Pasen: onze sterfelijkheid met een gerust hart aandurven

Preek in de Paaswake 2020
toen het Evangelie naar Mattheus 28:1-10 werd voorgelezen

“Weest niet bevreesd” zegt de engel tot de vrouwen die naar het graf van Jezus kwamen kijken. Er was een aardbeving. Een kolossale steen voor het graf rolde weg. De bewakers schrikken zich bijna dood en zijn buiten westen. Alles beeft en siddert. Voor wie zou dit niet schokkend zijn: de dood is overwonnen. Dit is geen wereldnieuws, maar groter-dan-de-wereld-nieuws. Een wereld waar de dood, en zijn schaduw over het leven, geen macht meer over heeft. Dit nieuws is breaking. Het is de wéreld openbrekend nieuws. Dat botst met alles.
Maar de vrouwen hoeven niet te vrezen, zegt de engel. Voor hen is wat hier is geschied, alleen maar reden tot grote vreugde. Het graf is leeg. Dat kan maar één ding betekenen. Jezus leeft! Hij heeft de dood overwonnen.
De vrouwen mogen als eerste Jezus ontmoeten als de verrezen Heer die altijd bij hen is. Zij hebben hem liefdevol verzorgd tijdens zijn leven en sterven. Hun liefde wordt beloond. Nu moeten ze dat goéde nieuws delen met anderen. Om te beginnen bij de leerlingen, die ergens in de stad bij elkaar zitten en uithuilen omdat hun Heer aan het kruis gestorven is.
Zo verschijnt Jezus dus niet aan de hele wereld in een apocalyptische moment waarin horen en zien vergaat. Hij verschijnt in alle vrede aan degenen die hem kennen en gevolgd zijn tot het einde. Aan degenen die Hij zijn liefde heeft verklaard. Geloven in de verrijzenis van onze Heer is geen menselijke prestatie die slechts voor een enkeling is weggelegd. Het is een geschenk van zijn liefde voor ons. Hij komt onze tastende liefde voor hem te hulp. Houd van Jezus als de Christus, en het geloof in zijn verrijzenis wordt je in de schoot geworpen. Je kunt niet van Jezus houden als degene die Hij is, en aan zijn verrijzenis twijfelen.
Toen de vrouwen zich haasten om het goede nieuws aan de leerlingen te vertellen, kwam Jezus zelf hen als eerste tegemoet. Ze omklemden zijn voeten. Ze wilden hem uiteraard vasthouden. Maar dat was niet hun opdracht. Ze moesten de leerlingen van het grote nieuws op de hoogte brengen. Liefde is niet zelfzuchtig. Echte vroomheid kan nooit betekenen dat we de Heer voor ons zelf willen houden.
“Weest niet bevreesd” zegt de Heer, net als de engel tot de vrouwen : “gaat aan mijn broeders de boodschap brengen dat zij naar Galilea moeten gaan. Daar zullen ze mij zien”. Galilea, de plek waar de apostelen geroepen zijn om Jezus te volgen. Nu mogen ze in zijn voetstappen treden.
Laten we niet terugschrikken voor de boodschap van Jezus’ verrijzenis. Laten we leven met Hem als de weg naar het eeuwige leven. Een leven waarvoor zelfzucht geen plaats is, ook niet voor wrok, of hoogmoed, voor onrechtvaardigheid. Een leven vol beloften die onze hoop vermeerderen, een leven vol  vingerwijzingen die ons geloof versterken. Een leven uit Gods goedheid die onze liefde aanvuurt.
Pasen is geen ontkenning van de werkelijkheid met haar pijn en lijden. Pasen lacht ons niet uit als we treuren om onze doden zoals nu, waar we dagelijks geconfronteerd worden met de duizenden doden door het coronavirus. Pasen geeft ons juist moed om cynisme en wanhoop niet het laatste woord te geven. Pasen steekt ons juist een hart onder de riem in ons verdriet. Pasen vuurt ons juist aan om de menselijkheid en barmhartigheid niet uit het oog te verliezen. Pasen is onze sterfelijkheid met een gerust hart aandurven.
Aarzel niet om het te gaan zien en beleven. “Weest niet bevreesd”.

Martin Los

Meer dan een klokkenluider

Overweging op de avond van Goede Vrijdag 2020 toen de Passie naar Johannes gelezen werd

Lieve zusters en broeders, iedereen luistert naar het verhaal van het lijden van Jezus op zijn of haar eigen manier. Ook voor mensen die niet in God of Jezus geloven bevat het lijdensverhaal genoeg elementen om over na te denken en ze te laten inwerken op je houding ten aanzien van lijden en van lijdende mensen. Het verhaal is eigenlijk onuitputtelijk. Iedere tijd opnieuw. Je kunt niet zeggen: ik heb dit verhaal uit. Denk maar aan de populariteit in ons land van de Mattheus Passion. Maar het had evengoed de Johannes Passion kunnen zijn van diezelfde componist Johannes Sebastiaan Bach. Maar ook de 10e editie van de Passion op t.v. trok 2,7 miljoen kijkers.
Maar als mensen die in Jezus geloven als de Zoon van God die in de wereld kwam, het Lam Gods dat wegneemt de zonden der wereld, luisteren we op geheel eigen wijze naar het lijdensverhaal. Vanuit de verbondenheid die we met Jezus voelen. Hij is onze Heer. Hij heeft ons gemaakt tot zijn volk. We peilen vooral in het lijden van Jezus de onpeilbare liefde die Hij voor ons en heel de wereld heeft getoond. Laten we niet vergeten dat liefde geen gevoel alleen is, maar de wil en de daad. Jezus heeft zichzelf voor ons allen overgehad.
Jezus is niet de ultieme klokkenluider die het kwaad in de wereld aan de kaak stelt en uiteindelijk zelf daarvan het slachtoffer wordt zoals zovele klokkenluiders. Hij roept het kwade en de dood ook een halt toe: ‘Tot hier toe en niet verder. De bodem is bereikt. Genoeg is genoeg!’ Het kwade en de dood hebben na de Goede Vrijdag niet meer het laatste woord over de wereld en ons leven. Liefde heeft het laatste woord.
Het is precies die liefde van Christus die we beleven bij het luisteren naar en het overdenken van het lijdensverhaal. Het doet me denken aan de families die afscheid moeten nemen van hun geliefden thuis of in het ziekenhuis. Alle slangetjes zijn losgekoppeld. Er valt niet meer te doen. Allen voelen de machteloosheid en de pijn. Maar juist dan doet de liefde zijn werk. Met lege handen kunnen we elkaar alleen maar van harte en onder tranen liefhebben. Ze vervult de ziekenkamer als een bovennatuurlijke geur. Laten we zo ook het lijden van onze Heer gedenken. Hij is tot het uiterste gegaan voor ons. Hij heeft ons voor zich gewonnen. Hij heeft ons uitzicht op een nieuw leven geschonken, liefde die sterker is dan de dood. Ze rolt de zware steen van het graf af. We houden ons hart vast.
“Wij aanbidden u, Christus, en loven u, omdat Gij door uw heilig kruis de wereld hebt verlost”. Amen

Martin Los