De Geest komt onze kwetsbaarheid te hulp

Preek op het Pinksterfeest 31 mei 2020 Mariakerk Online via kerkdienstgemist.nl

“Vrede zij u. Zoals de Vader Mij gezonden heeft, zo zend ik u” Hij blies op hen en sprak: “ontvang de Heilige Geest”. 1)
Lieve zusters en broeders, we horen dat de leerlingen van Jezus in Jeruzalem bij elkaar zitten met “de deuren gesloten uit vrees voor de buitenwereld’.
Op dit Pinksterfeest zijn ook de deuren gesloten. Ditmaal niet uit vrees voor vervolging, maar uit vrees voor besmetting met het Corona-virus. Met pijn in ons hart moeten de kerken al maandenlang de gelovigen weren uit de kerk. De kerk als gemeenschap van gelovigen is daardoor grotendeels onzichtbaar voor haar leden zelf en voor anderen.
Als gelovigen leven we bij de ontmoeting met God en met elkaar. We raken elkaar aan bij de vredeswens, Jezus raakt ons aan en wij Hem in de communie, we raken onszelf aan als we onszelf tekenen met het kruisteken. We verwarmen elkaar door de zang, door de aandacht voor het Woord van God, door de saamhorigheid. We ondersteunen de geloofsgemeenschap met de collecte. En we brengen gaven mee voor de voedselbank.
Dat is nu al drie maanden niet mogelijk. We kunnen ons nu beter verplaatsen in de zieken en ouderen die zelden of nooit naar de kerk kunnen komen. Of in de mensen die twijfelen of zij wel in de kerk thuis horen en daarom de stap over de drempel niet durven zetten. Wat moeten zij altijd al missen. Petje af dat zij ondanks dat gemis toch hun geloof bewaren en hun verlangen om bij Jezus en de kerk te horen.
Het lijkt erop dat de teugels nu wat gevierd mogen worden. Maar het virus is nog niet verdwenen en er is ook nog geen vaccin. Met name ouderen en mensen met een zwakke gezondheid of met gezinsleden die bijzonder risico lopen, zijn huiverig om weer naar de kerk te komen. Zij moeten zich zeker niet schuldig voelen. Het zal echt nog wel een tijd duren voor alles weer normaal is.

De uitstorting van de Heilige Geest op het eerste Pinksterfeest maakte dat de deuren ópen waaiden door de stormwind. 2) En de leerlingen stonden in vuur en vlam. Ze spraken in alle talen. De liefde van God vervulde hen allen. Ze waren niet meer angstig en in de steek gelaten. Ze voelden de aanwezigheid van Jezus, de verrezen Heer, op een nieuwe manier in hun midden. Ze ontvingen kracht van boven. “Zoals de Vader mij gezonden heeft, zo zend ik ook. Ontvang de heilige Geest!”
Het is deze Geest die sindsdien de kerk bezielt om te doen waartoe ze in de wereld gezonden is: de blijde boodschap verkondigen, mensen hoop geven, zoekende mensen aanraken met de liefde van God.
Hoe kunnen we nu in onze dagen die Geest op het spoor komen. Hoe kunnen we in onze situatie de Heilige Geest ontvangen die ons aanraakt met de liefde van God?
De wereldwijde coronacrisis heeft ons mensen voor een volstrekt nieuwe situatie geplaatst. Aarzelend, zoekend en tastend gaan we onze weg, in de contacten met elkaar, het werk, de maatschappij en de kerk. Het is een oerervaring, Alsof door alles heen een stem klinkt. De stem van God die roept: ‘breek uw tent op, ga op reis, naar het land dat ik u wijs!

Een eerste voorbeeld.  De coronacrisis heeft ons allen in één klap geconfronteerd met onze kwetsbaarheid. We zijn en blijven mensen van vlees en bloed. Sterfelijke mensen. Laten we niet wegvluchten daarvoor ten gevolge van een virus. Laten we ontdekken dat we juist door de zorg voor elkaar ervaren hoe kostbaar het leven is. Een Gods geschenk. Deze liefde voor het kwetsbare menselijke leven kan ons opnieuw in liefde doen ontvlammen voor God en voor elkaar. De verrijzenis van Jezus met een verheerlijk lichaam belooft ons dat ook ons kwetsbare sterfelijke lichaam eens mag delen in die heerlijkheid. Juist het geloof in de verrijzenis van het lichaam maakt dat we ons lichaam en lichamelijk bestaan liefdevol beschouwen en liefdevol behandelen ondanks dat het mikpunt is van ziekten en van een virus zoals nu. Zo verdrijft de Geest onze angst. En laten we ook voor elkaar zorgen, met name voor de zieken en kwetsbare ouderen. Het lichaam van de kerk waar Paulus over spreekt 3) is ook kwetsbaar zoals we in deze maanden ervaren. Waar loopt deze periode van gesloten keren op uit? Raken velen de kerkgang ontwend? Of neemt in de harten van de gelovigen juist het verlagen naar een hernieuwde bezielde kerk toe?

Een tweede voorbeeld. De crisis door het coronavirus is wereldwijd en raakt alle mensen. Dat is uniek in de geschiedenis. Het gaat door alle rassen en talen en geslachten heen. Door vriend en vijand. Zou dat niet het gevoel versterken dat wij mensen, niet zonder elkaar kunnen, in plaats van elkaar te bestrijden met argwaan en oorlogen. Kan de kerk onder leiding van de Heilige Geest die eenheid niet versterken en richting geven door de verkondiging van Gods liefde, zoals Jezus haar heeft opgedragen. En kunnen wij als gelovigen door deze ontwikkeling niet weer meer oog ervoor krijgen dat we deel uitmaken van de wereldwijde beweging die de kerk van Jezus Christus is,  uit alle volkeren en talen?

Tenslotte. Door de kerksluiting van de afgelopen maanden zijn wij en vele andere kerken ertoe overgaan de vieringen uit te zenden via internet. Voor iedereen te volgen. We schamen ons er niet voor om als gemeenschap ons geloof op deze manier uit te dagen. Dat is beslist uniek voor plaatselijke geloofsgemeenschap. Je geeft jezelf bloot.
Natuurlijk hopen we dat we gaandeweg weer onze vieringen in de kerk kunnen houden. Maar deze openheid op internet voor het oog van de hele wereld, is onomkeerbaar. Is dat ook niet de Heilige Geest aan het werk? Zoals de Vader mij gezonden heeft, zo zend ik ook u!

Laten we daarom altijd vol hoop zijn. Laat niets anders ons leiden dan de liefde van God waartoe we in de wereld geroepen en uitgezonden zijn.
De Heilige Geest is de liefde van God waardoor Hijzelf in ons woont door de liefde van Jezus Christus, de Zoon, voor de Vader, en de liefde van de Vader voor de Zoon. Het begon met het eerste Pinksterfeest. Het is vandaag niet minder Pinksteren dan toen. De liefde van God, het geloof en de hoop, openen onze ogen en harten daarvoor. “Zoals de Vader mij gezonden heeft, zo zend ik nu u. Ontvangt de Heilige Geest”. Een storm en een stroom van liefde Amen

(c) Martin Los Schriftlezingen voor het Pinksterfeest volgens het rooms-katholieke leesrooster voor zon- en feestdagen:
Evangelie: Johannes 20:19-23 1)
1e lezing: Handelingen der apostelen 2:1-11 2)
2e lezing: I Korinthiers 12:3-7,12-13 3)



Van Conflict naar Gemeenschap. Herdenking 500 jaar Reformatie

Meditatie 500 jaar HeVan Conflict naar Gemeenschap. Herdenking 500 jaar Reformatiervorming gedenken 31 oktober 2017 oec. Gebedsdienst Mariakerk De Meern/Leidsche Rijn

Boven de ingang van het heilige der heiligen in de tempel te Jeruzalem was een enorme gouden wijnstok met ranken afgebeeld.
Laten we dat in gedachten houden wanneer Jezus zegt *): “Ik ben de ware wijnstok en mijn Vader is de wijnbouwer”. Dit beeld is een directe verwijzing naar de tempel als woning van God te midden van zijn volk: “Zie hier, Gods woning onder de mensen”.
Jezus Christus vergelijkt zich niet met deze wijnstok. Hij ís deze wijnstok zelf. Tegen zijn leerlingen zegt Jezus: “Ik ben de wijnstok, jullie zijn de ranken. Als iemand in mij blijft en ik in hem zal hij veel vrucht dragen”. De eenheid is niet gelegen in de ranken, maar in hun verbondenheid met de wijnstok. En deze eenheid is geen statische eenheid, maar ze is vol dynamiek. Er is sprake van vruchten dragen. En wat voor vruchten. Heerlijke druiven. Het doet denken aan een ander woord van Jezus: aan de vruchten herkent men de boom.
Het kan niet anders dan dat wij als christenen oprecht verlangen naar eenheid als we het beeld van Christus als de wijnstok voor ogen houden. En het kan ook niet anders dan dat we verlangen veel vrucht te dagen voor God en mensen.
Het was zeker niet Martin Luthers intentie om de eenheid te verbreken en een scheuring in de kerk tot stand te brengen. Hij wilde de kerk hervormen als een snoeimes in de hand van God, de wijnbouwer. Het is goed om dat voor ogen te houden. Dat dit niet gelukt is – en dat dit geleid heeft tot pijn en onbegrip en scheuringen – mag ons niet onverschillig maken. Het verlangen naar eenheid zal ons niet met rust mogen laten.
We gedenken als katholieken en protestanten 500 jaar Reformatie om ons verlangen naar eenheid uit te drukken en voor Jezus neer te leggen. Ook hier in onze eigen woonplaats.
Maar waar we heel erg naar iets verlangen dreigt het gevaar dat we ons vertillen en met pijnlijke spieren en gevoel van onmacht blijven zitten. Als we onze handen uitstrekken naar een eenheid die er nog niet is, hebben we geen oog voor de eenheid die al gegeven is. Dat is Christus zelf.
Ruim een halve eeuw geleden gingen de Lutherse, Protestantse en Rooms-katholieke kerken ertoe over om elkaars doop te erkennen. Dat is een enorme stap geweest. Daarmee erkenden ze dat de kerk van Christus groter is dan de eigen kerk. Want door de doop wordt een mens één met Christus die zegt: ‘Ik ben de wijnstok, jullie zijn de ranken’. Ook al zijn we kerkelijk gescheiden geraakt – mede door menselijke tekorten en historische omstandigheden – door de doop en het geloof in Christus zijn we één als ranken aan de wijnstok.
Ik vind het heel opvallend en heel vreugdevol dat we als christenen van de verschillende kerken – ondanks zaken die ons scheiden op het gebied van kerkelijke organisatie en vorm van eredienst – openlijk over ons geloof met elkaar kunnen spreken. Als voorgangers van heel verschillende kerken in Leidsche Rijn &Vleuten-De Meern zitten we tweemaandelijks bij elkaar. Daar zitten niet verschillende geloven aan één tafel – waar volgens het spreekwoord de duivel het liefst tussen zit – maar vrouwen en mannen, broeders en zusters die elkaar herkennen en die naar elkaar luisteren. Verschillen in traditie zijn dan geen reden tot hardheid van hart, maar kansen om elkaar beter te begrijpen. Wat we ontdekken is dat als we Christus centraal stellen, we de eenheid in Christus ervaren en de verschillen hoe taai en pijnlijk soms ook, kunnen verdragen en uithouden. Dit is mijns inziens een beweging die niet meer terug te draaien is, zoals eens de Hervorming niet terug te draaien was. Waar het op uitloopt, weet niemand, maar iedereen die niet blind is, kan zien dat kerkelijk verschillen ondergeschikt raken aan de beleving van het ene geloof in de ene Heer.
Op deze avond bevestigde Martin Luther zijn 95 stellingen op de deur van de kapel van Wittenberg. Het was de vooravond van het hoogfeest van Allerheiligen, het feest van de eenheid van alle gelovigen op aarde en in de hemel. Er zouden veel mensen vanwege het feest naar de kerk komen. Martin Luther wist hoe hij zijn boodschap tot hervorming van de kerk voor het voetlicht moest brengen. Hij maakt ook slim gebruik van de Boekdrukkunst die in zijn dagen net overal verspreid was. De 95 stellingen gingen op hetzelfde moment als Luther ze op de kerkdeur plakte, naar de drukkers die ze de volgende dagen over heel Europa verspreiden.
Nu vijfhonderd jaar later is er een nieuw communicatiemiddel dat zoveel sneller is en zoveel meer mogelijkheden biedt als de boekdrukkunst. Dat is het internet. Iedereen kan nu alles opzoeken wat hij wil. Qua communicatie zijn er geen kerkelijke grenzen meer. Alles is openbaar. We kunnen via internet elkaars diensten en vieringen bijwonen, de preken lezen of beluisteren, de kwesties die er spelen volgen, kennis nemen van het verleden. Het kan alleen maar leiden tot meer bekendheid met elkaar, mee vertrouwen in elkaars oprechte poging Jezus Christus te dienen. Fysieke kerkmuren – vroeger nog scheidingsmuren – worden steeds minder van belang. Bovendien begrijpen we als gelovigen van verschillende kerken dat we elkaar heel hard nodig hebben in een tijd dat de kerk in de marge van de samenleving terecht is gekomen. Dat is misschien wel de nieuwe hervorming van de kerk die we in onze tijd meemaken.
Hoe dan ook: de kerk begint bij de erkenning van Christus als de wijnstok die alle ranken verenigt. Dat is het beeld, het visioen, waaruit we leven. Een beeld dat bewerkt wat het voorstelt. Een beeld dat nog niets van zijn kracht verloren heeft. Wie het gezien heeft, laat het nooit meer los. Daar zijn wij ranken voor. Amen

Pastoor Martin Los
Evangelie in deze oecumenische gebedsdienst met voorgangers uit de verschillende kerken: Johannes 15:1-5