Homilie op de 33e zondag door het jaar in de kapel van Huize Alenvelt op zondag 15 november 2015

Schriftlezingen tijdens de Mis volgens het voorgeschreven universele lectionarium van de r.k. kerk. 1e lezing: Daniel 12:1-3; 2e lezing: Hebreeën 10:11-14,18 en Evangelie: Marcus 13: 24-32

Lieve zusters en broeders, als er zich rampen en gruwelijke dingen voordoen, dan hoor je al gauw mensen zeggen: het einde der tijden is aangebroken. Ook nu gebeuren er verschrikkelijke dingen zoals de terreur in het Midden-Oosten en de terroristische daden eergisteren in Parijs.
Het afschuwelijke is dat dit geen natuurrampen zijn zoals een tsunami of een aardbeving. Het zijn mensen zoals wij, die dit doen. Mensen die niet als vreemde wezens, een soort aliens, ergens uit het heelal vandaan komen, maar mensenkinderen die bij de geboorte in de armen genomen zijn, die naar school gegaan zijn, opgegroeid zijn te midden van andere mensen. Dat maakt het nog onbegrijpelijker en angstaanjagender.

“Het einde der tijden” gebruiken we als we denken dat de dingen die ons angstig maken het begin zijn van een totale ineenstorting. Jezus spreekt ook over het einde der tijden: “de zon zal verduisteren, de maan zal geen licht meer geven, de sterren zullen van de hemel vallen”.
Maar hij spreekt niet van een totale ineenstorting. Hij spreekt over de verschijning van de mensenzoon met grote macht en heerlijkheid. Het einde is dus kennelijk het einde niet, maar de verschijning van Christus in zijn heerlijkheid.
Dat is niet iets om bang voor te zijn. Dat is iets om juist naar uit te zien. Als een ei openbreekt, lijkt het ook alsof de ei-wereld vergaat, maar er komt nieuw leven te voorschijn: een kuiken.
Hoe zit dat nou met dat einde waarover de Jezus spreekt? Daarvoor moeten we denk ik luisteren naar Jezus’ woorden: “dit geslacht – we zouden nu zeggen: deze generatie – zal niet voorbijgaan totdat dit alles gebeurd is”. Met  “deze generatie” wijst Jezus om zich heen naar de mensen van zijn tijd.

Sommigen zeggen nu: Jezus was een enthousiasteling die zich vergist heeft. Het is helemaal niet uitgekomen wat hij dacht. Er heeft helemaal geen ineenstorting van de wereld plaatsgevonden.
Maar voor ons christenen is er wel degelijk iets gebeurd dat de geschiedenis totaal veranderd heeft. Dat is het lijden en sterven en de verrijzenis van Jezus.
De Zoon van God werd aan het kruis genageld. Met het kruis van onze Heer stortte een wereld totaal in. Een wereld waarin voor God geen plaats meer was. Een wereld waarin de zonde, de haat, de afgunst, en de onbarmhartigheid het laatste woord lijken te hebben.

verlosser2025Het lijden en sterven van Christus was niet een gebeurtenis onder vele andere in de wereld. Een onbetekenend krantenberichtje. Hemel en aarde vergingen op dat moment. Maar door de verrijzenis van de Heer begon een nieuwe wereld.
Een wereld die niet meer afstevent op de ondergang, want dat is al gebeurd, maar een nieuwe wereld waarin het rijk van God doorbreekt.
Allen die in Jezus geloven, in zijn kruis en verrijzenis, zijn nu door dat geloof kinderen van God, kinderen van het licht. Ze leven niet met de dood voor ogen, maar met het koninkrijk van God. In hen heerst de dood niet meer, maar het eeuwige leven.

Als wij leven vanuit geloof, en vanuit de hoop en vanuit de liefde dan is dat al het eeuwige leven. En als wij sterven volgt daarop niet de dood, maar de openbaring van dat eeuwige leven.
Het einde der tijden is niet iets dat bepaald wordt door de rampen die plaats vinden en de schrik die we ondervinden. Dat is ons gevoel. Begrijpelijk. We zijn net als alle andere mensen.
Maar we  moeten ons er niet door laten meeslepen, want wat er ook gebeurt: het rijk van God komt alleen maar dichterbij. En dat is niet de totale instorting, maar de overwinning van Gods liefde die aan het kruis van Christus begonnen is.
Betekent dat we de terroristische aanslag als in Parijs me schouder ophalen bekijken omdat het toch niks meer uitmaakt want het rijk van God is nabij?

prayforparis2015Nee, absoluut niet. In de eerste plaats hoort bij de komst van het rijk van God meeleven met de slachtoffers en de nabestaanden. Want liefde heeft het laatste woord. Als we geen liefde en barmhartigheid tonen voor de getroffenen en niet openlijk protesteren tegen het kwaad dat hen treft, hebben we absoluut niet begrepen wat bedoeld wordt met: de liefde van God heeft het laatste woord.
Het betekent óók er op toe zien dat kwaad niet leidt tot groter kwaad omdat onschuldige personen en groepen worden aangewezen en vervolgd. Doe niet mee aan het verwerpelijk gedrag van hen die zondebokken zoeken.
Verder moeten we met juist nú met extra kracht en volharding werken aan verbroedering tussen mensen van verschillende religies, culturen, afkomst.
Belangrijk is dat wij als christen voorop liefde en gerechtigheid beoefenen. We moeten niet toestaan dat haat gevoed en gekoesterd wordt.
Tegenover de kwaaddoeners als terroristen die een wereld vertegenwoordigen die voorbij is, moeten we de mensen van het rijk van de toekomst zijn die met opgeheven hoofd het kwade overwinnen door het goed.
Laten we niet cynisch op onze plek blijven zitten als christenen. Laten we in het aangezicht van kwaad en terreur vredelievend handelen. Met elke daad en elke stap zullen we dan ervaren dat het kwade geen toekomst heeft. Maar in de daden van liefde die we doen, breekt het rijk van God al aan.
Laten we geen voedsel geven aan angst en moedeloosheid. Laten we opzien naar het kruis van onze Heer en telkens vol hoop verder gaan, gelovig en moedig.
Wetend dat het einde allang begonnen is, en dat het rijk van God met elke dag, elk uur, elke minuut, elke seconde dichter bij komt. Geen tijd te verliezen dus om vrede te stichten, lief te hebben en te bidden. Ja, laten we vooral ook het bidden niet vergeten. Dat is ons sterkste wapen tegen de angst en de waanzin. Amen

Pastoor Martin Los

Overweging tijdens de Avondwake voor pastor Jan Kouijzer s.m. op donderdagavond 12 november 2015

Schriftlezing tijdens de Avondwake:  Brief van Paulus aan de Filippenzen 4:4-9 

Verheug u altijd in de Heer. Nog eens: verheug u! Uw vriendelijkheid moet bij alle mensen bekend zijn. De Heer is nabij. Wees niet bezorgd, maar laat al uw wensen bij God bekend worden door te bidden en te smeken en door een dankgebed te zeggen. En de vrede van God, die alle begrip te boven gaat, zal uw hart en uw gedachten bewaren in Christus Jezus. Tenslotte, broeders en zusters, blijf aandacht besteden aan al wat waar en edel is, rechtvaardig en rein, beminnelijk en aantrekkelijk, aan al wat deugd heet en lof verdient. En breng in praktijk wat u geleerd en overgeleverd is, en wat u van mij hebt gehoord en gezien. Dan zal de God van vrede met u zijn.

“Uw vriendelijkheid zij alle mensen bekend” schrijft de apostel Paulus aan zijn medechristenen.  Deze woorden zijn pastor Jan Kouijzer op het lijf geschreven. Zo heb ik hem zelf al sinds 1989 mogen kennen.
Wie je ook hoort, heeft het over zijn vriendelijkheid, gevoegd bij zijn trouw, eenvoud, bescheidenheid en toewijding. En terecht.
Nu hij zo plotseling uit ons midden is weggevallen, en onze gedachten steeds naar hem uitgaan, rijst steeds meer voor ons oog het beeld op  van een door en door vriendelijke, trouwe, toegewijde pastor.
Zo zullen we hem ook herinneren en over hem spreken tegen anderen en jongere generaties die hem niet gekend hebben.

Na het vertrek van pastoor Batenburg had niemand erop gerekend dat er gezien het priestertekort op korte termijn een nieuw pastoor zou komen. Vrijwilligers hadden zich helemaal ingesteld op een pastoorloos tijdperk. Ze waren er klaar voor om allerlei pastorale taken met elkaar uit te voeren: uitvaarten leiden, avondwakes, woord&communievieringen. Men probeerde van de nood een deugd te maken. Met veel idealisme ging die visie gepaard. Ze deed de harten sneller kloppen.

En toen kwam daar opeens toch een nieuwe pastoor. Een pater. Een Marist. Hij was twintig jaar pastoor geweest niet ver van hier in Uithoorn maar in een ander bisdom. Met zijn medebroeders had hij wel eens tochtjes door de omgeving gemaakt. En toen hij ooit met één van hen op de Brink in Haarzuilens een biertje zat te drinken, had hij gezegd: hier zou ik nou wel pastoor willen worden.
Een paar jaar ging voorbij. Toen kwam de parochie van H. Willibrord vacant in Vleuten. Meteen vroeg Jan aan zijn overste of die niet contact op wilde nemen met het aartsbisdom. De bisschop was blij met dit geschenk uit de hemel. De benoeming kwam snel tot stand.
Niemand in de parochie had daar op gerekend. Men reageerde wat onwennig. Jan voelde die situatie heel goed aan.
In het begin heeft pastor Kouijzer het in de Willibrordparochie niet altijd even gemakkelijk gehad maar dank zij zijn vriendelijkheid won hij al snel de harten van de mensen. En dat is zo gebleven.

Zijn populariteit groeide door de jaren. Dat bleek op vele manieren. Maar vooral bij zijn 40-jarig priesterjubileum in 2005. Wat een groot en mooi feest was dat! Hij die weinig voor zichzelf vroeg, genoot daar enorm van.
Het werd enorm op prijs gesteld dat hij na zijn emeritaat in de parochie bleef wonen, en ook daarna zijn priesterlijke taken op verzoek van pastoraal team, bestuur en parochianen bleef uitvoeren, de Missen in de kerk en de uitvaartdiensten.
Zo kwam het dat ook  zijn 50-jarig priesterjubileum een half jaar geleden door de parochie feestelijk werd gevierd om de pastor te bedanken.

Toen kon niemand bedenken dat de pastor die vitaal oogde en zelf het gevoel dat hij nog jaren meekon, een half jaar later plotseling uit deze wereld en uit deze parochie en uit deze kerk zou worden weggeroepen. Des te dankbaarder zijn we dat we Jan op zijn feest uitvoerig konden bedanken.

“Uw vriendelijkheid zij alle mensen bekend”. Jan’s vriendelijkheid en trouw ís bij alle mensen bekend. En dat blijft vanaf nu zo.
Hij die door zijn liefde tot de Heer heel veel bereikt heeft, zal nu in de hemel bij God ook nog veel kunnen betekenen voor ons.
Het is net alsof een goddelijk glans door het beeld dat we van hem bewaren, binnenvalt in onze harten. Alsof de persoon van Jan transparant wordt zoals de heiligen in de glas-in-loodramen om ons heen.

volle Willibrordkerk bij de avondwake voor pastor Jan Kouijzer

volle Willibrordkerk bij de avondwake voor pastor Jan Kouijzer

Maar als we Jan danken om zijn vriendelijkheid, eenvoud en loyaliteit en trouw, dan betékent dat dat we in hem heel belangrijke menselijke waarden ontdekt hebben en die zijn gaan beminnen.
Dat houdt vanzelf een opdracht voor ons in om zelf ook zo proberen te leven. Want deze waarden zoals zijn vriendelijkheid verwijzen naar zijn Heer, naar Jezus.
Niet alleen door zijn zeer gewaardeerde preken, maar vooral ook door zijn leven verkondigde Jan het Evangelie van Gods liefde.
Als we Amen zeggen op die preek die Jan’s leven is, wil dat ook zeggen dat we zelf aan de slag gaan met die waarden van vriendelijkheid en eenvoud en trouw.
We moeten pastor en collega Jan nu missen, maar zijn geest hoeven we niet te missen. We kunnen in zijn geest verder leven, persoonlijk en als gemeenschap rond de kerk hier en als parochie. Dan zullen we in gedachten Jan’s goedkeurend zien knikken vanuit de hemel zoals de heilige Willibrord hier vriendelijk op ons neer ziet, op ons en al ons soms kleinmenselijk doen en laten.

Als een profeet zoals Elia in de Bijbel zijn einde voelde naderen, wierp hij zijn mantel over zijn schouder achter zich. De leerling die zijn mantel uit de lucht opving, moest zijn taak voortzetten.
Zo voelt het ook nu. Jan heeft zijn mantel achter zich geworden. Het is de vraag of en wie en hoe we die mantel, die opdracht aan ons, die geestelijke erfenis, oppakken. Vol heimwee naar vroeger? Of met passie voor de kerk in deze tijd. En met een blik op de toekomst hoe we door vriendelijkheid en eenvoud en trouw de kerk mee kunnen opbouwen voor de toekomst en de komende generatie.
Als “onze vriendelijkheid bij alle mensen bekend is” hoeven we daar geen zorgen over te maken. Dan gaat het lukken met Gods hulp en Jan’s voorspraak.

Jan is plotseling gestorven in zijn woning bij Huize Alenvelt op de vrijdagavond. Hij was even bij zijn bureau weggelopen. Op zijn bureau trof ik zaterdagmorgen in alle vroegte de Bijbel opengeslagen, een blad met handreikingen voor de preek van de zondag en een zangbundel.
Er waren nog geen notities. Als die er wel waren geweest had ik ze zonder meer gebruikt afgelopen zondag hier in de kerk en in de kapel bij de zusters. Jan maakte graag werk van zijn preken.
Deze laatste preek heeft hij niet meer kunnen opschrijven. En dat hoeft ook niet. Want heel zijn leven is nu een preek, is Evangelie dat in hem handen en voeten heeft gekregen, is Woord dat vlees geworden is.
Zijn leven zelf is nu een preek, één die we nooit zullen vergeten: “Uw vriendelijkheid zij alle mensen bekend”.
Het is nu Jan die zelf zo tot ons spreekt en zal blijven spreken. Alsof de woorden van Paulus ook de zijne zijn: “En breng in praktijk wat u geleerd en overgeleverd is, en wat u van mij hebt gehoord en gezien. Dan zal de God van vrede met u zijn”. Amen

Pastoor Martin Los