Preek op de 2e Adventszondag 2016

Preek op de Tweede zondag van de Advent 2016 op 3 en 4 december in de Mariakerk en Willibrordkerk

anonymusjohdedoperDe mensen komen massaal op Johannes de Doper af? Wat is er zo bijzonder aan hem? Zijn mantel die bestond uit het vel van een kameel? ***) Johannes wees voor zichzelf alle luxe af. Zonder luxe kun je heel best een goed en betekenisvol leven leiden. Heel veel mensen leven in armoede omdat zij niets hebben. Johannes kóós ervoor om in eenvoud te leven. Hij kon tenminste nog kiezen. Dat is een hele luxe. In onze tijd zie je veel jonge mensen in spijkerbroeken lopen met gaten erin. Vaak zie je aan de haardracht, peperdure gympies, en IPhone dat de drager van de spijkerbroek met gaten welvarend is. Deze broeken worden met gaten en al nieuw gekocht. Zo lijken jongelui een statement te willen maken: arme mensen, schaam je niet voor je armoede, wij zijn solidair met jullie, wij willen niet meer zijn dan jullie. Het kán een teken van de tijd zijn dat jonge mensen zich opzettelijk als arm voordoen. Maar het blijft een luxe, want de arme heeft geen keus.
Nee, zou het alleen om zijn mantel van de versleten huid van een kameel zijn, dan zouden we vandaag niet stil staan bij Johannes de Doper. Was het dan zo bijzonder dat hij sprinkhanen at en wilde honing? Hij leefde van wat de natuur in zijn onmiddellijke omgeving hem aanbood. Dat maakte hem tot een onafhankelijk en vrij man. Ook in onze tijd zie je mensen die dicht bij de natuur willen leven. Ze verbouwen hun eigen groenten. Ze willen niet afhankelijk zijn van voedselaanvoer die zou kunnen stagneren in tijden van crisis. Sperzieboontjes uit Egypte die we nu eten, kunnen ooit onbereikbaar worden. Nee, alleen om zijn leefstijl zou Johannes de Doper niet de persoon zijn bij wie we in onze tijd, ook vandaag, stil staan.
Is Johannes de Doper zo bijzonder omdat hij mensen oproept om hun leven te beteren? In elke tijd en in elk land of samenleving staan onverwacht personen op die zeggen: “mensen, het gaat niet goed! We moeten het anders gaan doen”. Je hoeft de televisie maar aan te zetten of we horen vrouwen en mannen verkondigen dat het niet goed gaat met de wereld, met ons land, met onze cultuur. De klimaatcrisis, de migrantencrisis, de Europese crisis. Als gewone mensen weet je soms niet meer wie geloofwaardig is en wie de moeite waard is te volgen. Johannes de Doper was in zijn tijd echt niet de enige die mensen opriep zich te bezinnen en een nieuw begin te maken.
Er is maar een echte reden waarom Johannes de Doper echt zo bijzonder was. Eén reden waarom we vandaag nog naar hem luisteren. Eén reden waarom hij met kop en schouders uitsteekt boven alle idealisten, en maatschappijcritici en profeten. Hij wijst niet naar zichzelf. Hij wijst naar iemand die na hem komt: “Ik ben niet waardig zijn sandalen los te maken. Hij zal u dopen met de Heilige Geest en met vuur”. Johannes wijst van zich af naar de toekomst. Hij doet de harten van allen sneller kloppen. Johannes kondigt de komst van Jezus Christus aan. Hij doet wat alle profeten voor hem gedaan hebben. Zij hebben de hoop in het volk van God brandend gehouden. Generatie op generatie. Nu mag Johannes als laatste van deze profeten de hoop opvoeren als een soort van cliffhanger.
Hoe moeten de mensen kijken. Welke kant moeten ze op kijken? Naar wie moeten ze kijken? Welk profiel heeft de grote man waar alle profeten naar wijzen? Van wie Johannes zegt: “Na mij komt hij die sterker is dan ik?”
Jesaja *) zegt: “De Geest van de Heer zal op hem rusten, de geest van wijsheid en verstand, de geest van raad en heldenmoed, de geest van liefde en ontzag voor God”. Van hem zegt Johannes: “na mij komt hij die sterker is dan ik” . Jullie weten welke kant je moet uitkijken. Als je hem ziet die aan dat profiel voldoet, dan is hij het, de lang verwachte. En niemand anders.
Johannes wees van zich af. Hij moest zelf ook gewoon luisteren naar wat de profeten voor hem gezegd hadden. Toch was híj de grootste want de tijd was nu vervuld. Het moment waarop de Heer zou komen, was nu in aantocht: die zachtmoedige, degene op wie de Geest van de Heer rustte. Hij, die paste in het profiel van de langverwachte Messias. Waar de hoop van generaties op was gevestigd ging nu gebeuren. Zo steekt Johannes met kop en schouders uit boven alles en iedereen. Weet u wat nu zo bijzonder is? Wij mogen op Johannes de Doper lijken. Ieder van ons op onze eigen wijze. Want als wij als christenen leven, dan zijn we ook wegwijzers naar Christus, wegwijzer voor alle mensen die in verwarring zijn en die op zoek zijn naar houvast, naar iemand op wie zij kunnen bouwen. Als wij oprecht leven naar het Evangelie – ondanks onze beperkingen – zijn we tekenen van hoop. Dan doen we de harten van mensen van goede wil sneller kloppen. We zeggen niet: kijk ons eens! Wij wijzen van onszelf af naar Christus.
Wat is er mooier dan dat we de hoop in onze medemensen mogen aanwakkeren? Wat geeft meer voldoening dan dat we mensen een nieuw perspectief mogen geven, het perspectief van het rijk van God, het gelaat van Jezus Christus. We mogen het allemaal op onze eigen manier doen. De één door zorg voor de armen, de ander door idealisme, weer een ander door enthousiasme, door goede raad, of door volharding en trouw. Of door gebed. Niemand kan zeggen: voor mij was er geen mogelijkheid weggelegd om mee te doen. Laten we allemaal met Johannes de Doper die ene kant uitkijken die hij uitwijst. Dat is Advent. En laten we uitroepen met de oud-christelijke roep: Maranatha, Kom, Heer Jezus, kom! Amen

Martin Los, pastoor
Lezingen uit het voorgeschreven leesrooster van de r.k. kerk voor de 2e adventszondag
*) 1e lezing: Jesaja 11:1-10 **) 2e lezing: Romeinen 15:4-9 ***) Evangelie: Matteus 3:1-12

Homilie op de eerste zondag van de Advent 2015 in de Mariakerk in De Meern en Willibrordkerk Vleuten

Schriftlezingen voor deze 1e Adventszondag uit het voorgeschreven universele lectionarium  van de r.k. kerk: 1e lezing: Jeremia 33:14-16; 2e lezing Thessalonicenzen 3:12-4:2; Evangelielezing: Lukas 21:25-28.34-36

Lieve zusters en broeders, misschien luistert u wel eens naar het radioprogramma Taalstaat dat zaterdags rond het middaguur wordt uitgezonden.
Een leuk onderdeel van dit programma is dat de luisteraar een Nederlandse woord kan inzenden die volgens hem of haar helaas in vergetelheid lijken te raken.
Het woordje “levenswandel” zou heel goed passen in die rubriek van bijna vergeten woorden. We hoorden het zoeven in de brief van Paulus aan de christenen in Thessaloníki: Wij vragen u dat u overlevering over een levenswandel die God welgevallig is, nog trouwer naleeft dan u al doet.
Een levenswandel, wat is dat? Het is niet hetzelfde als een levensloop. Bij sollicitaties moet je een curriculum vitae inleveren. Op LinkedIn zet de jongere generatie zijn levensloop zelf publiekelijk op Internet. Alle banen die je gehad hebt, het vrijwilligerswerk, je connecties.
Maar een levenswandel is de wijze waarop je leeft, de stijl van leven waaraan je herkenbaar bent tijdens je leven. Dus niet alleen af en toe, maar duurzaam. Het deelwoordje wandel duidt er ook op dat je heel bewust zo leeft. Je wordt er niet toe gedwongen zoals iemand die ergens voor op de vlucht is, of door een plotselinge bevlieging.

Een wandelaar neemt de tijd, loopt recht op, staat af en toe stil om iets moois te bewonderen, groet ander wandelaars. Zo spreekt uit een levenswandel ook bewustzijn en rust.
Een levenswandel straalt uit dat iemand bepaalde waarden vooropstelt die je leven richting geven. Die waarden zijn niet ver of onbereikbaar, maar met elke stap realiseer je ze. En het houdt in dat je bepaalde normen stelt aan jezelf over wat je passend vind of niet in verband met die waarden die je als goed en betrouwbaar ervaart.

In de Bijbel wordt gesproken over mensen met een heel bijzondere levenswandel omdat zij “wandelden met God”. Dan moet je niet zozeer denken aan statige personen die zich waardig bewegen door het leven alsof niets hen raakt van het gewoel om hen heen. Wie wandelt met God, leeft als een kind van God, in kinderlijk vertrouwen, spontaan de wil van God volgend.

Een levenswandel zouden we tegenwoordig misschien eerder identiteit noemen. Maar je identiteit is eerder iets wat vastgelegd is en ingelijst. Een momentopname. Maar een levenswandel is steeds in beweging. Je blijft herkenbaar in alles levensfasen van kind tot grijsaard.
De apostel roept de gelovigen in zijn dagen op trouw te blijven aan de overlevering over een levenswandel die God welgevallig is. De levenswandel die Paulus bedoeld is dus niet één die bij jezelf begint en bij jezelf eindigt zoals Frank Sinatra zingt: I dit it my way. We mogen in vrijheid handelen – het is jouw leven – maar je trekt samen met anderen op die op dezelfde manier leven en elkaar daarin ondersteunen.

Bij jonge ouders die hun kinderen laten dopen en laten opgroeien in de christelijke traditie merk ik altijd een grote behoefte om een gemeenschap om hen en de kinderen heen die herkenbaar is omdat om zo te zeggen er sprake is van een gemeenschappelijke levenswandel.
Op die manier voelen de jonge ouders zicht gesteund in de opvoeding van hun kinderen volgens de christelijke waarden. Helaas zijn ze al snel teleurgesteld als een gemeenschap niet herkenbaar is, en men heel verschillend denkt over de waarden die belangrijk zijn, en vooral als er niet naar geleefd wordt.
Het is echt belangrijk dat jonge gezinnen zich gesteund weten doordat we in de geloofsgemeenschap dezelfde waarden naleven.

Dat kwam ook als een hartenkreet naar voren tijdens de synode over huwelijk en gezin in Rome vorige maand. In de pers leek het wel alsof het daar allen ging over de communie voor gescheidenen die hertrouwd zijn. Een belangrijke kwestie inderdaad. Maar het ging vooral over hoe we als christenen herkenbaar kunnen zijn in ons dagelijks leven en elkaar kunnen steunen als huisgezin van God.
Trouw, solidariteit met zwakkeren, de gemeenschap mee opbouwen waarbij ook hoort deelnemen aan het gemeenschappelijk gebed van de kerk. Bovenal de liefde als hoogste waarde.

met de net gekochte wintermutsen maken de jonge vluchtelingen spontaan het V-teken

met de net gekochte wintermutsen maken de jonge vluchtelingen spontaan het V-teken

Donderdag organiseerde de Parochiële Caritas Instelling PCI een welkom aan vluchtelingen in Leidsche Rijn. Vijfentwintig recente aangekomen vluchtelingen, meest gezinnen, mochten inkopen doen, winterkleding, buggy’s o.a.. Daarna werd een maaltijd gehouden in eetgelegenheid Hoge Weide aan het Ab Harrewijnplein. Het pastorale team was ook uitgenodigd.
Liefde en barmhartigheid als de meest wezenlijke uiting van de liefde werden zo ontroerend bevestigd.

In deze Advents en sinterklaastijd denken we allemaal weer terug aan onze kindertijd. We herinneren ons wat op ons als kinderen in het gezin het meest geraakt heeft, wat ons is bij gebleven en wat ons gevormd heeft. We kunnen dus allemaal uit ervaring spreken.
Daarom spreekt het vanzelf dat we in deze Adventstijd nadenken en spreken over hoe we juist met het oog op de kinderen en de jongeren herkenbaar zijn als gemeenschap door ons levenswandel.
Zijn we ons bewust dat we door onze levenswandel levende getuigen van het Evangelie zijn. In de eucharistie luisteren we eerbiedig naar het Evangelie, maar in het dagelijks leven mogen we het voor elkaar en met elkaar uitbeelden. Daar staat of valt de kerk en de geloofsgemeenschap mee. Of we dat echt en met plezier doen.
Dan zijn we tot zegen van elkaar in de geloofsgemeenschap, ook voor de kinderen die daar door geraakt en gestimuleerd worden, en Jezus daardoor leren kennen. Dan zijn we ook tot zegen van de wereld om ons heen. We weten omdat we zelf deel uit maken van die wereld, dat angst en onzekerheid om zich heen grijpen. We zien ook hoe aantrekkelijk cynisme of onverschilligheid als levenshouding worden. Of onbeschaamd egoisme.

Lukas, de evangelist, verhaalt ons de woorden van de Heer die spreekt over  wereld gebeurtenissen die leiden tot angst en radeloosheid. Maar Jezus zegt: laat je niet meeslepen: richt je op en hef je hoofd omhoog want uw heil is nabij.
Waar de wereld alleen maar tekenen ziet van verval en einde, zien wij als gelovigen niet het absolute einde, maar doorbraak van Gods koninkrijk.
We mogen daar zelf aan meedoen door onze levenswandel. We mogen hier en nu al beeld zijn van het rijk dat komt door onze liefde voor God, door als zijn kinderen te leven met elkaar en onze medemensen. Door vertrouwen en vreugde.
Laten we dat doen. Van ons leven een levenswandel maken en samen op wandelen. God wandelt dan met ons mee.
Zullen we de redactie van de Taalstraat vragen binnenkort het woordje “levenswandel” in de uitzending een plekje te geven? Is er iemand die dat wil doen? Amen

(c) Martin Los, pr