Schriftlezing tijdens de Avondwake: Brief van Paulus aan de Filippenzen 4:4-9
Verheug u altijd in de Heer. Nog eens: verheug u! Uw vriendelijkheid moet bij alle mensen bekend zijn. De Heer is nabij. Wees niet bezorgd, maar laat al uw wensen bij God bekend worden door te bidden en te smeken en door een dankgebed te zeggen. En de vrede van God, die alle begrip te boven gaat, zal uw hart en uw gedachten bewaren in Christus Jezus. Tenslotte, broeders en zusters, blijf aandacht besteden aan al wat waar en edel is, rechtvaardig en rein, beminnelijk en aantrekkelijk, aan al wat deugd heet en lof verdient. En breng in praktijk wat u geleerd en overgeleverd is, en wat u van mij hebt gehoord en gezien. Dan zal de God van vrede met u zijn.
“Uw vriendelijkheid zij alle mensen bekend” schrijft de apostel Paulus aan zijn medechristenen. Deze woorden zijn pastor Jan Kouijzer op het lijf geschreven. Zo heb ik hem zelf al sinds 1989 mogen kennen.
Wie je ook hoort, heeft het over zijn vriendelijkheid, gevoegd bij zijn trouw, eenvoud, bescheidenheid en toewijding. En terecht.
Nu hij zo plotseling uit ons midden is weggevallen, en onze gedachten steeds naar hem uitgaan, rijst steeds meer voor ons oog het beeld op van een door en door vriendelijke, trouwe, toegewijde pastor.
Zo zullen we hem ook herinneren en over hem spreken tegen anderen en jongere generaties die hem niet gekend hebben.
Na het vertrek van pastoor Batenburg had niemand erop gerekend dat er gezien het priestertekort op korte termijn een nieuw pastoor zou komen. Vrijwilligers hadden zich helemaal ingesteld op een pastoorloos tijdperk. Ze waren er klaar voor om allerlei pastorale taken met elkaar uit te voeren: uitvaarten leiden, avondwakes, woord&communievieringen. Men probeerde van de nood een deugd te maken. Met veel idealisme ging die visie gepaard. Ze deed de harten sneller kloppen.
En toen kwam daar opeens toch een nieuwe pastoor. Een pater. Een Marist. Hij was twintig jaar pastoor geweest niet ver van hier in Uithoorn maar in een ander bisdom. Met zijn medebroeders had hij wel eens tochtjes door de omgeving gemaakt. En toen hij ooit met één van hen op de Brink in Haarzuilens een biertje zat te drinken, had hij gezegd: hier zou ik nou wel pastoor willen worden.
Een paar jaar ging voorbij. Toen kwam de parochie van H. Willibrord vacant in Vleuten. Meteen vroeg Jan aan zijn overste of die niet contact op wilde nemen met het aartsbisdom. De bisschop was blij met dit geschenk uit de hemel. De benoeming kwam snel tot stand.
Niemand in de parochie had daar op gerekend. Men reageerde wat onwennig. Jan voelde die situatie heel goed aan.
In het begin heeft pastor Kouijzer het in de Willibrordparochie niet altijd even gemakkelijk gehad maar dank zij zijn vriendelijkheid won hij al snel de harten van de mensen. En dat is zo gebleven.
Zijn populariteit groeide door de jaren. Dat bleek op vele manieren. Maar vooral bij zijn 40-jarig priesterjubileum in 2005. Wat een groot en mooi feest was dat! Hij die weinig voor zichzelf vroeg, genoot daar enorm van.
Het werd enorm op prijs gesteld dat hij na zijn emeritaat in de parochie bleef wonen, en ook daarna zijn priesterlijke taken op verzoek van pastoraal team, bestuur en parochianen bleef uitvoeren, de Missen in de kerk en de uitvaartdiensten.
Zo kwam het dat ook zijn 50-jarig priesterjubileum een half jaar geleden door de parochie feestelijk werd gevierd om de pastor te bedanken.
Toen kon niemand bedenken dat de pastor die vitaal oogde en zelf het gevoel dat hij nog jaren meekon, een half jaar later plotseling uit deze wereld en uit deze parochie en uit deze kerk zou worden weggeroepen. Des te dankbaarder zijn we dat we Jan op zijn feest uitvoerig konden bedanken.
“Uw vriendelijkheid zij alle mensen bekend”. Jan’s vriendelijkheid en trouw ís bij alle mensen bekend. En dat blijft vanaf nu zo.
Hij die door zijn liefde tot de Heer heel veel bereikt heeft, zal nu in de hemel bij God ook nog veel kunnen betekenen voor ons.
Het is net alsof een goddelijk glans door het beeld dat we van hem bewaren, binnenvalt in onze harten. Alsof de persoon van Jan transparant wordt zoals de heiligen in de glas-in-loodramen om ons heen.
volle Willibrordkerk bij de avondwake voor pastor Jan Kouijzer
Maar als we Jan danken om zijn vriendelijkheid, eenvoud en loyaliteit en trouw, dan betékent dat dat we in hem heel belangrijke menselijke waarden ontdekt hebben en die zijn gaan beminnen.
Dat houdt vanzelf een opdracht voor ons in om zelf ook zo proberen te leven. Want deze waarden zoals zijn vriendelijkheid verwijzen naar zijn Heer, naar Jezus.
Niet alleen door zijn zeer gewaardeerde preken, maar vooral ook door zijn leven verkondigde Jan het Evangelie van Gods liefde.
Als we Amen zeggen op die preek die Jan’s leven is, wil dat ook zeggen dat we zelf aan de slag gaan met die waarden van vriendelijkheid en eenvoud en trouw.
We moeten pastor en collega Jan nu missen, maar zijn geest hoeven we niet te missen. We kunnen in zijn geest verder leven, persoonlijk en als gemeenschap rond de kerk hier en als parochie. Dan zullen we in gedachten Jan’s goedkeurend zien knikken vanuit de hemel zoals de heilige Willibrord hier vriendelijk op ons neer ziet, op ons en al ons soms kleinmenselijk doen en laten.
Als een profeet zoals Elia in de Bijbel zijn einde voelde naderen, wierp hij zijn mantel over zijn schouder achter zich. De leerling die zijn mantel uit de lucht opving, moest zijn taak voortzetten.
Zo voelt het ook nu. Jan heeft zijn mantel achter zich geworden. Het is de vraag of en wie en hoe we die mantel, die opdracht aan ons, die geestelijke erfenis, oppakken. Vol heimwee naar vroeger? Of met passie voor de kerk in deze tijd. En met een blik op de toekomst hoe we door vriendelijkheid en eenvoud en trouw de kerk mee kunnen opbouwen voor de toekomst en de komende generatie.
Als “onze vriendelijkheid bij alle mensen bekend is” hoeven we daar geen zorgen over te maken. Dan gaat het lukken met Gods hulp en Jan’s voorspraak.
Jan is plotseling gestorven in zijn woning bij Huize Alenvelt op de vrijdagavond. Hij was even bij zijn bureau weggelopen. Op zijn bureau trof ik zaterdagmorgen in alle vroegte de Bijbel opengeslagen, een blad met handreikingen voor de preek van de zondag en een zangbundel.
Er waren nog geen notities. Als die er wel waren geweest had ik ze zonder meer gebruikt afgelopen zondag hier in de kerk en in de kapel bij de zusters. Jan maakte graag werk van zijn preken.
Deze laatste preek heeft hij niet meer kunnen opschrijven. En dat hoeft ook niet. Want heel zijn leven is nu een preek, is Evangelie dat in hem handen en voeten heeft gekregen, is Woord dat vlees geworden is.
Zijn leven zelf is nu een preek, één die we nooit zullen vergeten: “Uw vriendelijkheid zij alle mensen bekend”.
Het is nu Jan die zelf zo tot ons spreekt en zal blijven spreken. Alsof de woorden van Paulus ook de zijne zijn: “En breng in praktijk wat u geleerd en overgeleverd is, en wat u van mij hebt gehoord en gezien. Dan zal de God van vrede met u zijn”. Amen
Pastoor Martin Los
