Preek op de 7e zondag van Pasen 13 mei 2018 Mariakerk en Willibrordkerk

‘Opdat zij één mogen zijn, zoals wij’ 1)
Lieve zusters en broeders, Jezus bad tot God, de Vader, voordat hij zijn lijden op zich nam en zijn leven ging geven voor de wereld, dat zijn volgelingen één zouden zijn.
Na zijn Hemelvaart bleven de leerlingen alleen achter. Zouden ze niet uit elkaar vallen? Zouden ze niet gaan strijden wie onder hen het meest te vertellen had? Hoe gemakkelijk vallen gemeenschappen niet uit elkaar door conflicten en menselijk onvermogen. Godsdienstige gemeenschappen niet uitgesloten.
Tot nu toe was Jezus zelf de bindende factor geweest. Hij had twaalf leerlingen uitgekozen. Ze waren als groep bij elkaar gebleven. Als ‘de twaalf’. Dat was heel bijzonder.
Het getal twaalf was niet zomaar een aantal. Het zinspeelde op de twaalf stammen van Israël, het volk van God waarin Hij woonde. Een nieuw volk van God verzamelde Jezus om zich heen. Met de keuze van zijn twaalf apostelen had Jezus grote verwachtingen gewekt. Twaalf is op zich al een bijzonder getal omdat het bestaat uit drie maal vier. Drie staat voor het hemelse, het goddelijke en vier voor het aardse, het menselijke. Twaalf staat dus voor God die woont te midden van zijn volk. Een goddelijke eenheid van mensen.
Jezus gebed tot de Vader om eenheid toont zijn vurige verlangen dat ook na het offer van zijn leven aan het kruis zijn volgelingen één zouden zijn. Ja, juist door het offer van zijn leven uit liefde voor zijn volgelingen en voor allen die in hem zouden geloven.
Dat is heel belangrijk voor ons en voor heel de kerk als we spreken over eenheid. Want er zijn vele vormen van eenheid. Een dictatuur is ook een eenheid omdat alle kritiek in de kiem gesmoord wordt. Maar echte eenheid kan nooit op gespannen voet met vrijheid staan. En uniformiteit is ook een eenheid, maar dat gaat ten koste van de diversiteit en alle persoonlijke talenten. Is dat wat Jezus onder de eenheid verstaat waarvoor Hij bidt?
“Heilige Vader, bewaar in uw naam hen die Gij mij gegeven hebt, opdat zij één mogen zijn’. Hij voegt er aan toe: ‘zoals wij’. God is de liefdevolle eenheid waarin de drie personen, Vader, Zoon en Heilige Geest, in volkomen vrijheid elkaar in liefde zijn toegewijd.
Het is deze eenheid in volledige vrijheid die Jezus zijn volgelingen – het nieuwe Godsvolk – toewenst. Het is de eenheid van de goddelijke liefde.
Na zijn Hemelvaart vullen de leerlingen de opengevallen plaats van Judas in. Zij hebben begrepen dat het twaalftal hersteld moet worden. Door gebed en loting uit een tweetal. Mattias 2) wordt verkozen. Het twaalftal is weer gered. Geen onderlinge strijd van partijen. Eenvoudigweg een gebed en het lot om menselijke willekeur of streven naar macht uit te sluiten.
Zo hoort het in de kerk toe te gaan. Geen eenheid zonder dat Jezus zelf centraal staat. Geen eenheid zonder dat de liefde van God daarin voelbaar en zichtbaar is. Hoe vaak vergeten we dat in de kerk. Terwijl het daar juist om zou moeten gaan.
Ik verbaas me telkens weer er over hoe hard we in de kerk over elkaar kunnen oordelen. We moeten daar nooit genoegen mee nemen. Maar natuurlijk niet door met gelijke munt terug te betalen en even hard te oordelen zoals ook vaak gebeurt.
“God is liefde” schrijft Johannes “wie in de liefde woont, woont in God en God is met hem’ . Het is deze eenheid waarvan Jezus tot de Vader bidt dat zijn volgelingen en zijn kerk die zouden mogen beleven. Het is deze wijze waarop God de kerk leidt en bewaart als zijn volk.
Meningsverschillen zullen er altijd in de kerk zijn. Doordat er verschillende belangen spelen. Doordat we als mensen allemaal verschillend zijn. Doordat we zaken vanuit een verschillend gezichtspunt bekijken. Doordat we vaak ook beperkt zijn in onze kennis. Daarom is de liefde zo belangrijk en respect voor de ander. Een liefde die begint bij het geloof in Jezus, in God de Vader, en in de Heilige Geest.
Dan zullen ook conflicten overwonnen kunnen worden. Op zo’n manier dat de eenheid erdoor gesterkt wordt. Want conflicten zijn geen teken dat de boel uit elkaar gaat vallen, maar dat er een stap voorwaarts gezet moet worden.
Laten we allemaal als mensen die oprecht verlangen als kinderen van God te leven de eenheid in de kerk bewaren door elkaar lief te hebben. Zoals Johannes ons aanbeveelt: “Vrienden, nooit heeft iemand God gezien, maar als wij elkaar liefhebben, woont God in ons en is zijn liefde in ons volmaakt geworden’ 3)
We hebben daarbij ook een enorme steun en een geweldig voorbeeld voor ogen. Dat is Maria. We staan in deze meimaand bijzonder stil bij haar betekenis voor ons als gelovigen en voor heel de kerk. Een van haar namen is: moeder van alle gelovigen, moeder van de kerk. Als we haar voor ogen houden, dan kunnen we elkaar niet buitensluiten of krenken.
Laten we niet vergeten dat Johannes die zo aanstekelijk over de liefde van God spreekt, dezelfde was die Maria bij zich nam, toen Jezus vanaf het kruis zei: ‘Zoon, zie uw moeder’. Als wij zoals Johannes Maria bij ons in huis nemen, zal de liefde van God er bloeien. Amen

pastoor Martin Los
1) Evangelie van deze zondag: Johannes 17:11-19
2) 1 lezing: Handelingen der apostelen 1:15-26
3) 2e lezing: I Johannes 4:11-16

Preek op het hoogfeest van de Hemelvaart van de Heer 10 mei 2018 Mariakerk

“Gaat uit over de hele wereld en verkondigt het Evangelie aan heel de schepping’ 1)
Lieve zusters en broeders, deze woorden van Jezus voor zijn hemelvaart roept herinneringen op aan de het scheppingsverhaal. Als God de mens geschapen heeft, zegt Hij: “weest vruchtbaar en wordt talrijk, bevolkt de aarde”.
Met Pasen, met de dood en de verrijzenis van de Heer is een nieuwe schepping aangebroken.
We moeten de Hemelvaart van de Heer dus in z’n verband zien. Het gaat niet om een mysterie op zich waar we ons op blind staren of waarvan we vinden dat het ons volkomen boven de pet gaat.
De Hemelvaart van de Heer is onmiddellijk verbonden met ons eigen leven als gelovigen in deze wereld. Door het geloof in Jezus Christus zijn we nieuwe mensen geworden, een nieuwe schepping. Die nieuwe schepping mag floreren. Ze is geroepen tot bloei en om goede vruchten voor te brengen.
Dat Jezus aan de ogen van zijn leerlingen onttrokken wordt, betekent niet dat Hij hen verlaat. Hij geeft hen nu de ruimte om invulling te geven aan hun geloof en hun verlangen om als kinderen van God te leven. Ze mogen nu ook het geloof en het goede, eeuwige leven door geven in deze wereld.
Om het met de woorden van de apostel te zeggen: ‘leidt een leven dat beantwoordt aan de roeping die je van God ontvangen hebt, in alle deemoed en zachtheid, in lankmoedigheid, liefdevol elkaar verdragend’ 2)
De Hemelvaart van onze Heer wil zeggen dat Hij volledig achter ons staat en met ons meewerkt.
We zouden ons volkomen verkijken op de betekenis van Hemelvaart als we met open monden van verbazing naar de hemel zouden blijven staren om Jezus als het ware in het oog te houden. Het gaat erom dat we vol verlangen voor ons uit kijken en een wereld van mogelijkheden voor ons zien liggen om van het nieuwe leven dat God ons door het Paasgeloof schenkt, te genieten. Jezus Christus geeft ons de vrijheid en de verantwoordelijkheid om dat nieuwe leven te verkennen en de ongekende mogelijkheden ervan te onderzoeken en te genieten.
In de beeldende taal van de bijbel wordt dit uitgedrukt met: “in mijn Naam zullen zij duivels uitdrijven, nieuwe talen spreken, slangen opnemen. Zelfs als ze dodelijk gif drinken zal het hun geen kwaad doen, en als ze zieken de handen opleggen zullen dezen genezen zijn” 3).
De Hemelvaart van de Heer vieren is dus het tegendeel van met onze handen in de schoot gaan wachten tot Christus wederkeert of dat hij zoals de leerlingen Hem vragen eindelijk ‘ het koninkrijk Gods herstelt voor zijn volk’. We moeten juist zelf aan de slag gaan. Als ondernemers van het geloof. Wanneer we vol vertrouwen en als biddende mensen het initiatief nemen zullen we ontdekken dat de Heer met ons is. En dat zoals de evangelist Markus vertelt: ‘de Heer met hen meewerkte en hun kracht schonk aan het woord door de tekenen die hen vergezelden’.
Oog krijgen voor de Hemelvaart van onze Heer is oog krijgen voor zijn aanwezigheid in ons leven en in deze wereld. Overal de glans van zijn aanwezigheid in zien. Altijd vol hoop, altijd vervuld van liefde voor de mensen en de wereld, omdat ze Gods wereld en Gods mensen zijn.
Het begint er mee dat we ons eigen leven en in onze eigen omgeving met nieuwe ogen gaan zien. Als we meteen beginnen met de oorlogen in de wereld, de grote armoede, de honger, zullen we meteen moedeloos worden. Maar begin in de eigen omgeving, wat binnen de eigen mogelijkheden ligt, dan gebeurt er meteen iets waar we dan ook nog eens blij mee mogen zijn. Daardoor gesterkt zullen we ook hoopvoller zijn ten aanzien van de grote problemen in de wereld.
Op de zesde dag schiep God de mens en sprak uit: “weest vruchtbaar, bevolkt de aarde en wordt talrijk’ Op de zevende dag rust God. Rust moeten we niet opvatten als niks doen, maar als genieten van het werk van zijn handen. Er plezier in hebben.
Zo zijn wij door het geloof in de dood en de verrijzenis van Christus een nieuwe schepping. Hij heeft ons de opdracht gegeven om het nieuwe leven dat hij ons door het geloof schenkt, te beleven. De Hemelvaart van Jezus wil zeggen dat Hij nu ervan geniet dat zijn taak op aarde is volbracht. En Hij geniet ervan dat wij zijn zending uitvoeren en de kracht van zijn leven ervaren en ons er erover verheugen. Totdat ook wij eindelijk in zijn rust ogen binnengaan.
Want zoals het lied zegt: ‘Sta op! – Hij gaat al voor ons uit, de schoot van ’t graf ontkomen. De morgen is vol nieuw geluid, – werp af uw boze dromen. Waar Hij, ons Hoofd, is voorgegaan, is voor het lichaam nu vrij baan naar een bestaan volkomen’. Amen

(c) Pastoor Martin Los
Schriftlezingen tijdens de eucharistie bgv het Hoogfeest van de Hemelvaart van de Heer (Jaar B): 
1) 1e lezing: Handelingen der apostelen 1:1-11
2) 2e lezing: Efeziërs 4:1-13
3) Evangelielezing: Marcus 16:15-20
afbeelding: Hemelvaart, Bamberger Apokalypse (detail)