gelukkig”.
Wij mogen zelf die vreugdeboden zijn in onze tijd en onze streek. We mogen die gelukkige mensen zijn die Christus aan anderen doorgeven, mensen om ons heen, maar ook aan de nieuwe generatie. Als wij zelf vreugde beleven in ons geloof, in onze geloofsgemeenschap, in onze kerk, in onze liefde tot de naaste, in ons liefde tot Christus, dan kan die vreugde niet verborgen blijven. Vreugde gaat altijd gepaard met goed nieuws, Het wekt belangstelling. Laten we als gelovige ouders en grootouders en oudere generatie belangstelling wekken door ons geloof en onze liefde.

Sinds de reformatie tijd zijn de christenen in ons land verdeeld geraakt. Maar we hebben als kerken in ons land allemaal Willibrord als stichter. Laten we de eenheid zoeken met onze medechristenen. Ook omdat verdeeldheid ongeloofwaardig is naar niet-gelovigen en de nieuwe generatie. Vooral ook omdat verdeeldheid een schamele indruk tegenover de nieuwe godsdiensten die hier verschijnen. Laten we niet negatief over andere kerken en christenen spreken, maar wijzen op de positieve eigenschappen.
Laten we samenwerking toejuichen zoals de eeuwenoude r.k. Broederschap van O.L.V. Vleuten die vanwege haar jubileum een hartelijke gebaar gemaakt heeft naar de protestantse gemeente, naar de samenleving en de scholen. Vandaag vieren we al voor de tiende keer de Willibrordlezing die beurtelings wordt georganiseerd in onze Willibrordkerk zoals vanavond en de Torenpleingemeente in Vleuten. We hebben hier in de parochie als het ware goud in handen door de vele nieuwe bewoners in dit gebied van Leidsche Rijn en door de bijzondere geschiedenis die terug gaat tot sinds Willibrord. Binnenkort vieren we met heel de stad het 900 jarig bestaan van Utrecht. Toen had Willibrord al zeshonderd jaar eerder de eerste kerk van Utrecht opgericht.
We mogen het verleden doorgeven en we mogen steeds met elke generatie en ieder mens op een nieuwe manier  het geloof en de kerk als een prachtig avontuur beleven. Laten we altijd goede moed houden en het hoofd niet laten zakken. ‘Zie Ik ben met u tot aan de voleinding der wereld” zegt Jezus. Laten we bidden dat onze ogen daarvoor steeds geopend worden. Heilige Willibrord, bid voor ons. Amen

Martin Los
1) Evangelie van dit feest:
2) 1e lezing: Jesaja 52:7-10
3) 2e lezing: Hebreeenbrief 13:7-9a, 15-17a
afbeelding: Beeld van Willibrord in de gelijknamige kerk in Vleuten. Vaak heeft Willibrord als attribuut een kerk in zijn arm. In dit geval wijst hij zijn wijsvinger op het kruis

Een knipoog van de werkelijkheid

Met haar man woonde ze een paar jaar in Nederland vanwege zijn werk bij een internationaal ICT-bedrijf. Zij was verpleegkundige. Ze kwamen uit India. Ik leerde hen kennen omdat ze katholiek waren en regelmatig naar de kerk kwamen. Ze wonen inmiddels alweer drie jaar in een ander West-Europees land. Ze nodigde me indertijd uit om vrienden op Facebook te worden. Ondanks dat ze niet meer in Leidsche Rijn wonen, zie ik dus af en toe een berichtje van haar passeren.
“Happy diwali to all my dear friends” las ik vorige week donderdag 19 october op mijn tijdlijn. Di-wa-li. Klinkt als rinkelende belletjes. “Vast een Indiaas feest” dacht ik “Misschien later op de dag als ik even tijd heb, nog eens aan haar vragen wat Diwali betekent”.
Ik stapte in de auto om naar het Pastoraal Centrum in Vleuten te gaan waar het kantoor van de parochie is. Daar heb ik een werk- en ontvangkamer.
Tegen de lunch bedacht ik dat ik niets te eten had meegenomen. Ik liep naar de supermarkt in het winkelcentrum. Aan de achterzijde is een fleurig Surinaams restaurant Narains. Mijn oog viel op een wit A4tje aan de binnenkant van deur: “Wegens Divali gesloten”.
Wat een toeval. Nooit heb ik van dit feest gehoord. En nu op één morgen tweemaal achter elkaar. “Als de eigenaar van Narains zijn zaak sluit vanwege Divali, moet dit voor hem wel een belangrijke dag zijn” dacht ik onderweg naar de supermarkt “en voor zijn doorsnee-klanten iets vanzelfsprekends”.
Terug op mijn kamer zocht ik via google Diwali op. Hindoestaans lichtjesfeest las ik. “Ah. In ons wonen veel Surinaamse Nederlanders die Hindu zijn”. Een paar maanden geleden is in het voormalige Wit-Gele Kruisgebouw naast kerk en pastorie in De Meern een Mandir gevestigd. Een Surinaams-Hindoestaanse tempel.
“Vieren katholieken in India ook Diwali? “vroeg ik mijn Facebookvriend toen ik terug op kantoor was? Later op de middag kwam het antwoord in het Engels: “Nee, Diwali is een Hindu lichtjesfeest. Maar iedereen heeft vrij. We steken samen vuurwerk af met onze Hindu- en Moslimburen en vrienden van verschillende andere geloven. Maar de Hindus offeren in eigen kring bijzondere gebeden zoals Pooja”
Die dag en de volgende dagen hield mij het toeval bezig dat ik binnen een uur op twee verschillende plaatsen en om geheel verschillende redenen op het Diwali-feest stuitte.
Wat is de betekenis en de werking van coïncidentie? Meerdere gebeurtenissen die een gelijkenis vertonen, vallen uit het niets samen. Toeval heeft geen betekenis, zeggen de meesten. Aan toeval betekenis hechten is bijgeloof denken velen.
Op mij komt een coïncidentie eerder over als een creatieve poets die ons rechtlijnige denken gebakken wordt. Een vorm van ironie. Een knipoog van de werkelijkheid. Het ligt in onze eigen vrijheid om er betekenis aan te hechten. Dat vraagt ook om een ontvankelijke houding die niet alles wil beheersen of gelijk wil hebben, maar zich wil laten verwonderen. Ik weet nu in elk geval dat miljoenen mensen elkaar jaarlijks een gelukkig Diwali toewensen. Ook bij ons in de buurt.
Wat mooi als we elkaar de feesten die we vieren, gunnen, ongeacht verschillen in godsdienst (inclusief atheisme) of leefstijl.
Happy Diwali, Eid Mubarak, Zalig Kerstfeest, Shanah Tova. Etc. Ik zie een vreedzamere, vrolijkere en wijzere wereld voor mij.

Martin Los