twijfelaars welkom

Homilie op het Hoogfeest van de hemelvaart van de Heer  21 mei 2020 Mariakerk

“Zie, Ik ben met u, alle dagen, tot aan de voleinding der wereld” 3)
Lieve zusters en broeders, dit zijn de laatste woorden van Jezus volgens het Evangelie naar Matteus.
De leerlingen zijn niet meer in Jeruzalem. Ze zijn in opdracht van de Heer teruggegaan naar Galilea. Dáár heeft hij hen geroepen om hem te volgen. Dáár heeft hij hen ingewijd in zijn leer. Dat alles herinneren zij zich. Nu verschijnt Jezus hen daar nog eenmaal op de berg om hen zijn zegen te schenken en de wereld in te zenden die voor hen openligt als een akker die braak ligt om te zaaien.
“Sommigen van hen twijfelden” zegt Matteus die er zelf bij was als leerling van Jezus. Hij vertelt dat niet om kritiek te leveren op sommigen van zijn mede-apostelen.  Misschien wist hij dat van die twijfel wel zo goed omdat hij zelf bij de twijfelaars behoord. Nee, hij vertelt dit tot troost van ons die misschien ook af en toe twijfel kennen. Wij zijn immers maar mensen. Ook al hebben we ons hart verpand aan Jezus, ook al loven wij God in onze gebeden en in de liturgie, toch hebben we vaak geen antwoord op het leed in de wereld. Dan voelen we ons klein. We staan een beetje in ons hemd met ons geloof en met die grote woorden die we bidden en zingen en waarmee we anderen proberen te troosten.
Deze week zocht een jonge moeder contact met mij. Ze vertelde dat ze in korte tijd een miskraam had gehad en een volgroeide baby verloren. Ik kon alleen maar luisteren en stil zijn. Maar onder tranen vertrouwde ze me toe dat ze vast geloofde dat haar kinderen in de hemel waren, waar geen pijn en verdriet is, in het eeuwige licht. Inwendig dankte ik Jezus dat hij haar zo’n geloof had geschonken, Ik hóefde niets meer te zeggen.
“Sommigen van hen twijfelden”. “Toen trad Jezus zelf op hen toe”. Dat wil Matteus ons duidelijk maken. Onze twijfel is voor Jezus geen probleem. Hij wijst ons er niet om af. Hij wijst ons er niet om terug. Hij komt juist naderbij: “Maak je geen zorgen over je eigen twijfel. Want ‘Mij is gegeven alle macht in de hemel en op de aarde”.
Er zijn geloofsrichtingen die elke vorm van twijfel afwijzen. Zij gaan prat op hun strengheid. Strengheid en zuiverheid zijn hun devies. Dat lijkt aantrekkelijk. Het trekt ook mensen aan. Vooral onzekere mensen en jongeren die nog naar zekerheden zoeken. Maar het keurmerk van het geloof in Christus is de barmhartigheid. Niet strengheid en zuiverheid. Waar geen plaats is voor twijfel kan de waarheid niet uit zichzelf schitteren. God schrikt niet terug voor onze onmacht en twijfel. Jezus treedt naderbij: “Mij is gegeven alle macht in de hemel en op aarde”.
De kerk staat niet voor een onmogelijke opgave. Want zij staat er niet alleen voor. Christus staat achter zijn kerk. ‘Hij is het hoofd. Zij is zijn lichaam’.2) Zijn handen en voeten. Zijn werktuig. Teken van zijn aanwezigheid in deze wereld.
“Gaat heen en maakt alle volkeren tot mijn leerlingen en doopt hen in de naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest. En leert hen alles te onderhouden wat ik u heb opgedragen”.
Dat is de prachtige taak van de kerk. De wereld vervullen van hoop. Aan alle mensen Gods oneindige liefde verkondigen. Alle volkeren verenigen in de belijdenis van die ene naam. Meewerken aan gerechtigheid en vrede. Elke generatie staat opnieuw voor die opgave. Ook wij. Van ons worden niet zoals in het bedrijfsleven resultaten verwacht, als het kan ieder jaar meer groei. Het enige wat van ons gevraagd wordt is te geloven en de kerk te ondersteunen met ons geloof, hoe klein soms ook, ons gebed en onze inzet. Zij is teken van Jezus aanwezigheid in deze wereld.
“Mij is gegeven alle macht in de hemel en op de aarde”. De overwinning op zonde en dood is veiliggesteld. Jezus is in de hemel bij God. Vandaar leidt hij zijn kerk, leidt hij ons als mensen die hem liefhebben. “Zie, ik ben met u tot aan de voleinding der wereld” is zijn laatste woord. Zijn woord dat weerklinkt over heel ons leven en heel deze wereld. Niets en niemand kan dat woord teniet doen. Ook geen pandemie zoals we nu beleven. Een tijd waarin gelovigen wereldwijd de samenkomsten in de kerk moeten missen. Een tijd waarin tallozen de communie moeten missen, de tastbare gemeenschap met Christus en zijn kerk.
Maar Jezus zegt niet alleen: “Ik ben met u”. Hij zegt nadrukkelijk  “Zie, Ik ben met u”. Hij is niet alleen bij ons. Hij wil ook dat we ons daar elk moment en onder welke omstandigheid van bewust zijn. Zowel als het goed gaat, dat we dat dan niet aan onze eigen kracht en inzet toeschrijven. Want daar zijn we goed in. Als iets niet goed gaat, ligt dat aan anderen, maar als iets goed gaat, wijzen we openlijk of inwendig naar ons zelf. Nee: “Zie ik ben met u”. Ook als de kerk het moeilijk heeft, en als we het zelf moeilijk hebben en twijfelen, dan niet de moed en de hoop opgeven. Dan moeten we des te meer ons hoofd opheffen naar hem die zegt: “Zie ik ben met u tot aan de voleinding der wereld”. “Zie!” Niet naar de hemel 3), maar naar de aarde. De wereld. Daar is Christus bij ons, De wereld, daar is het om begonnen. Amen

(c) Martin Los

Schriftlezingen voor het feest van Hemelvaart volgens het r.k leesrooster voor zon- en feestdagen
3) 1e lezing: Handelingen1:1-11
2) 2e lezing: Efeziers 1:17-23
1) Evangelie: Mattheus 28:16-20
Afbeelding: fresco van de Hemelvaart in de kerk van H. Foska in Istrie

Gamechanger

Preek op de 1e zondag van de Advent 1 december 2019 Mariakerk en Willibrordkerk

‘Weest waakzaam want je weet niet op welke dag uw Heer komt”
Wie had een paar jaar geleden kunnen denken dat het Sinterklaasfeest zo’n bron van conflicten zou worden. Mede als gevolg daarvan raakt Sinterklaas snel op de achtergrond , vooral in winkelgebieden waar vroeger in deze dagen de ‘goed heilig man’ voor recordomzetten zorgde. Ondernemers houden begrijpelijker wijze niet van onenigheid en zeker niet van verwijten van racisme waardoor een deel van de kopers hun winkel zou kunnen mijden. Niet alleen met Sinterklaas maar ook de rest van het jaar.
Opeens is daar, in de plaats van Sinterklaas, Black Friday. Twee jaar geleden was term mij nog geheel onbekend. Nu zie je overal in de etalages van grote winkelcentra en in de media reclame met Black Friday.
Het fenomeen is overgewaaid uit Amerika. Daar is het officiële vrije vrijdag, na Thanksgiving, een soort dankdag voor de oogst, op de 4e donderdag in november. De straten in de steden waren de vrijdag daarop zwart  van het winkelend publiek vanwege de enorme kortingen die beloofd werden. Zo kreeg die dag de naam Black Friday. Anderen zeggen: sinds die vrijdag, eind november, kreeg de verkoop zo’n oppepper dat de zaken eindelijk geen verlies meer leden en rood stonden, maar zwart konden schrijven. Ongeveer zoals met Sinterklaas.
Zo’n plotselinge verandering of overgang heet met een modieuze term ‘gamechanger”. Een verrassende gebeurtenis of ontwikkeling die bestaande verhoudingen plotseling en drastisch verandert, vaak met grote gevolgen.
Een nog veel duidelijker gamechanger is de enorme rol die opwarming van de aarde en de klimaatverandering in korte tijd in de politiek en samenleving zijn gaan spelen.
Door de debatten en de beroering zijn we allemaal wakker geschud. Welke positie kiezen we en waarom? Voor de één is het jonge meisje Greta Tunberg is een moderne Jeanne d’Arc, een profetes die van Godswege in de wereld is gezonden, voor de ander is zij een over het paard getilde tiener die door de klimaatbeweging voor haar karretje gespannen wordt. Hoe dan ook is de vraag aan iedereen: welke positie neem je in: ‘Sta je aan de goede of de foute kant van de geschiedenis?’ En wat is goed en wat is fout?
Die plotseling tweedeling in denken en doen, als gevolg van bakens die opeens verzet blijken, doet denken aan de woorden van Jezus: “Zoals het ging in de dagen van Noach, zo zal het gaan bij de komst van de Mensenzoon. Dan zullen er twee op de akker werken. De één wordt meegenomen de ander achtergelaten’. Maar de gamechanger is in dit geval niet Sinterklaas of Black Friday, of de opwarming van de aarde of juist klimaatscepticisme. De gamechanger is hier de aankondiging van de komst van het rijk van God.
Dat rijk valt niet samen onze politieke verhoudingen of maatschappelijk veranderingen. Het rijk van God dat komt, speelt door alles héén. Door heel de geschiedenis.
Wij geloven dat de meest fundamentele gamechanger: de komst van Christus in de wereld is. Zijn kruis en verrijzenis. Het offer van liefde voor de wereld. Met zijn komst is het licht van de hoop in de wereld gekomen. Onblusbaar. Onuitwisbaar. Het brengt een scheiding in bewustzijn teweeg tussen degenen die ontwaakt zijn door de hoop en hen voor wie er niets veranderd is en gewoon doorleven.
De hoop is zo levend dat ze ons bijna ongeduldig maakt. “Thans is ons heil dichterbij dan toen we tot geloof kwamen” zegt Paulus.
Toch overvalt de twijfel ons. Is het wel waar dat de “nacht ten einde loopt en de dag aanbreekt”. Twijfel vanwege het geweld in de wereld, de leugens die lijken te reageren, honger en armoede voor tallozen terwijl er genoeg is voor iedereen als we zouden willen. Twijfel ook vanwege onze persoonlijke pijn en verdriet. Op hoeveel punten schieten we zelf niet tekort in liefde voor anderen?
Een kerkvader uit de 4e eeuw, bisschop van Constantinopel, Johannes Chrysostomos vergelijkt de strijd tussen hoop en twijfel in ons met een hardloper die krachtig en vol goede moed aan de marathon begint. Wanneer steekt de twijfel de kop op? Als hij voelt dat zijn krachten minder worden. Wanneer is dat? Als hij niet ver van de finish meer is. Maar wanneer hij dat beseft, zal de hoop de twijfel gemakkelijk verslaan. Twijfel vertelt ons dat het nog ver is, maar de twijfel komt pas als we ons ingespannen hebben en we dicht bij ons doel zijn. Daarom moeten we nooit de moed verliezen.
Door de gamechanger van de komst van Jezus Christus leven we in de eindtijd. Laten we ons daarnaar gedragen. We leven niet meer in de duisternis, maar in het licht. We zien het al voor ons: de volkeren zullen hun zwaarden omsmeden tot ploegijzers….Kom laten we wandelen in het licht van de Heer’ profeteert Jesaja.
Voor wie leven vanuit het geloof in de verwachting van Gods koninkrijk is er geen weg terug. We leven niet meer in het verleden. We leven vanuit de toekomst.
‘Weest waakzaam want je weet niet op welke dag uw Heer komt”. We komen geen tijd tekort. We hebben alle tijd om ons voor te bereiden door de wereld een beetje beter achter te laten dan toen we hem aantroffen. Dat is van niemand toch teveel gevraagd? Amen

Martin Los, pastoor

lezingen voor deze 1e adventszondag volgens het Rooms-katholieke lectionarium voor Zon- en Feestdagen:
Evangelie: Mattheus 24:37-44
1e lezing; Jesaja 2:1-5
2e lezing: Romeinen 13:11-14