Categorie archieven: preken 2018

Waarheid voorwaarde voor echte communicatie en vrede

Geplaatst op door
1

Preek op het Pinksterfeest 20 mei 2018 Mariakerk De Meern (Leidsche Rijn)

‘De Geest der waarheid die van de Vader uitgaat, zal over Mij getuigenis afleggen” 1)
Lieve zusters en broeders, we vieren vandaag dat de kerk bij haar geboorte een Helper heeft gekregen. Niet voor even, maar zolang de wereld duurt. Die Helper wordt door Jezus uitdrukkelijk “de Geest van de waarheid’ genoemd ‘die van de Vader uitgaat’. Die Helper die we op het Pinksterfeest met vreugde begroeten, heeft dus alles te maken met de waarheid.
We realiseren ons dat misschien niet altijd, maar wij, mensen, leven van de waarheid. Zonder waarheid tasten we als blinden in het rond. Zonder waarheid loopt een hele samenleving vast.
Waarheid is als de zuurstof die we inademen. Niet voor niets zijn we bezorgd om een schoon milieu, want roetdeeltjes en fijnstof komen in onze longen terecht. Maar net zoals we het milieu kunnen vervuilen, kunnen we ook de waarheid aantasten. Wanneer we de waarheid een beetje verdraaien in ons voordeel. Fakenews komt echt niet alleen uit de mond van de media of politici. Of een leugen vertellen. Kunnen we krantenberichten nog vertrouwen? Mensen kunnen tegen elkaar op worden gezet door leugens. In een familie, een gemeenschap, en in de politiek. Er kunnen vetes en zelfs burgeroorlogen uit ontstaan. Waarheid is dus van levensbelang voor alle sectoren van ons leven.
We vieren op dit Pinksterfeest, dat er echte waarheid ís en dat de Geest van de waarheid ons komt helpen. De eeuwig zuivere en onvervuilbare bron van de waarheid is God zelf. En Jezus die Hij in de wereld gezonden heeft om ons te redden van de leugen. De eerste fundamentele leugen is dat wij niemand kunnen vertrouwen, dan onszelf, anderen niet en God zeker niet. Noem het egoisme 2)
Jezus is het licht dat in de wereld gekomen is. De Geest van de waarheid helpt ons om in Jezus te geloven en Hem te omarmen als de waarheid in eigen persoon. De Heiige Geest getuigt van Jezus en wijst Hem aan als onze verlosser. Dan mogen ook wij door diezelfde Geest getuigen zijn in de wereld. Zoals Jezus zegt: “ook jullie moeten van mij getuigen”.
Want ook de wereld heeft de waarheid nodig. De mensheid kan niet zonder het licht van de waarheid. En die waarheid is dat wij, mensen, niet kunnen zonder de verzoening die God ons schenkt. Wij zijn zijn schepselen. Hij heeft ons lief. Hij noemt ons zijn kinderen. Dat is de waarheid waarmee alles begint. Waar Christus verschijnt, verdwijnt de duisternis. Daar worden mensen vrij. Daar wordt de communicatie tussen mensen en groepen en volkeren hersteld. Het kan niet anders of waar mensen in Jezus geloven, openheid tussen mensen ontstaat. Dat we verlangen eerlijk te zijn. Dat mensen geloven dat niet geweld, maar liefde alles overwint.
Verschillen zijn dan geen scheiding meer en bron van onbegrip en conflicten, maar we ervaren eenheid en dat we samen één mensheid zijn. Door alle verschillen heen. “Ze waren buiten zichzelf en zeiden vol verwondering: “Maar zijn al die daar spreken, dan geen Galileers? Hoe kom het dan dat ieder van ons hen hoort spreken in de eigen moedertaal?” 3)
De ‘Geest van de Waarheid die van de Vader uitgaat” helpt ons één te zijn met Jezus en elkaar. Dan zet niemand anderen tegen elkaar op. Dan is diversiteit geen bron van ongelijkheid en racisme dat als een gif een samenleving vergiftigt. Maar dan leren we elkaar te verrijken. Daar verzoenen mensen zich met elkaar ondanks groot onrecht dat is aangedaan.
Deze week is een emeritus bisschop uit Soedan in ons land. Paride Taban. Hij heeft in aanwezigheid van koningin Maxima de eervolle onderscheiding van Four Freedom Award ontvangen. Ik mocht hem vrijdagmiddag ontmoeten in de Japanse Tuin van het Maximapark met een tiental andere genodigden, meest uit de vredesbeweging Pax Christi. Hij was in gezelschap van de voorzitter van de Soedanese bisschoppenconferentie Eduardo Hiiburo. Het gesprek ging over hoe je vrede tussen mensen en groepen die verdeeld zijn en elkaar wantrouwen, kunt herstellen.
Bisschop Paride Taban woont in Soedan. Een land dat voortdurend in oorlog en stammenstrijd gewikkeld is. De wereldopinie is allang dat het daar nooit meer goed komt. In Kuron is hij een vredesdorp begonnen, waar mensen die opgegroeid zijn temidden van geweld en er door getroffen zijn, weer vertrouwen leren. Voormalige tegenstanders verzoenen zich met elkaar. Hij slaat letterlijk en figuurlijk bruggen tussen mensen.
Hoe nietig het ook lijkt ook tegenover al het geweld daar in Soedan, het vredesdorp Kuron, trekt de aandacht en wekt hoop onder de bevolking, tussen mensen van elkaar vijandige stammen en religies.
Wij kunnen leren van Paride Taban, want ook onze samenleving is verhard. Groepen worden tegen elkaar opgezet. Dat kan ooit ontaarden in geweld. Zover mogen we het niet laten komen. Juist de kerk – wij allen – heeft een hele belangrijke taak om door het geloof in Jezus verzoening te preken en te praktiseren. De geloofsgemeenschap dient een oefenplaats te zijn voor oprechtheid, verlangen naar waarheid. In de kerk moet de wil tot verzoening altijd voorop staan. Waar we in Jezus’ naam bijeen zijn mag verschil in taal en cultuur geen reden tot scheve ogen zijn, maar het mag een bron van verrijking zijn.
De Geest van de waarheid vertelt ons door het geloof in Jezus dat we kinderen van God zijn. Dat is de waarheid die Jezus, onze Heer, voor ons allemaal onthult. Laten we allemaal vanuit die waarheid leven. Tot grote vreugde van onszelf, maar ook van elkaar als plaatselijke gemeenschap, en voor de wereld om ons heen. Laat het alle dagen Pinksteren voor ons zijn. Amen

Pastoor Martin Los
1) Evangelielezing (Jaar B): Johannes 15:26-27; 26:12-15
2) 2e lezing: Galaten 5:16-25
3) 1e lezing: Handelingen der apostelen 2:1-11

Wie de liefde bewaart, wordt bewaard door de liefde

Geplaatst op door
1

Preek op de 7e zondag van Pasen 13 mei 2018 Mariakerk en Willibrordkerk

‘Opdat zij één mogen zijn, zoals wij’ 1)
Lieve zusters en broeders, Jezus bad tot God, de Vader, voordat hij zijn lijden op zich nam en zijn leven ging geven voor de wereld, dat zijn volgelingen één zouden zijn.
Na zijn Hemelvaart bleven de leerlingen alleen achter. Zouden ze niet uit elkaar vallen? Zouden ze niet gaan strijden wie onder hen het meest te vertellen had? Hoe gemakkelijk vallen gemeenschappen niet uit elkaar door conflicten en menselijk onvermogen. Godsdienstige gemeenschappen niet uitgesloten.
Tot nu toe was Jezus zelf de bindende factor geweest. Hij had twaalf leerlingen uitgekozen. Ze waren als groep bij elkaar gebleven. Als ‘de twaalf’. Dat was heel bijzonder.
Het getal twaalf was niet zomaar een aantal. Het zinspeelde op de twaalf stammen van Israël, het volk van God waarin Hij woonde. Een nieuw volk van God verzamelde Jezus om zich heen. Met de keuze van zijn twaalf apostelen had Jezus grote verwachtingen gewekt. Twaalf is op zich al een bijzonder getal omdat het bestaat uit drie maal vier. Drie staat voor het hemelse, het goddelijke en vier voor het aardse, het menselijke. Twaalf staat dus voor God die woont te midden van zijn volk. Een goddelijke eenheid van mensen.
Jezus gebed tot de Vader om eenheid toont zijn vurige verlangen dat ook na het offer van zijn leven aan het kruis zijn volgelingen één zouden zijn. Ja, juist door het offer van zijn leven uit liefde voor zijn volgelingen en voor allen die in hem zouden geloven.
Dat is heel belangrijk voor ons en voor heel de kerk als we spreken over eenheid. Want er zijn vele vormen van eenheid. Een dictatuur is ook een eenheid omdat alle kritiek in de kiem gesmoord wordt. Maar echte eenheid kan nooit op gespannen voet met vrijheid staan. En uniformiteit is ook een eenheid, maar dat gaat ten koste van de diversiteit en alle persoonlijke talenten. Is dat wat Jezus onder de eenheid verstaat waarvoor Hij bidt?
“Heilige Vader, bewaar in uw naam hen die Gij mij gegeven hebt, opdat zij één mogen zijn’. Hij voegt er aan toe: ‘zoals wij’. God is de liefdevolle eenheid waarin de drie personen, Vader, Zoon en Heilige Geest, in volkomen vrijheid elkaar in liefde zijn toegewijd.
Het is deze eenheid in volledige vrijheid die Jezus zijn volgelingen – het nieuwe Godsvolk – toewenst. Het is de eenheid van de goddelijke liefde.
Na zijn Hemelvaart vullen de leerlingen de opengevallen plaats van Judas in. Zij hebben begrepen dat het twaalftal hersteld moet worden. Door gebed en loting uit een tweetal. Mattias 2) wordt verkozen. Het twaalftal is weer gered. Geen onderlinge strijd van partijen. Eenvoudigweg een gebed en het lot om menselijke willekeur of streven naar macht uit te sluiten.
Zo hoort het in de kerk toe te gaan. Geen eenheid zonder dat Jezus zelf centraal staat. Geen eenheid zonder dat de liefde van God daarin voelbaar en zichtbaar is. Hoe vaak vergeten we dat in de kerk. Terwijl het daar juist om zou moeten gaan.
Ik verbaas me telkens weer er over hoe hard we in de kerk over elkaar kunnen oordelen. We moeten daar nooit genoegen mee nemen. Maar natuurlijk niet door met gelijke munt terug te betalen en even hard te oordelen zoals ook vaak gebeurt.
“God is liefde” schrijft Johannes “wie in de liefde woont, woont in God en God is met hem’ . Het is deze eenheid waarvan Jezus tot de Vader bidt dat zijn volgelingen en zijn kerk die zouden mogen beleven. Het is deze wijze waarop God de kerk leidt en bewaart als zijn volk.
Meningsverschillen zullen er altijd in de kerk zijn. Doordat er verschillende belangen spelen. Doordat we als mensen allemaal verschillend zijn. Doordat we zaken vanuit een verschillend gezichtspunt bekijken. Doordat we vaak ook beperkt zijn in onze kennis. Daarom is de liefde zo belangrijk en respect voor de ander. Een liefde die begint bij het geloof in Jezus, in God de Vader, en in de Heilige Geest.
Dan zullen ook conflicten overwonnen kunnen worden. Op zo’n manier dat de eenheid erdoor gesterkt wordt. Want conflicten zijn geen teken dat de boel uit elkaar gaat vallen, maar dat er een stap voorwaarts gezet moet worden.
Laten we allemaal als mensen die oprecht verlangen als kinderen van God te leven de eenheid in de kerk bewaren door elkaar lief te hebben. Zoals Johannes ons aanbeveelt: “Vrienden, nooit heeft iemand God gezien, maar als wij elkaar liefhebben, woont God in ons en is zijn liefde in ons volmaakt geworden’ 3)
We hebben daarbij ook een enorme steun en een geweldig voorbeeld voor ogen. Dat is Maria. We staan in deze meimaand bijzonder stil bij haar betekenis voor ons als gelovigen en voor heel de kerk. Een van haar namen is: moeder van alle gelovigen, moeder van de kerk. Als we haar voor ogen houden, dan kunnen we elkaar niet buitensluiten of krenken.
Laten we niet vergeten dat Johannes die zo aanstekelijk over de liefde van God spreekt, dezelfde was die Maria bij zich nam, toen Jezus vanaf het kruis zei: ‘Zoon, zie uw moeder’. Als wij zoals Johannes Maria bij ons in huis nemen, zal de liefde van God er bloeien. Amen

pastoor Martin Los
1) Evangelie van deze zondag: Johannes 17:11-19
2) 1 lezing: Handelingen der apostelen 1:15-26
3) 2e lezing: I Johannes 4:11-16