Aanstekelijke vreugde van Maria en Elisabeth

Preek op het hoogfeest van Onze Lieve Vrouw ten Hemelopneming 15 augustus 2018 in de kerk van O.L.V. ten Hemelopneming in De Meern

“Gij zijt de gezegende onder de vrouwen en gezegend is de vrucht van uw schoot” 1)
Lieve zusters en broeders, dagelijks zeggen we het Elisabeth in haar ontmoeting met Maria, na, soms meerdere keren per dag: ‘Gij zijt de gezegende onder de vrouwen”. Wanneer je alle mensen die deze woorden uitspreken over de hele wereld tegelijk zou kunnen horen spreken, zou je een zee van mensen horen, een geluid van duizenden voetbalstadions tegelijk, een wereldwijde wave door de wereld en door de geschiedenis, ononderbroken : ‘Maria, Gij zijt de gezegende onder de vrouwen en gezegend is de vrucht van uw schoot.’.
En zo zal het blijven doorgaan, want Maria zelf – vol van wonder, dat zij de Verlosser van de wereld mag baren – roept in haar antwoord uit: “vanaf heden prijst elke generatie mij zalig omdat Hij die machtig is zijn wonderwerken aan mij deed”. Maria kan haar geluk niet op. Haar geluk is dat ze alle mensen gelukkig mag maken door haar Zoon.
Want dáár het om. Wij prijzen Maria niet gelukkig omdat haar iets ongelofelijk moois overkomen is waarom iedereen haar bewondert en zelfs jaloers op haar is. Zoals iemand die de jackpot in de staatsloterij wint. Haar geluk is, dat ze dit geluk aan heel de wereld mag schenken. Maria stelt niet iedereen in haar schaduw. Zij zet iedereen in haar licht. We mogen delen in het licht van haar geluk, haar vreugde, haar geloof.
Telkens mogen we onze blijdschap beleven, zoals Elisabeth, in de ontmoeting met Maria om die vreugde en dat geluk dat haar van Godswege overkwam. Daarmee prijzen we haar niet alleen om haar geluk, maar ook om óns geluk dat we door haar Jezus mogen kennen. Dat we daarvoor vervuld mogen zijn van de hoop en de liefde en het eeuwig leven dat Hij de wereld geschonken heeft.

De ontmoeting van Maria en Elisabeth is vervuld van vreugde. Vreugde is aanstekelijk. Déze vreugde helemaal, want de naam van Maria’s kind dat in haar schoot aanwezig is, zal alle mensen vreugde en energie brengen.
Paus Franciscus heeft vanaf het begin van zijn pausschap benadrukt dat de kerk vreugde moet uitstralen, dat de gemeenschap van de gelovigen in de eredienst vreugde moet uitstralen, dat ons persoonlijk geloof vreugde moet uitstralen. Het gaat tenslotte om niets minder dan de verlossing. De verlossing uit een bestaan zonder God en zonder uitzicht. Het gaat om niets minder dan de overwinning op de dood door het lijden en sterven en de verrijzenis van Jezus, om de liefde van God die Hij ons schenkt en doet voelen. Die vreugde houden we niet voor ons zelf. Die geeft ons energie om ons in te zetten voor mensen die het moeilijk hebben en ons in te zetten voor een betere wereld,
Het visioen uit de Openbaring van Johannes van de vrouw die een zoon zal baren en die uit de klauwen van het zevenkoppige monster wordt gered vertelt door die beelden hoe geen kwade macht ter wereld nog het geluk van haar moederschap van de verlosser in de weg kan staan. En hoe haar kind ontrukt wordt aan de macht van het kwade 2). We mogen in deze vrouw het volk van God herkennen aan wie de Verlosser beloofd was dat het de Verlosser zou mogen voortbrengen en verwelkomen. En daarom mogen we in dat beeld ook Maria herkennen, de moeder van de Heer.
Want er is grote vreugde om de komst van Jezus Christus in de wereld en de boodschap van heil voor alle mensen. Maar daartegenover staat het kwade in de wereld waartegenover de kerk met haar boodschap van liefde en vrede en eeuwig geluk vaak heel klein en weerloos lijkt. Denk aan de vervolging van christenen in sommige landen, kwaad van buitenaf. Maar denk ook aan kwaad van binnenuit, zoals het kindermisbruik waarvoor we ons diep schamen, nu weer in Amerika. Het gaat om verschrikkelijke feiten van meer dan vijftig jaar geleden, maar daarom niet minder pijnlijk, vooral voor hen die dit trauma levenslang meedragen. Menselijkerwijs zou de kerk allang ten ondergegaan zijn aan de macht van het kwaad van buiten en van binnen. Maar laten we nooit vergeten dat het Gods werk is en dat Hij nooit meer zal laten mislukken wat Hij begonnen is.
Daarom kunnen we met Maria en Elisabeth blij en gelukkig zijn, ook al wordt ons geloof en de boodschap die we verkondigen weersproken door kwade machten die angst aanjagen, door heel de geschiedenis heen. Laten we de vreugde niet uit angst of schaamte wegstoppen, want deze vreugde is niet een binnenkerkelijk feestje van christenen. Het is de aanstekelijk vreugde voor alle mensen Christus te mogen kennen door Maria.

We vieren dit feest van Maria op de dag waarop sinds het begin van de kerk de gelovigen het vertrek van Maria uit deze wereld gedenken. Nergens vinden we een graf van Maria. Wel van de martelaren en heiligen uit het vroegste christendom, maar van Maria niet. Dat onderstreept de overtuiging dat zij naar lichaam en ziel is opgenomen door haar Zoon in de hemel. Want– zegt Paulus – ‘Christus is opgewekt uit de doden als eersteling van hen die ontslapen zijn.’ 3) Hij is niet de enige, hij is de eersteling. Hij gaat aan het hoofd van een ontelbare menigte. Met Maria voorop. Een ereplaats voor haar. Omdat zij door het geluk dat haar ten deel viel, ontelbare mensen gelukkig mocht maken. Alle mensen die ook door het geloof nu zelf de hemel open mochten zien staan en geloven dat ook zij mogen delen in het eeuwige geluk waarin Maria ons mocht voorgaan.
“Gij zijt de gezegende onder de vrouwen en gezegend de vrucht van uw schoot”. Laten we deze groet van Elisabeth aan Maria steeds aandachtig en hartelijkuitspreken. Dan worden we dagelijks gevoed met een vreugde en energie die ons doet proeven van de eeuwige vreugde die we eens hopen te maken genieten met Maria en allen die ons zijn voorgegaan, verenigd met haar zoon Jezus Christus, onze Heer. Amen

Martin Los
1) Evangelie tijdens de Mis op dit Hoogfeest: Lukas 1:39-56
2) 1e lezing: Openbaring van Johannes 11:19;12:1-6
3) 2e lezing: Brief van Paulus aan de Korintiërs 15:20-26
Afbeelding: Beeldje van Maria ten Hemelopneming Mariakerk De Meern

Liefde als ruimte. Mijn preek op de 6e Paaszondag 6 mei 2018

Preek op de 6e zondag in de Paastijd 6 mei 2018 Mariakerk en Willibrordkerk

“Zoals de Vader mij heeft liefgehad, zij heb ik u liefgehad. Blijft in mijn liefde’ 1) Lieve broeders en zusters, deze uitnodiging van Jezus om in zijn liefde te blijven, raakt ons. We proeven de liefde in zijn woorden. Zijn woorden zijn liefde.
We mogen ons eraan warmen zoals we ons trouwens mogen warmen aan heel deze ontmoeting met de Heer in de eucharistie.
Maar waarom zouden we nog niet even bij stil staan bij zijn woorden als vrienden die bij het hardvuur zitten en gedachten uitwisselen.
“Blijft in mijn liefde’ zegt Jezus. Hij spreekt over zijn liefde als een soort ruimte. Een ruimte waar binnen we ons bevinden en bewegen. Een ruimte waar we uit kunnen gaan. Anders zou hij niet zeggen: ‘blijft in mijn liefde’. Het is de uitnodiging van Jezus om in zijn nabijheid te verblijven. Door naar zijn woorden te luisteren, door dankbaar te zijn voor wat Hij voor ons heeft overgehad, door te doen wat Hij ons vraagt en wat past bij degenen die bij hem willen horen. Zijn liefde vraagt erom dat wij zijn liefde beantwoorden. Kortom: dat wij in zijn liefde blijven. Het is niet zo dat wij als we niet in zijn liefde blijven, zijn liefde voor ons ophoudt. Zijn liefde is onvoorwaardelijk en onbeperkt. Het is de liefde als van de Vader voor de Zoon.
Laten we de liefde van Jezus dus allereerst als een geschenk aanvaarden en omarmen als het meest kostbare wat ons ten deel is gevallen. Zijn liefde is een opdracht, maar allereerst een fantastisch geschenk, een blijvend geschenk.
Maar niet alleen mogen we daar zelf van genieten. Jezus zelf geniet daarvan: “Dit zeg ik u opdat mijn vreugde in u zei’ . Jezus geniet ervan als wij in zijn iiefde verblijven. Liefhebben is zijn vreugde. Zijn lust en zijn leven. Dat gunt Hij ons ook: ‘opdat uw vreugde volkomen moge worden’ . Liefhebben is bron van duurzame vreugde.

Het boek van de Handelingen der apostelen geeft een kijkje in de vreugde van de eerste christenen 2). We hoorden van een zekere Cornelius. Een niet Joodse man die tot geloof gekomen was. De jonge kerk worstelde met het vraagstuk wie een echte christen kon zijn. Tot nu toe waren zij en de apostelen Joodse mensen die de besnijdenis praktiseerden en allerlei andere gebruiken die het hele dagelijks bestaan en huishoudelijk leven bepaalden. Voor niet Joodse mensen was dat vrijwel onmogelijk om ook te gaan beoefenen.
Deze Joodse christenen stelden dat de niet Joden (de rest van de wereld) die in Jezus geloofden eerst Jood moesten worden. Het was een dilemma waarvoor de eerste kerk stond. De kerk zou een kleine Joods-christelijke sekte gebleven zijn – of waarschijnlijk helemaal verdwenen – als ze niet tot haar vreugde erkent had dat God door Jezus ook niet Joodse mensen tot zijn kinderen riep. De heilige Geest opende het hart van Petrus toen deze Cornelius bij hem kwam en hem zelfs te voet viel. want de man keek hoog tegen hem op: “Voor God zijn we mensen, en allemaal gelijk’ zegt Petrus als hij de heidense manbij de hand pakt en overeind helpt. Even later is de vreugde volkomen als de Joodse christenen den heidense christenen beiden God loven en hun geloof belijden en hun liefde tot Christus. Zo ervaren ze samen de liefde van de Heer. Voortaan is er geen onderscheid meer. Allemaal vormen ze samen een gemeenschap overal waar het Evangelie verkondigd wordt.
Wat mooi als in de kerk de gemeenschap van de Heilige Geest die de priester aan het begin van de eucharistie allen toewenst, ook werkelijk beleefd wordt. Als de harten voor elkaar opengaan. Als grenzen wegvallen. Dat zijn de momenten waarop we blij en trots zijn dat we mogen geloven en dat we de liefde van Christus samen beleven.

De afgelopen week had ik het voorrecht om met een groepje parochianen deel te nemen aan de grote bedevaart van het aartsbisdom naar het Mariabedevaartsoord Lourdes. Met ruim twaalfhonderd personen, jong en oud, beleefden we ons geloof samen met de internationale kerk, want je hoort er alle talen de hele week. En we maakten deel uit van de internationale Mis op woensdagmorgen met tienduizend gelovigen uit alle volkeren. Dan zie je over grenzen heen. Je ziet elkaar met andere, nieuwe ogen.
Het was ook heel bijzonder dat we samen met de andere parochies uit de gemeente Utrecht bijeen waren gedurende de hele week. Het was mooi om te ervaren hoe mensen over de grenzen van hun eigen parochies heen keken en dat we beleefden in de vieringen, de gesprekken, en het samen op trekken dat geloof en kerk groter zijn dan ons eigen wereldje. We hebben elkaar allemaal nodig. We moeten ons niet afsluiten voor de ander, of voor de andere parochies, maar openstaan voor elkaar. Dan beleven we de kracht en de realiteit van de liefde van Christus. Dan zijn we samen blij en wordt onze vreugde volkomen.
Liefde, echte liefde sluit niet buiten, maar verbindt. Liefde als verschijning van Christus.
We zijn de mooie meimaand binnengegaan, de Mariamaand. Maria laat ons zien hoe de liefde van haar Zoon en de liefde tot haar zoon ons allen als een mantel om ons heen verbindt. Met Maria kan het niet anders of we blijven in de liefde van Christus. En dan is er blijdschap en verlangen we elkaar gelukkig te maken als kinderen van God

Pastoor Martin Los
1) Evangelie van de zondag: Johannes 15:9-17
2) 1e lezing: Handelingen der Apostelen 10:25 en volgende
Afbeelding: foto aan het einde van de lichtprocessie 2 mei 2018 Lourdes foto (c) Martin Los