De sleutel voorhanden

Preek op de 21e zondag in Mariakerk en Willibrordkerk op 23 augustus 2020

“Wie zegt Gij dat Ik ben” is de vraag van Jezus aan zijn leerlingen 1). Eerst heeft hij hen gevraagd aan wie de mensen in het algemeen denken bij “mensenzoon”. Dat is de persoon die bij het laatste oordeel alle macht in handen wordt gelegd. De lang verwachte Messias.
De mensen denken, zo antwoorden de leerlingen, bij de Mensenzoon aan de grote profeet Elia of Johannes de Doper of een andere profeet. De naam van Jezus noemen zij kennelijk nog niet.
En de leerlingen zelf? Aan wie denken zij. Zíj kennen hun meester van nabij. Ze trekken sinds hun roeping onafgebroken met hem op. Ze hebben al zijn woorden gehoord. Ze hebben al zijn wonderen en tekenen meegemaakt. Zij hebben gezien dat hij geen rol speelde, maar dat hij elk ogenblik zichzelf was. Dat hij in overeenstemming met zijn verkondiging leefde en handelde. Is dat dan wel voldoende om Hem te erkennen als degene die hij echt is, Christus? Als mens kennen ze hem. Maar hoe zouden ze hem kennen als Zoon van de levende God?
Dan richt hij zich plotseling persoonlijk tot henzelf met de vraag: “Maar wie zeggen jullie dat Ik ben?“. Let goed op, want dit luistert heel nauw. Jezus vraagt niet:  “en wat is jullie mening over mij”. Een mening is wat je toeschijnt. Een mening kan veranderen. Een mening hoef je niet uit te spreken.
Wie zegt gij dat Ik ben?” Dit is een adembenemend moment. Zal voor de eerste keer in de geschiedenis een mens belijden dat Jezus de Christus is? Dan moet God, de Vader die mens zijn ogen daarvoor geopend hebben. Door de Geest die op Jezus rust: “U bent de Christus, de Zoon van de levende God” zegt Petrus.
Met die belijdenis heeft het geloof in Jezus als de Christus zijn intrede gedaan in de wereld. En dat geloof zal niet meer verdwijnen uit de wereld, belooft Jezus Petrus en zijn medeapostelen. “Op deze rots – op deze belijdenis van Petrus en de leerlingen – zal ik mijn kerk bouwen en de poorten van de hel zullen haar nooit overweldigen”.
Met deze belofte, met deze belíjdenis, vertrouwt Jezus Christus, als het hoofd van de kerk, Petrus de taak toe om het geloof en de eenheid van de gelovigen te bewaren. Hij krijgt de sleutels in handen om het geloof te bewaren. Niet alleen voor zichzelf persoonlijk, maar van heel de kerk. Vanaf het begin heeft de kerk dit ambt van Petrus geëerbiedigd door de bisschop van Rome te erkennen als opvolgers van Petrus en zijn ambt. Rome, waar Petrus begraven is als martelaar, als getuige met zijn leven van het geloof dat Jezus de Christus is.
Zo zijn we als gelovigen verenigd rondom het Petrusambt, rondom de mond die belijdt wat geen mens zou kunnen bedenken, maar wat alleen God aan mensen openbaren kan, dat Jezus de Christus is, de Zoon van God. Daarom we heten we christenen. We belijden dat Jezus de Christus is.
Dit geloof dat Jezus de Christus is belijden we in het hier en nu. Op de vraag die Jezus ons recht op de man af stelt: “Wie zegt Gij dat Ik ben?” “U bent de Christus, de Zoon van de levende God”.
De belijdenis is altijd in het hier en nu. Zonder voorbehoud. Spontaan. Als het erop aan komt. Maar die belijdenis en dat geloof hebben wel gevolgen voor de toekomst , wat nog niet is, en voor het verleden dat niet meer is.
“Ik zal u de sleutels van het rijk der hemelen geven, en wat gij zult binden op aarde zal ook in de hemel gebonden zijn en wat gij zult ontbinden op aarde zal ook in de hemel ontbonden zijn”.
Wie de sleutels heeft van het rijk der hemelen, heeft macht om namens God en Jezus te handelen. Door het geloof mag de kerk iets doen wat eigenlijk alleen God vermag, namelijk zonden vergeven. Waarom zijn zonden zo moeilijk te vergeven? Omdat ze behoren tot het verleden. Geen mens kan teruggaan in het verleden om iets ongedaan te maken. Maar God kan dat verleden een halt toe roepen door vergeving te schenken. Door de mens met Hem te verzoenen. De keten van oorzaak en gevolg wordt verbroken. Een mens krijgt de vrijheid terug om als een kind van God te leven. We vieren dit in het sacrament van de biecht.
Geen mens beschikt ook over de toekomst. Maar Jezus grijpt in in de toekomst van deze wereld door deze gelofte te doen. De gelofte dat niets de kerk en de gelovigen van hem kan scheiden. “De poorten van het dodenrijk zullen deze rots niet kunnen overweldigen”.
Tweeduizendjaar al houdt deze gelofte van Jezus stand. Geen enkele gelofte heeft zo lang stand gehouden. Ondanks menselijk falen, misbruik, vijandschap, onverschilligheid staat de rots nog steeds overeind. Alleen door de trouw van Christus. Wat een voorrecht dat we daarvan getuige mogen zijn door de trouw van Christus aan zijn kerk, en doordat we zelf kunnen en mogen zeggen: U bent de Christus, de Zoon van de levende God. Dat is de sleutel tot verzoening tussen God en mensen, dat is de sleutel tot het eeuwige geluk en het heil van alle mensen. Amen

(c) Martin Los

Evangelielezing tijdens de eucharistie op de 21e gewone zondag door het jaar: Mattheus16:13-20

Gamechanger

Preek op de 1e zondag van de Advent 1 december 2019 Mariakerk en Willibrordkerk

‘Weest waakzaam want je weet niet op welke dag uw Heer komt”
Wie had een paar jaar geleden kunnen denken dat het Sinterklaasfeest zo’n bron van conflicten zou worden. Mede als gevolg daarvan raakt Sinterklaas snel op de achtergrond , vooral in winkelgebieden waar vroeger in deze dagen de ‘goed heilig man’ voor recordomzetten zorgde. Ondernemers houden begrijpelijker wijze niet van onenigheid en zeker niet van verwijten van racisme waardoor een deel van de kopers hun winkel zou kunnen mijden. Niet alleen met Sinterklaas maar ook de rest van het jaar.
Opeens is daar, in de plaats van Sinterklaas, Black Friday. Twee jaar geleden was term mij nog geheel onbekend. Nu zie je overal in de etalages van grote winkelcentra en in de media reclame met Black Friday.
Het fenomeen is overgewaaid uit Amerika. Daar is het officiële vrije vrijdag, na Thanksgiving, een soort dankdag voor de oogst, op de 4e donderdag in november. De straten in de steden waren de vrijdag daarop zwart  van het winkelend publiek vanwege de enorme kortingen die beloofd werden. Zo kreeg die dag de naam Black Friday. Anderen zeggen: sinds die vrijdag, eind november, kreeg de verkoop zo’n oppepper dat de zaken eindelijk geen verlies meer leden en rood stonden, maar zwart konden schrijven. Ongeveer zoals met Sinterklaas.
Zo’n plotselinge verandering of overgang heet met een modieuze term ‘gamechanger”. Een verrassende gebeurtenis of ontwikkeling die bestaande verhoudingen plotseling en drastisch verandert, vaak met grote gevolgen.
Een nog veel duidelijker gamechanger is de enorme rol die opwarming van de aarde en de klimaatverandering in korte tijd in de politiek en samenleving zijn gaan spelen.
Door de debatten en de beroering zijn we allemaal wakker geschud. Welke positie kiezen we en waarom? Voor de één is het jonge meisje Greta Tunberg is een moderne Jeanne d’Arc, een profetes die van Godswege in de wereld is gezonden, voor de ander is zij een over het paard getilde tiener die door de klimaatbeweging voor haar karretje gespannen wordt. Hoe dan ook is de vraag aan iedereen: welke positie neem je in: ‘Sta je aan de goede of de foute kant van de geschiedenis?’ En wat is goed en wat is fout?
Die plotseling tweedeling in denken en doen, als gevolg van bakens die opeens verzet blijken, doet denken aan de woorden van Jezus: “Zoals het ging in de dagen van Noach, zo zal het gaan bij de komst van de Mensenzoon. Dan zullen er twee op de akker werken. De één wordt meegenomen de ander achtergelaten’. Maar de gamechanger is in dit geval niet Sinterklaas of Black Friday, of de opwarming van de aarde of juist klimaatscepticisme. De gamechanger is hier de aankondiging van de komst van het rijk van God.
Dat rijk valt niet samen onze politieke verhoudingen of maatschappelijk veranderingen. Het rijk van God dat komt, speelt door alles héén. Door heel de geschiedenis.
Wij geloven dat de meest fundamentele gamechanger: de komst van Christus in de wereld is. Zijn kruis en verrijzenis. Het offer van liefde voor de wereld. Met zijn komst is het licht van de hoop in de wereld gekomen. Onblusbaar. Onuitwisbaar. Het brengt een scheiding in bewustzijn teweeg tussen degenen die ontwaakt zijn door de hoop en hen voor wie er niets veranderd is en gewoon doorleven.
De hoop is zo levend dat ze ons bijna ongeduldig maakt. “Thans is ons heil dichterbij dan toen we tot geloof kwamen” zegt Paulus.
Toch overvalt de twijfel ons. Is het wel waar dat de “nacht ten einde loopt en de dag aanbreekt”. Twijfel vanwege het geweld in de wereld, de leugens die lijken te reageren, honger en armoede voor tallozen terwijl er genoeg is voor iedereen als we zouden willen. Twijfel ook vanwege onze persoonlijke pijn en verdriet. Op hoeveel punten schieten we zelf niet tekort in liefde voor anderen?
Een kerkvader uit de 4e eeuw, bisschop van Constantinopel, Johannes Chrysostomos vergelijkt de strijd tussen hoop en twijfel in ons met een hardloper die krachtig en vol goede moed aan de marathon begint. Wanneer steekt de twijfel de kop op? Als hij voelt dat zijn krachten minder worden. Wanneer is dat? Als hij niet ver van de finish meer is. Maar wanneer hij dat beseft, zal de hoop de twijfel gemakkelijk verslaan. Twijfel vertelt ons dat het nog ver is, maar de twijfel komt pas als we ons ingespannen hebben en we dicht bij ons doel zijn. Daarom moeten we nooit de moed verliezen.
Door de gamechanger van de komst van Jezus Christus leven we in de eindtijd. Laten we ons daarnaar gedragen. We leven niet meer in de duisternis, maar in het licht. We zien het al voor ons: de volkeren zullen hun zwaarden omsmeden tot ploegijzers….Kom laten we wandelen in het licht van de Heer’ profeteert Jesaja.
Voor wie leven vanuit het geloof in de verwachting van Gods koninkrijk is er geen weg terug. We leven niet meer in het verleden. We leven vanuit de toekomst.
‘Weest waakzaam want je weet niet op welke dag uw Heer komt”. We komen geen tijd tekort. We hebben alle tijd om ons voor te bereiden door de wereld een beetje beter achter te laten dan toen we hem aantroffen. Dat is van niemand toch teveel gevraagd? Amen

Martin Los, pastoor

lezingen voor deze 1e adventszondag volgens het Rooms-katholieke lectionarium voor Zon- en Feestdagen:
Evangelie: Mattheus 24:37-44
1e lezing; Jesaja 2:1-5
2e lezing: Romeinen 13:11-14