Echte liefde is en blijft altijd een wonder

Preek op de 7e zondag van Pasen 29 mei 2022 Cothen

Jezus heeft ons geen wetboek of protocollen nagelaten waarin nauwkeurig beschreven staat hoe we als gelovigen zouden moeten handelen. Of liever: hij heeft ons maar één wet nagelaten en dat is die van de liefde. Maar dat zou geen opgelegde verplichting moeten zijn. Want liefde is het hoogste goed. Dat hoogste goed zouden we omwille van de liefde zelf moeten nastreven.
Daarom gaat voor Jezus de liefde aan alles vooraf. Ze is niet alleen het doel waarnaar we streven. Ze is niet alleen het middel om dat doel te bereiken. Ze is de basis van alles.
Daarvoor heeft Jezus zijn leven over gehad uit liefde voor ons, mensen. Opdat wij door het geloof in hem die goddelijke liefde zouden ervaren en opdat we die liefde tot uitgangspunt nemen van ons leven en van ons doen en laten.
Daarom bidt Jezus tot God, de Vader, dat wij alleen één mogen zijn 1). En dat door die onderlinge eenheid en liefde van de christenen de wereld zal erkennen dat God zijn zoon in de wereld gezonden heeft en dat de wereld  zal erkennen dat Hij allen die in Jezus geloven heeft liefgehad met dezelfde liefde als waarmee de Vader Jezus heeft liefgehad.
De onderlinge eenheid en de liefde van de gelovigen voor elkaar en voor de medemensen is dus voor de wereld een teken dat Jezus echt de Christus is, de Zoon van de levende God, degene die de wereld terug voert naar God, en die de verzoening tussen God en mensen tot stand brengt.
In een wereld waarin eigenbelang en ‘voor wat hoort wat’ de dienst uit maakt is liefde een wonder. Liefde die de ander voorop stelt. Belangeloze liefde die daarom niet verklaarbaar is. Die liefde is een wonder. Een daarom een soort Godsbewijs.

De hoogste vorm van liefde, zegt Jezus, is dat iemand zijn leven geeft voor zijn vrienden. Dat is natuurlijk niet afdwingbaar. Dat kan alleen maar in volledige vrijheid geschieden. En in uiterste omstandigheden. We horen vandaag het verhaal van diaken Stefanus die gestenigd werd door een woedende menigte omdat hij in hun ogen Godslastering bedreef 2). Maar hij zeg de hemel open staan en Jezus aan Gods rechterhand. En net als Jezus aan het kruis bad Hij: Heer, vergeef het hun want ze weten niet wat ze doen.
Twee weken geleden werd de Nederlandse pater Karmeliet Titus Brandsma  heilig verklaard. Hij was in het concentratiekamp Dachau door de nazi’s opgesloten en ter dood veroordeeld omdat hij zich openlijk verzet had in preken en artikelen tegen het fascisme, de leugenachtige propaganda en de Duitse bezetter. Voordat zijn leven bruut met een dodelijke spuit beeindigd werd omdat hij zijn medegevangenen troostte en bemoedigde ondanks dat dit hem verboden werd –  in de dagen voor die moord schreef Titus een gedicht. En dat gedicht vereenzelvigde hij zich in zijn lijden met het lijden van Jezus. En hij verheugde zich dat hij met Christus mee mocht lijden uit liefde  voor de wereld.
Titus lijkt daarin op Stefanus die ook niet op vergelding uit was. Maar integendeel door zijn liefde het kwade overwon en velen won voor Jezus en voor het rijk van God.

Lang niet van iedere gelovige wordt zo’n offer verwacht. Maar liefde is bereid ook andere offers te brengen. Van vergeving, van edelmoedigheid, van liefdadigheid. De zorg voor armen en misdeelden. We zien op de t.v. rijen wachten op Schiphol op weg naar vakantie. Maar een volgend nieuwsitem laat zien dat de voedselbanken en kledingbanken de aan vragen niet aan kunnen. Als de voortekenen niet bedriegen zien we binnenkort overal om heen armen en mensen die hulp en zorg nodig hebben. Zullen we dan bereid zijn vrijwillig van overvloed en van vrije tijd af te zien om onze medemensen te helpen?

Christelijke gemeenschappen hebben altijd vooraan gestaan om hulp te bieden waar dat kon. In de tijd voordat de staat deze taken overnam. Intussen zien we dat de overheid tekort schiet. Is dat niet het moment om als parochies en als gemeenschappen te kijken wat we kunnen doen. Geeft een maand mensen in nood helpen niet veel meer voldoening dan een tropische vakantie. En nog ontspannender ook. Vanuit het standpunt van de liefde gezien tenminste.
Wanneer we echt initiatieven nemen, niet uit eigenbelang, of uit nuttigheidsoverwegingen, maar werkelijk spontaan omdat we de stem van ons hart volgen, dan is dat liefde. En alles wat onverklaarbaar is, is een wonder. Wij mogen die wonderen verrichten. En uit die eenheid en liefde openbaart God zich aan de wereld. Door die eenheid en liefde straalt het licht van Christus in de wereld.
“Rechtvaardige Vader, ik heb u erkend en dezen hier hebben erkend dat Gij mij gezonden hebt. Uw naam heb ik hun geopenbaard en ik zal dit blijven doen op dat de liefde waarmee Gij mij hebt liefgehad in hun moge zijn en ik in hen”.
Dat is het gebed van Jezus. Laten we de liefde van God de ruimte geven. Amen

Martin Los pr

2) 1e lezing: Handelingen der apostelen 7:55-60
1) Evangelielezing: Johannes 17:20-36

“geboren onder de bommen in Kiev”

Korte overdenking Palmzondag 1)   2022 r.k. kerk van Werkhoven

Onlangs hoorde ik iemand zeggen: “wij hebben bij ons wel een kruis, maar geen gekruisigde Jezus erop zoals bij jullie”. “Waarom niet?” vroeg een ander “Nou, Jezus is verrezen. Hij lijdt niet meer”.
Inderdaad Christus is verrezen. Maar waar herkennen we hem aan als Verrezene? Waar zien we aan dat het werkelijk dezelfde Jezus is die voor ons geleden heeft? Door zijn wonden. Wanneer Jezus verschijnt aan zijn leerlingen op de Paasdag toont hij hen zijn handen en zijn zijde. Zijn littekens zijn eretekens. Teken van de overwinning.
Zijn lijden was geen ongeluk dat we zo gauw mogelijk moeten vergeten. Het is de weg waarlangs hij deze wereld verlossing heeft gebracht: dat onze menselijke schuld, het kwade en de dood niet het laatste woord hebben over ons leven en onze wereld. Ook niet de gruwelen die we dagelijks bijna voor onze ogen zien geschieden in Oekraine.
De oorlog in Oekraine was nog maar net uitgebroken en we konden nog maar nauwelijks bevatten wat er in Mariaoepol en andere steden gebeurde, toen paus Franciscus dit gebed bad namens ons allen:

Heer Jezus Christus, Zoon van God, ontferm U over ons zondaars!
Heer Jezus, geboren onder de bommen van Kiev, ontferm U over ons!
Heer Jezus, die stierf in de armen van zijn moeder in een bunker in Kharkiv, ontferm U over ons!
Heer Jezus, die op 20-jarige leeftijd naar het front werden gestuurd, ontferm U over ons!
Heer Jezus, die nog gewapende handen ziet in de schaduw van uw kruis, ontferm U over ons!

Dit gebed – het is het begin van een hele litanie – laat ons Jezus zien als in het lijden aanwezig. Als de gekruisigde. Jezus heeft het kwade en de dood door zijn lijden overwonnen. Dat wil niet zeggen dat het voorbij is.
Maar zelfs de gruwelen, de afgrond, waarin wij kijken, kunnen niet uitwissen dat Christus overwinnaar is. Dat is geen goedkope troost alsof het lijden maar een momentje is, een bedrijfsongeluk. Het is de kracht die we krijgen om met Jezus het lijden te doorstaan, het kwade zelf te bestrijden waar we kunnen, leven in het voetspoor van Christus. Om met hem te verrijzen.
Dan kunnen we fier de oude christelijke hymne zingen: “wij roemen in het kruis van onze Heer Jezus Christus. In hem is ons heil, ons leven en verrijzenis door wie wij bevrijd en verlost zijn”. Amen

(c) Martin Los
1) Op palmzondag worden in de eucharistie eerst de palmtakken gewijd en de intocht van Jezus in Jeruzalem gevierd met de lezing Lukas 19:28-40. Dan volgt de eucharistie met as lezingen: Filipenzen 2:6-11 en Evangelielezing Lukas 22:14-23:56
*Afbeelding: Crucifix in de Crypte van de kathedraal van Naumburg ca 1300