Altijd met de oogst voor ogen

Preek op de 5e zondag door het jaar 6 februari Cenakel Utrecht

“Wees niet bevreesd, van nu af zult ge mensen vangen” zegt Jezus. Hij spreekt deze woorden tot de vissers die zoeven tot hun verbazing en ontzetting een ongelofelijke vangst hebben gedaan op het woord van deze jonge rabbi.
“van nu af zult ge mensen vangen”. Hij zegt niet: “van nu af móeten jullie mensen vangen”. Als een opdracht waarvan ze niet weten wat daar precies mee bedoeld is en hoe ze dat moeten doen, en dus gerechtvaardigde twijfel hebben of ze in die opdracht zullen slagen. Nee “vanaf nu zúllen jullie mensen vangen”. Ze hadden de hele nacht gezwoegd en niets gevangen. Toch waren ze met Jezus in zee gegaan. “Meester, op uw woord zullen we onze netten uitwerpen”.
Het is nu ook dat woord van Jezus, namelijk dat ze mensen mogen vangen, dat om geloof vraagt en dat hen in beweging zet. Wat de leerlingen als vissers zoeven hebben meegemaakt, mogen ze nu ervaren als zijn leerlingen en zijn apostelen, zijn gezondenen, zijn vertegenwoordigers vanaf het ogenblik dat ze aan mensen de blijde boodschap gaan verkondigen.
Dit Evangelie van deze zondag is in één beeld het verhaal van de apostelen en het verhaal van heel de kerk die gevestigd is op de apostelen, mensen met hun twijfel en tekortkomingen zoals wij, maar tegelijk door de Heer geroepen om deel te nemen aan de roeping van de kerk om mensen te vangen. Dat is geen onbegonnen werk. Het is een belofte.
Natuurlijk kunnen we daarbij best vragen hebben. Die zullen in elke tijd anders zijn. Generaties lang hebben mensen vrijwel geen reserve gehad bij de term “mensen vangen”. Maar dat is in onze tijd veranderd. Daarom is het goed om even bij eigentijdse reserves stil te staan om de boodschap daardoor nog beter te verstaan en met des meer vreugde door te geven. “Mensen vangen” kan dat wel denken we tegenwoordig? Moet je dat wel willen? In onze moderne tijd ligt de nadruk op de waardigheid van iedere mens. We moeten op straffe van zelf onmenselijk handelen, de eigenheid, diversiteit en zelfstandigheid van elk mens eerbiedigen. We mogen mensen niet ondergeschikt maken onze doelen die hen niet tot doel maar tot middel maken.
We kunnen in onze tijd ook niet om de pijnlijke geschiedenis van de slavernij heen. Ontelbare mensen werden van hun vrijheid beroofd en gevangen en in overvolle schepen naar Noord- en Zuid-Amerika overgebracht. De gevolgen daarvan zijn nog steeds zichtbaar in vele vormen van discriminatie en ontkenning. Deze beelden komen boven als we denken aan mensen vangen. Maar ook als we denken aan de talloze vluchtelingen die in handen vallen door valse voorwendsels van mensensmokkelaars. Het leed is niet te overzien. Ook door de onwil of onmacht van rijke landen om hen een toevlucht te bieden of de situatie in hun vaderland te helpen verbeteren. Ook deze beelden komen boven als we denken aan mensen die in grote getale gevangen worden.
Maar we mogen ook denken aan de mensen die in de ban raken van complottheorieën  door desinformatie en doordat ze hun vertrouwen zijn kwijt geraakt in overheid en allerlei instellingen inclusief de kerk. Het is een menigte gevangen in de waan van de dag, manipuleerbaar en goedgelovig. We kunnen hier niet aan voorbij gaan voordat we kunnen spreken over de kerk als vangers van mensen. Want ook voor de kerk liggen verleidingen op de loer om mensen te vangen op een andere manier en voor een andere leven dan Jezus Christus doet. Als de kerk de vorm aan neemt van een bureaucratie waarin mensen geen liefde ervaren, geen arm om de schouder, maar tegen allerlei onbegrijpelijke of starre regels aan lopen.  Een kerk waarin alle nadruk ligt op de organisatie en op nut. Waar gelovigen geen doel maar middel zijn.
“Wees niet bevreesd, van nu af zullen jullie mensen vangen”. Daarmee kan alleen maar bedoeld zijn dat ze mensen zullen bevríjden. Het woord dat hier in het Grieks gebruikt wordt –  de taal waarin het Evangelie geschreven is – bevat het woord voor ‘leven’. “Van nu af zult ge mensen winnen voor het leven, mensen bevrijden”. Die belofte doet Jezus aan zijn apostelen en aan heel de kerk die op hen gegrondvest is. En zij antwoorden ook met een belofte
“Op uw woord Meester, zullen we de netten uitwerpen”. Het gaat erom dat we niet op onszelf aan het werk gaan, alsof Jezus afwezig is. Bij alles wat we doen en laten moeten we luisteren naar Jezus.
Hij zelf heeft ons bevrijd door het offer van zijn leven en zijn blijde boodschap. Hij heeft ons gemaakt tot kinderen van God door het geloof. Zo kunnen we onbevangen in de wereld staan en mensen in aanraking brengen met Christus. Als personen, maar ook als gemeenschap. Bakens van vrijheid.
Zoals U, zusters van het Cenakel hier, door uw volkomen toewijding in gebed en aanbidding voor het geheim van Christus tegenwoordigheid in ons midden, juist op de meeste nederige plaatsen. U bent daardoor ook teken en troost voor alle medegelovigen die midden in de wereld staan en die op hun eigen wijze proberen mensen te vangen en over te brengen naar de vrijheid van Gods kinderen en het rijk van God. Christus zegt niet: “jullie moeten mensen gaan vangen, maar “wees niet bevreesd, van nu af zúllen jullie mensen vangen”. Het gebeurt al, of we het zien of niet. Het gebeurt al, ook al voelen we ons soms klein en ongeschikt, net als Petrus:  “ga uit van mij, want ik ben een zondig mens”. We mogen deel uitmaken van die grote opdracht en dat grote avontuur om de mensen in aanraking te brengen met Christus die in de wereld gekomen is als licht voor de volkeren, als verlosser van de mensen. Temidden van alle systemen die mensen onvrij maken, en van de leugens die mensen gevangen houden, en tegenover de mensensmokkelaars en uitbuiters die voor wie mensenlevens totaal niet tellen. We mogen mensen winnen voor het leven door te luisteren naar Hem, door ons gebed, door onze eredienst, door onze naastenliefde mogen we onze medemensen uitzicht geven, hoop en liefde.  Laten we ons enthousiasme niet laten afhangen van resultaten die wij zien. Het gaat om de kerk waarvan we deel uitmaken door het geloof. De uiteindelijke oogst mogen we zien als het rijk van God aanbreekt. We worden aangevuurd door de gemeenschap van de heiligen die ons zijn voorgegaan. Het is een schare die niemand tellen kan en die het loflied van de overwinning van Gods liefde zingt. Zo leven we overal en altijd et de oogst voor ogen. Amen

(c) Martin Los, pr
1) Evangelielezing van deze 5e gewone zondag door het jaar: Lukas 5:1-11

From now on you wil be catching people

Sermon on the 5th Sunday of the year February 6 Cenakel 1) Utrecht

“Do not be afraid; from now on you will be catching people,” Jesus says 2). He speaks these words to the fishermen who have just caught an incredible catch at the word of this young rabbi, to their amazement and dismay. “From now on you will be catching people.” He does not say, “from now on you múst catch people”. As an assignment of which they do not know exactly what it means and how to do it, and therefore have justified doubts whether they will succeed in that assignment. No “from now on you wiill be catching  people”. At first Peter had answered: “Master, we have worked all night long but have caught nothing. Yet if you say so, I will let down the nets”. They had despite their disappointment gone into business with Jesus. It is now also that word of Jesus, “be not afraid, for from now on you wil be cachting people” that asks for faith and that sets them in motion. What the disciples have just experienced as fishermen, they may now experience when they as his disciples and his apostles are sent, as his representatives, from the moment they start proclaiming the good news to people. This Gospel of this Sunday is in one image the story of the Apostles and the story of the whole Church, which is centered on the Apostles, people with their doubts and shortcomings like us, but at the same time called by the Lord to participate in the vocation of the church to catch people. That is not an impossible task. It’s a promise.
Of course we can have questions about that. They will be different every time. For generations, people have had no reservations about the term “catching people”. That is why it is good to take a moment to reflect on contemporary reserves in order to understand the message even better and to pass it on with all the more joy. We look back on slavery in our time. Countless people were deprived of their liberty and captured and transported to the Americas in overcrowded ships. The consequences of this are still visible in many forms of discrimination and denial. These images come to mind when we think of catching people. But also if we think of the countless refugees who fall into the hands of people smugglers under false pretenses. The suffering is incalculable. Also because of the unwillingness or inability of rich countries to offer them refuge or by improving their situation in their homeland. These images also come to mind when we think of people who are captured in large numbers. But we can also think of the people who are fascinated by conspiracy-theories due to disinformation and because they have lost their trust in government and all kinds of institutions, including the church. It is a crowd caught up in the issues and delusions of the day, manipulable and gullible. We cannot pass by this until we can speak of the church as catchers of men. Because also for the church there are temptations lurking to capture people in a different way and for a different life than Jesus Christ does. When the church takes the form of a bureaucracy in which people do not experience love, but encounter all kinds of incomprehensible or rigid rules. A church in which all emphasis is on organization and utility. Where believers are not an end but a means. Or a church that tries to win souls by making people afraid of the world and by pretending to be more beautiful than it realy is. Someone said:” the world is often not so bad and the church is often disappointing”.
“Be not afraid, from now on you will be catching people.” This can only mean that they will fully en wholeheartedly liberate people. The word used here in Greek—the language in which the Gospel is written—contains the word for “life.” “From now on you will give life back to people, liberate people.” Jesus makes this promise to his apostles and to the whole church that is founded on them. “Master, we have worked all night long but have caught nothing. Yet if you say so, I will let down the nets” The point is that we don’t go to work on our own, as if Jesus were absent. Is if the world is void of longing for God en the good. And as if the church is nothing but an organisation. We must listen to Jesus in everything we do. He himself has delivered us through the sacrifice of his life and his glad tidings. He has made us children of God by faith. In this way we can stand openly in the world and bring people into contact with Christ. As individuals, but also as a community. Beacons of freedom. Like you, sisters, by your complete devotion in prayer and adoration for the mystery of Christ’s presence in our midst, in the very humblest of places. You are therefore also a sign and comfort for all fellow believers who stand in the middle of the world and who in their own way try to capture people and transfer them to the freedom of God’s children and the kingdom of God. Even though we sometimes feel small and unfit, just like Peter: “Go away from me, Lord, for I am a sinful man!.” We can be part of that great mission and that great adventure of bringing people into contact with Christ who came into the world as a light for the nations, as the savior of men. In the midst of all the systems that make people unfree, and of the lies that keep people captive, and against the people smugglers and exploiters who pass over corpses. By listening to Him, by our prayer, by our worship, by our charity, we may give our fellowmen a view, hope and love. Let’s not let our enthusiasm depend on the results we see. It is about the church of which we are a part by faith. We may see the final harvest when the kingdom of God begins. We are ignited by the community of the saints who have gone before us. It is a multitude that no one can number, who sing the praises of the victory of God’s love. Amen
(C) Martin Los, pr
1) monastry of the servants of the Holy Ghost of perpetual adoration, Utrecht (Zuilen)
2) Evangelie van deze zondag Luke 5:1-11