Ze bewaarde al deze woorden in haar hart

Homilie tijdens de eucharistie b.g.v. de tijdelijke professie van zr. Marie Madeleine op zaterdag 3 februari 2018 in de kapel van het monasterium van de Sacramentinen in Halle B.

Eerwaarde moeder overste en medezusters, collega priesters, ouders en broers van de novice, geachte genodigden en andere aanwezigen, lieve zr. Marie Madeleine,
nadat de herders waren gekomen om het kind Jezus te vinden in de kribbe en vertelden wat ze van de engel hadden gehoord ‘bewaarde Maria bewaarde al deze woorden in haar hart.’ 1)
Speciaal vanwege deze woorden heb jij dit Evangelie voor deze viering uitgekozen. Als je goed naar deze woorden luistert, dan wordt je zelf stil en hoor je als het ware Maria luisteren naar haar eigen hart. Naar de woorden die ze daar hoort. In dat hart waaronder kort te voren nog haar kind lag in haar schoot. Het woord van God dat vlees geworden is. Dat kind ligt nu in de kribbe, ze voedt en kleedt het. Over veertig dagen zullen ze hem in de tempel aan God toewijden. Na de geboorte van haar kind blijft haar hart vervuld met wat over dit kind gezegd wordt. Zo groeit ze in geloof in het mysterie dat God in de wereld gekomen is om de mensheid te verlossen.
Zo ziet ze haar kind opgroeien en overweegt ze “het geheim” dat ze in zich draagt. Dat ze de gezegende onder de vrouwen is. Daardoor groeit ze ook in besef dat ze zelf een echt kind van God is. Ze klopt zichzelf niet op de borst. Maar ze overdenkt wat er gebeurt als een groot mysterie. Ze groeit mee. Daardoor is ze op belangrijke momenten bij haar Zoon, in zijn leven, lijden. Ze is bij de apostelen na zijn verrijzenis en als de Heilige Geest wordt uitgestort over allen. Wie dicht in de buurt is van Maria is dicht in de buurt van de Heer. Zo is zij voor ons de verpersoonlijking van de wijsheid die zoals het Spreukenboek zegt: van voor de schepping voor Gods aangezicht speelt en hem eeuwig vreugde geeft. 2). Een van haar titel is:  zetel van wijsheid.

Lieve zr. Marie Madeleine, als jij je nog jonge leven overziet – je bent geen kind meer, maar een volwassen vrouw – dan zul je ook verwonderd zijn over de weg die God met jou gaat. Het feit dat je vandaag hier je tijdelijke professie doet, is beslist geen resultaat van carrièreplanning. Je hebt gaandeweg een roeping gevoeld, waarvan je eerst nog niet wist wat het was – dat het een roeping was – en toen je zelf tot die ontdekking kwam, was het nog maar de vraag of anderen die roeping in jou herkenden en erkenden. Dat is allemaal, ook tot je eigen verwondering positief uitgevallen. En je bent echt met je roeping meegegroeid. Door je eigen ontwikkeling, je liefde voor de kerk en voor de liturgie. Eerst in Leerdam, daarna wat meer op eigen benen in Leidsche Rijn/Vleuten/De Meern. En vooral hier in het Monasterium kon je roeping zich verder ontwikkelen. Na drie jaar voorbereiding en zorgvuldig overwegen ben je nu gereed om je tijdelijke professie te doen. Je hebt je daar de laatste maand heel bewust in stilte op voorbereid. Dagelijks heb je mij je meditaties naar aanleiding van de teksten die je ter overweging waren gegeven, gemaild. Vervuld van het mysterie van je roeping heb je alles overdacht. Geluisterd naar de stem van je hart die alle woorden overpeinsde zoals Maria. Zo ben je toegeleefd naar deze dag, begeleid door de gebeden van de je medezusters, de geloofsgemeenschap hier, door je ouders en vele anderen.
Dat mediteren van het grote geheim van God die jou roept tot dit religieuze leven, met je eigen volledige instemming, is na vandaag niet afgelopen. Alsof je geslaagd bent voor iets. Het is een oefening geweest en voorbereiding op een verder leven met dat geheim.
Je verbindt je aan de congregatie en je medezusters die hetzelfde geheim in hun hart koesteren, tot een leven dat helemaal in dienst wil staan van het mysterie van Christus’ aanwezigheid in de eucharistie en het Allerheiligst sacrament vervuld van liefde voor Maria niet van de zijde van haar Zoon week.
De geloften die je aflegt, van armoede, gehoorzaamheid en zuiverheid, – en die je goed hebt overwogen en geoefend de afgelopen tijd zijn bedoeld om je helemaal te richten op de liefde van de Heer. Armoede die maakt dat je zonder zorgen bent, maar in God en de navolging van Jezus je onuitputtelijke rijkdom vindt. Gehoorzaamheid, die maakt dat jouw wil ontlast wordt waardoor je alle tijd krijgt om het geheim van de Heer in je hart en in ons midden als bron van vreugde en zin van je leven te beleven en opgewekt en dienstbaar te zijn. En de zuiverheid is niet een afwijzing van andere mensen, maar stelt je in staat juist door de band van liefde met Christus open te staan voor alle mensen, door voor hen te bidden op een volstrekt belangeloze wijze.
Het ligt allemaal besloten in wat Lukas zegt over Maria: “die al deze woorden bewaarde in haar hart”.

Maria wordt met vele titels geëerd. Eén hoorden we zo-even al: zetel van wijsheid. Een andere titel is: Ark van het verbond. In de ark in het heiligdom van de tempel werden de tien geboden bewaard, de woorden waarmee God een verbond met zijn volk sloot.
Maria bewaarde ook het Woord van God in zich als het Kind in haar schoot en daar alles wat over hem gezegd werd te bewaren in haar hart.
Die ark was van hout. Een houten kistje. Maar het hout was met goud bekleed. Van buiten en van binnen. Waarom was het eigenlijke materiaal van de ark van hout, en niet bijv. Marmer of puur goud? Hout komt van een boom. Een boom groeit.
Als wij de woorden van God in ons hart bewaren en eruit leven, groeien we als kinderen van God. Geloof is niet star en statisch, maar doortrokken van leven. Goud aan de buitenkant wil zeggen dat het geheim niet kan worden aangetast door bederf zoals goud niet kan roesten en vergaan. En van binnen is de ark bekleed met goud om te zeggen dat ze ook niet aangetast kan worden door wat binnen in een mens is aan verkeerde gedachten. Je wordt innerlijk steeds vernieuwd en gezuiverd door te luisteren naar het Woord dan in je is.
Moge jij, zr. Marie Madeleine zo een blijde zuster en een vrolijk kind van God zijn. Moge jij groeien en bloeien in je roeping en tot heil en zegen zijn van velen door je biddend luisterend leven. Moge je zich welkom voelen in deze gemeenschap van de Sacramentinen in Halle, die zich toeleggen op altijddurende aanbidding van de Heer in het Heilig Sacrament en de devotie tot Maria die daarmee verbonden is. Geloofd zij onze Heer Jezus Christus. Amen.

© Martin Los, pastoor

1) Evangelielezing in de eucharistie b.g.v. de professie: Lukas 2:15-19
2) 1e lezing: Spreuken 8:22-31
3) zr. Marie Madeleine,

Hoe dichter bij Maria, hoe dichter bij Jezus, hoe dichter bij onszelf en elkaar

Preek op het Hoogfeest van Onze Lieve Vrouw ten Hemelopneming op 12/13 augustus 2017 in de Mariakerk en de Willibrordkerk

We eren vandaag Maria en we scharen ons zo in de rij van de generaties die Maria zalig geprezen hebben en nog zullen doen zoals zijzelf uitjubelde *). We eren haar als moeder van de Heer. Maria is onafscheidelijk verbonden met de naam van Jezus en de naam van Jezus is onlosmakelijk verbonden met haar.
De eer die Maria men in sommige tijden aan haar gaf, zette haar op zo’n hoge troon en zo’n grote afstand dat men een beetje uit het oog verloor dat zij tijdens haar leven een spontane jonge vrouw was, vol levenslust, aanstekelijk in heel haar doen en laten. We hebben er nu veel meer oog voor dat Maria een echt mens was, een vrouw van vlees en bloed.
Dat is nodig. Want Maria is als geen ander in staat ons dicht bij Jezus te brengen, omdat zij zelf heel dicht bij hem was vóór zijn geboorte, tijdens zijn aardse leven, en nu in de hemel. Dus hoe dichter Maria bij ons is, als echt mens, hoe dichter wij bij haar kunnen zijn en hoe dichter we dóór haar bij Jezus kunnen zijn. En hoe dichter wij door haar bij Jezus zijn, hoe dichter wij allemaal bij elkaar zijn omdat zij ons verbindt als moeder van alle gelovigen.
Wat over haar verteld wordt in de Evangeliën gaat dus ook ons aan. Het eerste wat we over Maria horen is dat een engel haar begroet: ‘Wees gegroet, Maria vol van genade, de Heer is met u’. Hij kondigt Maria aan dat zij de moeder van de Heer mag worden. En nadat zij zich spontaan bereid verklaard heeft, al heeft ze geen idee hoe, gaat ze onmiddellijk op reis naar haar veel oudere nicht Elisabeth die in het bergland woont. Want de engel heeft gezegd dat Elisabeth al in haar zesde maand is. ‘Ze heeft hulp nodig in deze laatste weken voor de bevalling heeft Maria gedacht. Even spontaan als Maria ‘ja’ tegen de engel heeft gezegd, toont ze zich bereid Elisabeth te helpen, nog zonder dat haar nicht een beroep op haar heeft gedaan.
Op het moment dat die twee vrouwen elkaar in de armen vallen, worden ze overweldigd door blijdschap. De één zichtbaar in verwachting, de ander zich nog afvragend wat er met haar aan de hand is, Maar ze is verwonderd dat Elisabeth haar geheim kent en bevestigt: ‘Jij bent de gezegende onder de vrouwen en gezegend de vrucht van uw schoot’. Het is een uitzinnige vreugde die de twee vrouwen delen.
Het is een prachtig voorbeeld van hoe vreugde en klaar staan voor elkaar heel goed samen kunnen gaan. Ja, elkaar versterken. Het stelt aan ons de vraag hoe we die vreugde opnieuw kunnen ontdekken en ervaren. Dat we openstaan voor de tegenwoordigheid van God zonder onze wenkbrauwen te fronsen en een ernstig gezicht te trekken en te zuchten of te gaan discussiëren zonder iets te doen, of ons te generen.
Hoe kunnen we weer blij zijn dat we iets voor God mogen betekenen en trots zijn op ons geloof. Het stelt ons ook de vraag hoe we niet in de eerste plaats aan onszelf denken, maar dat we voor anderen klaar staan en samen in elkaars vreugden delen.
Het is belangrijk dat we de oorspronkelijke bedoeling van geloof en de beleving ervan steeds opnieuw zien en erdoor geraakt worden. Want in de ontmoeting van Maria met de engel Gabriel en in de ontmoeting van Maria en Elisabeth zien we de twee kanten van het geloof, spontaniteit en verwondering naar God toe en dienstbaarheid en vreugde naar de ander toe.
We mogen er geen genoegen mee nemen als in onze kerk en in de eigen geloofsgemeenschap en in eigen leven deze eigenschappen naar de achtergrond verdwijnen. Niet alleen wordt onze manier van geloven er vreugdeloos en onvruchtbaar door, maar ons geloof verliest ook zijn aantrekkelijkheid voor anderen erdoor.
Maria verbindt ons met Jezus die de bron van onze vreugde is omdat ze ons direct, zonder omwegen, met Gods liefde in aanraking brengt. Maria verbindt ons met elkaar omdat zij als eerste geloofde en daardoor moeder van alle gelovigen is.
En ze verbindt ons met onszelf, onze eigen ziel. Wij mensen kunnen soms niet bij onszelf komen. Alsof we in een cocon zitten. We willen graag iets, maar tegelijk voelen we ons onmachtig. Dan geven we het op. Maar door Maria ontdekken we wat een grote behoefte we hebben aan vreugde, aan hoop, aan spontane bereidwilligheid voor elkaar klaar te staan. Ons hart gaat er van verwachting sneller bij kloppen. Zij leert ons te aanvaarden dat we altijd kunnen groeien zoals kinderen. We hoeven niet in één klap die mooie mensen te zijn die we graag zouden willen zijn. Dat kan ook stap voor stap gaan.

Als we Maria eren als de moeder van Jezus die hij een ereplaats naast zich in de hemel en in zijn rijk heeft gegeven, dan wil ook zeggen dat zij nog steeds diezelfde betekenis heeft, en dat ze nog steeds diezelfde macht heeft om ons te inspireren en om te vormen en bij te staan. In Maria zien we een mensenkind en een volmaakt kind van God. Ze is hoe we allemaal zouden willen zijn. Wat fijn als we eigenschappen van haar in onszelf en in de ander mogen ontdekken, koesteren en tot bloei brengen.
We mogen ook leven vanuit de hoop dat we eens onszelf zullen mogen zien met de ogen van Gods liefde zoals hij Maria altijd heeft gezien. Want de tenhemelopneming van Maria is ook een belofte dat wij ons leven ooit voltooid mogen zien in de hemel bij God. Zoals de apostel Johannes heeft gezegd: ‘Eens zullen wij God zien zoals Hij is, omdat we aan Hem gelijk mogen zijn’**). Maria leeft al in de eeuwige vreugde en verrukking. Ze is ook in staat ons hart sneller te doen kloppen als het gaat om onze toekomst en van heel de wereld. Amen

(c) Martin Los

*) Evangelielezing op dit feest: Lukas 1:39-56
**) ! Johannes I Johannes 3:2
***) Ikoon van het Ontslapen van Maria. Feest van Onze Lieve Vrouw ten Hemelopneming (titel van de Mariakerk in De Meern)