Aanstekelijke vreugde van Maria en Elisabeth

Preek op het hoogfeest van Onze Lieve Vrouw ten Hemelopneming 15 augustus 2018 in de kerk van O.L.V. ten Hemelopneming in De Meern

“Gij zijt de gezegende onder de vrouwen en gezegend is de vrucht van uw schoot” 1)
Lieve zusters en broeders, dagelijks zeggen we het Elisabeth in haar ontmoeting met Maria, na, soms meerdere keren per dag: ‘Gij zijt de gezegende onder de vrouwen”. Wanneer je alle mensen die deze woorden uitspreken over de hele wereld tegelijk zou kunnen horen spreken, zou je een zee van mensen horen, een geluid van duizenden voetbalstadions tegelijk, een wereldwijde wave door de wereld en door de geschiedenis, ononderbroken : ‘Maria, Gij zijt de gezegende onder de vrouwen en gezegend is de vrucht van uw schoot.’.
En zo zal het blijven doorgaan, want Maria zelf – vol van wonder, dat zij de Verlosser van de wereld mag baren – roept in haar antwoord uit: “vanaf heden prijst elke generatie mij zalig omdat Hij die machtig is zijn wonderwerken aan mij deed”. Maria kan haar geluk niet op. Haar geluk is dat ze alle mensen gelukkig mag maken door haar Zoon.
Want dáár het om. Wij prijzen Maria niet gelukkig omdat haar iets ongelofelijk moois overkomen is waarom iedereen haar bewondert en zelfs jaloers op haar is. Zoals iemand die de jackpot in de staatsloterij wint. Haar geluk is, dat ze dit geluk aan heel de wereld mag schenken. Maria stelt niet iedereen in haar schaduw. Zij zet iedereen in haar licht. We mogen delen in het licht van haar geluk, haar vreugde, haar geloof.
Telkens mogen we onze blijdschap beleven, zoals Elisabeth, in de ontmoeting met Maria om die vreugde en dat geluk dat haar van Godswege overkwam. Daarmee prijzen we haar niet alleen om haar geluk, maar ook om óns geluk dat we door haar Jezus mogen kennen. Dat we daarvoor vervuld mogen zijn van de hoop en de liefde en het eeuwig leven dat Hij de wereld geschonken heeft.

De ontmoeting van Maria en Elisabeth is vervuld van vreugde. Vreugde is aanstekelijk. Déze vreugde helemaal, want de naam van Maria’s kind dat in haar schoot aanwezig is, zal alle mensen vreugde en energie brengen.
Paus Franciscus heeft vanaf het begin van zijn pausschap benadrukt dat de kerk vreugde moet uitstralen, dat de gemeenschap van de gelovigen in de eredienst vreugde moet uitstralen, dat ons persoonlijk geloof vreugde moet uitstralen. Het gaat tenslotte om niets minder dan de verlossing. De verlossing uit een bestaan zonder God en zonder uitzicht. Het gaat om niets minder dan de overwinning op de dood door het lijden en sterven en de verrijzenis van Jezus, om de liefde van God die Hij ons schenkt en doet voelen. Die vreugde houden we niet voor ons zelf. Die geeft ons energie om ons in te zetten voor mensen die het moeilijk hebben en ons in te zetten voor een betere wereld,
Het visioen uit de Openbaring van Johannes van de vrouw die een zoon zal baren en die uit de klauwen van het zevenkoppige monster wordt gered vertelt door die beelden hoe geen kwade macht ter wereld nog het geluk van haar moederschap van de verlosser in de weg kan staan. En hoe haar kind ontrukt wordt aan de macht van het kwade 2). We mogen in deze vrouw het volk van God herkennen aan wie de Verlosser beloofd was dat het de Verlosser zou mogen voortbrengen en verwelkomen. En daarom mogen we in dat beeld ook Maria herkennen, de moeder van de Heer.
Want er is grote vreugde om de komst van Jezus Christus in de wereld en de boodschap van heil voor alle mensen. Maar daartegenover staat het kwade in de wereld waartegenover de kerk met haar boodschap van liefde en vrede en eeuwig geluk vaak heel klein en weerloos lijkt. Denk aan de vervolging van christenen in sommige landen, kwaad van buitenaf. Maar denk ook aan kwaad van binnenuit, zoals het kindermisbruik waarvoor we ons diep schamen, nu weer in Amerika. Het gaat om verschrikkelijke feiten van meer dan vijftig jaar geleden, maar daarom niet minder pijnlijk, vooral voor hen die dit trauma levenslang meedragen. Menselijkerwijs zou de kerk allang ten ondergegaan zijn aan de macht van het kwaad van buiten en van binnen. Maar laten we nooit vergeten dat het Gods werk is en dat Hij nooit meer zal laten mislukken wat Hij begonnen is.
Daarom kunnen we met Maria en Elisabeth blij en gelukkig zijn, ook al wordt ons geloof en de boodschap die we verkondigen weersproken door kwade machten die angst aanjagen, door heel de geschiedenis heen. Laten we de vreugde niet uit angst of schaamte wegstoppen, want deze vreugde is niet een binnenkerkelijk feestje van christenen. Het is de aanstekelijk vreugde voor alle mensen Christus te mogen kennen door Maria.

We vieren dit feest van Maria op de dag waarop sinds het begin van de kerk de gelovigen het vertrek van Maria uit deze wereld gedenken. Nergens vinden we een graf van Maria. Wel van de martelaren en heiligen uit het vroegste christendom, maar van Maria niet. Dat onderstreept de overtuiging dat zij naar lichaam en ziel is opgenomen door haar Zoon in de hemel. Want– zegt Paulus – ‘Christus is opgewekt uit de doden als eersteling van hen die ontslapen zijn.’ 3) Hij is niet de enige, hij is de eersteling. Hij gaat aan het hoofd van een ontelbare menigte. Met Maria voorop. Een ereplaats voor haar. Omdat zij door het geluk dat haar ten deel viel, ontelbare mensen gelukkig mocht maken. Alle mensen die ook door het geloof nu zelf de hemel open mochten zien staan en geloven dat ook zij mogen delen in het eeuwige geluk waarin Maria ons mocht voorgaan.
“Gij zijt de gezegende onder de vrouwen en gezegend de vrucht van uw schoot”. Laten we deze groet van Elisabeth aan Maria steeds aandachtig en hartelijkuitspreken. Dan worden we dagelijks gevoed met een vreugde en energie die ons doet proeven van de eeuwige vreugde die we eens hopen te maken genieten met Maria en allen die ons zijn voorgegaan, verenigd met haar zoon Jezus Christus, onze Heer. Amen

Martin Los
1) Evangelie tijdens de Mis op dit Hoogfeest: Lukas 1:39-56
2) 1e lezing: Openbaring van Johannes 11:19;12:1-6
3) 2e lezing: Brief van Paulus aan de Korintiërs 15:20-26
Afbeelding: Beeldje van Maria ten Hemelopneming Mariakerk De Meern

De gemeenschap onderhouden (Kerkproeverij)

Preek op de 23e zondag door het jaar 10 september 2017
in de Mariakerk en Willibrordkerk

Lieve zusters en broeders, het gaat vandaag in het Evangelie *) over de kwaliteit van de gemeenschap. Hoe je met elkaar omgaat. Hoe gaan wíj met elkaar om?  Praat je over elkaar of praat je met elkaar? Vooral als je kritiek op de ander hebt.
In elk verband waarin mensen met elkaar samenleven en samenwerken is dit noodzakelijk. Want als het personeel van een bedrijf niet goed communiceert gaat dat ten koste van de productie. Maar ook in een school of een sportclub lijden de resultaten eronder als mensen achter elkaars rug om over elkaar praten.
Juist als kerk en geloofsgemeenschap moeten we heel alert zijn op de manier waarop we met elkaar omgaan. Want zelf lijden we onder onderlinge verwijdering als we over elkaar en niet met elkaar spreken. Het leidt tot teleurstelling en verdriet. Maar we kunnen ook het evangelie niet meer geloofwaardig verkondigen. Want dat gaat over liefde, vergeving, barmhartigheid, de ander hoger achten dan jezelf.
“Wees elkaar niets dan liefde schuldig’ houdt de apostel Paulus de christenen in Rome voor **). Paulus benadrukt in al zijn brieven dat de christenen en de christelijke gemeenschappen er alles aan moeten doen om zo te leven en zo met elkaar om te gaan, dat de andere mensen er door aangetrokken worden als door een magneet om Jezus beter te leren kennen. We zijn ‘schouwspelers van God’ zegt hij ergens.

Vandaag is kerkproeverij van start gegaan. Een landelijke campagne die regelmatige kerkgangers prikkelt om vrienden en bekenden uit te nodigen een viering in de kerk bij te wonen. ‘Proef eens van onze mooie kerk, van onze mooie viering, van de inspiratie die uitgaat van het Evangelie en de verkondiging. Proef eens van de goede sfeer. Proef eens iets van ons geloof en van de beleving van Gods liefde in de kerk’.
Het is een mooi initiatief. Maar iedereen voelt op zijn klompen aan dat zo’n campagne als kerkproeverij alleen maar kans van slagen heeft, als genodigden niet na een eerste kennismaking er achter komen, dat de gelovigen liefdeloos over elkaar praten en vooral negatieve kritiek op elkaar en op de leiding uitoefenen.
We mogen dus nooit genoegen nemen met afkeurend praten over elkaar. Want het is pijnlijk en teleurstellend en schaadt de gemeenschap. Maar ook staat het de opdracht van de kerk en van elke gelovige in de weg:  vissers van mensen zijn, anderen met de bevrijdende boodschap van Christus in aanraking brengen, met de liefde van God. Niet alleen over die liefde praten, maar zelf in praktijk brengen in de eigen gemeenschap. Wanneer dat niet gebeurt, mogen we elkaar daar best op wijzen. De kwaliteit van de gemeenschap hangt dus af van de open communicatie met elkaar.
Dit geldt voor de hele maatschappij. In onze tijd neemt de polarisatie enorm toe. Men maakt elkaar uit voor rotte vis in plaats van met elkaar te spreken en te luisteren naar elkaars angsten. Juist als kerk moeten we daar niet aan mee doen, maar een plek vormen waar we menselijk met elkaar omgaan.
Paus Franciscus bezoekt op dit moment Colombia. Een land dat tot op het bot verdeeld was door een burgeroorlog. Hij heeft achter de schermen geijverd voor verzoening en nu wil hij de verzoening ook concreet maken en een stap verder helpen.

De kerk is niet alleen communicatie met elkaar als mensen. De geloofsgemeenschap is ook communicatie met God. De priester begint de eucharistieviering met de wens van vrede en voorspoed: de genade van onze Heer Jezus Christus, de liefde van God en de gemeenschap (communicatio) van de Heilige Geest zij met u allen. Dat is niet een deftig soort  ‘goedemorgen’. Het is toezegging van Gods openheid en liefde naar ons allen toe.
Als gelovigen weten we dat we met God verbonden zijn; dat we altijd en overal tot Hem kunnen spreken. Maar in het bijzonder mogen we dat beleven als we samenkomen in de kerk om te bidden.
Jezus eindigt zijn oproep om niet negatief over elkaar maar met elkaar te spreken met de woorden: ‘Waar twee of drie eensgezind iets vragen, zullen zij het verkrijgen van mijn Vader die in de hemel is’.
Hoe kan God als Vader nu naar ons gebed luisteren als wij elkaar niet zouden zien staan of op elkaar neer zien. Dan zijn we zo druk met elkaar negeren dat we helemaal geen oog hebben voor de goede gaven die God  ons schenkt.
Onenigheid, partijdigheid, gebrek aan liefde, staat God als Vader in de weg om onze gebeden te verhoren. Want hij ziet ons allen als zijn kinderen in liefde aan en kent geen aanzien des persoons. God wil niets liever dan zijn gaven schenken aan ons, maar dan moeten we wel samen die gaven willen ontvangen en niet voor onszelf alleen. De kwaliteit en de kracht van ons gebed hangt dus af van de onderlinge liefde en eensgezindheid.
En tenslotte is dit ook noodzakelijk voor de ervaring dat de Heer zelf in ons midden is: ‘want waar twee of drie in mijn naam bijeen zijn, daar ben ik zelf in hun midden’. Onderlinge liefde, respect, geduld en medeleven zijn voorwaarde om Christus aanwezigheid te mogen beleven. Want daar gaat het toch om in ons leven als christenen: dat wij de tegenwoordigheid van onze Heer proeven. Uiteindelijk is dat toch ook de bedoeling van elke kerkproeverij?
Denk maar aan Psalm 34: ’tast toe en proeft hoe zoet de Heer is’
We mogen elkaar een smakelijke en geslaagde kerkproeverij toewensen. Vandaag en alle zondagen en feestdagen. Amen

(c) Pastoor Martin Los
*) Mattheus 18:15-20
**) Romeinen 13:8-10
***) logo landelijke campagne Kerkproeverij